Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

SOS: Təhsil Nazirliyinin səhlənkarlığı gənclərin gələcəyini riskə atır

SOS: Təhsil Nazirliyinin səhlənkarlığı gənclərin gələcəyini riskə atır

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Hər il olduğu kimi bu il də ali məktəbə daxil ola bilməyən abituriyentlərin bir qismi  çıxış yolu kimi  xaricdə təhsil almağa üz tutacaqlar. Təəssüf ki, hər il yüzlərlə gəncin diplomu Azərbaycanda tanınmır və bu da onların illərlə çəkdikləri zəhmətin boşa getməsinə səbəb olur.

Bəs xaricdə universitet seçərkən diplomun Azərbaycanda tanınması üçün hansı meyarlara diqqət etmək lazımdır?

Moderator.az-a danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, Azərbaycanda hər il on minlərlə abituriyent ali məktəbə qəbul ola bilmir və bir qismi çıxış yolunu xaricdə təhsil almaqda görür:

 “Təəssüf ki, bu proses çox vaxt planlı deyil, valideynlər və gənclər vasitəçilərin təklifləri ilə hərəkət edir, nəticədə yüzlərlə tələbə diplomunu ölkəyə gətirəndə tanıda bilmir. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü ilə dair göstəricilərinə əsasən, son beş ildə Azərbaycanda xaricdə təhsil alanların sayı 30 faiz artıb, amma TKTA-nın (Təhsildə Keyfiyyətin Təminatı Agentliyi) hesabatlarında hər il yüzlərlə diplom tanınmır. Bu fakt göstərir ki, abituriyentlərin seçim prosesində ciddi boşluqlar var və dövlət tərəfindən kifayət qədər marifləndirmə işi aparılmır. Halbuki “Təhsil haqqında” Qanunun 38-ci maddəsində açıq yazılıb ki, xarici ali təhsil müəssisələrinin diplomlarının tanınması Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi qaydalar əsasında həyata keçirilməlidir. Lakin həmin qaydaların mahiyyəti geniş ictimaiyyətə izah olunmur, tələbələr yalnız sənədlərini təqdim edəndə problemlə üzləşirlər”.

Təhsil eksperti deyib ki, diplomun tanınması üçün əsas meyarlar kifayət qədər sadədir:

 “Amma bunların izahı ictimaiyyətə çatdırılmır. Birincisi, universitetin öz ölkəsində rəsmi akkreditasiyası olmalıdır. İkincisi, tədris əyani və tam-zamanlı formada həyata keçirilməlidir; distant, onlayn və qiyabi proqramların çoxu tanınmır. Üçüncüsü, tədris müddəti Azərbaycan standartlarına uyğun gəlməlidir: bakalavr pilləsi minimum 3–4 il, magistratura 1,5–2 il, doktorantura 3–4 il olmalıdır. Dördüncüsü, universitet beynəlxalq reytinqlərdə müəyyən göstəricilərə malik olmalıdır. TKTA “QS”, “Times Higher Education” və “Shanghai Ranking” siyahılarında yer alan universitetlərin diplomlarını daha asan tanıyır. Amma bu meyarların sadə dillə cəmiyyətə izahı, marifləndirici kampaniyalar, onlayn bələdçilər və ya valideynlər üçün seminarlar təşkil olunmur. Elm və Təhsil Nazirliyi illərdir yalnız ümumi açıqlamalarla kifayətlənir, konkret yol xəritəsi təqdim etmir.

Müsbət tərəf odur ki, dövlət diplom tanınmasında müəyyən standartları qoruyur və keyfiyyətsiz universitetlərdən alınan sənədlərə “yaşıl işıq” yandırmır. Bu, ölkədə ali təhsil səviyyəsinin aşağı düşməsinin qarşısını alır. Amma mənfi tərəfi ondan ibarətdir ki, gənclər seçim zamanı bu standartlardan xəbərsiz olduqları üçün səhv addım atırlar. Bu, həm ailələrin maddi resurslarını boşa çıxarır, həm də gənclərin illərlə çəkdiyi zəhməti dəyərsizləşdirir. Nazirlik bu sahədə marifləndirmə aparmadığına görə məsuliyyət yükü valideynlərin üzərinə düşür. Dünya təcrübəsinə baxanda, məsələn, Avropa İttifaqında “Lisbon Tanınma Konvensiyası” çərçivəsində tələbələrə açıq məlumat bazaları təqdim olunur, hər kəs seçdiyi universitetin statusunu yoxlaya bilir. Türkiyədə YÖK hər il tanınan və tanınmayan universitetlərin siyahısını dərc edir. Azərbaycanda isə belə açıq siyahılar ya gec paylaşılır, ya da əksər abituriyentlərin diqqətinə çatdırılmır”.

Kamran Əsədov diqqətə çatdırıb ki, müqayisə etdikdə görürük ki, qonşu ölkələrdə abituriyent seçim prosesində dövlət daha aktiv rol oynayır:

 “Gürcüstanda xaricdə təhsil almaq istəyənlər üçün xüsusi məsləhət mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda isə bu boşluq vasitəçilərin əlini gücləndirir, onlar da bəzən gəncləri şübhəli universitetlərə yönəldir. Nəticədə diplom tanınmır və bu, milli insan kapitalına zərbə vurur. Dəyişəcək odur ki, gənclər yenə də xaricdə təhsil almağa can atacaq, vasitəçilər yenə də təkliflərini edəcəklər, yüzlərlə diplom isə tanınmayacaq. Dəyişməli olan isə Elm və Təhsil Nazirliyinin yanaşmasıdır. Nazirlik abituriyentlər və valideynlər üçün açıq məlumat bazası yaratmalı, hər il xaricdə təhsil seçimi ilə bağlı geniş marifləndirici kampaniya keçirməli, riskli universitetlərin siyahısını paylaşmalı idi. Nazirlik bu istiqamətdə iş görmür, marifləndirmə aparmır, planları və proqnozları yoxdur. Geniş dəstəkləyici planlar olmalı idi, amma yoxdur. Məktəblərdə belə marifləndirici dərslər təşkil edilməlidir ki, şagirdlər gələcəkdə seçimlərini daha düzgün etsinlər. Əks halda, hər il eyni mənzərə təkrarlanacaq və gənclərimiz keyfiyyətsiz, tanınmayan diplomlarla geri dönəcəklər. Nəticə etibarilə, diplomların tanınmaması probleminin kökündə informasiya çatışmazlığı və dövlətin zəif koordinasiya siyasəti dayanır. Bu sahədə sistemli yanaşma və açıq planlaşdırma olmadığı müddətdə valideyn və abituriyentlərin səhv seçimlərinin qarşısını almaq mümkün olmayacaq. Bu isə ölkənin təhsil keyfiyyətinə və gələcək insan kapitalının formalaşmasına mənfi təsir göstərməyə davam edəcək”.

Mehin Mehmanqızı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 03 Sentyabr 2025 10:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see291

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see285

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see277

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see276

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see266

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see256

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see251

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see250

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see243

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see243

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see241

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see231

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see227

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see225

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see225

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see222

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see212

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see206

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see203

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri