Polşanın yeni dövlət başçısı kimdir?

Karol Navrotski Tramp administrasiyası ilə əlaqələrin gücləndirilməsinin tərəfdarıdır

Polşada iyunun 1-də keçirilən prezident seçkilərinin ikinci turunun nəticələrinə əsasən müxalif Hüquq və Ədalət Partiyasının namizədi, Milli Yaddaş İnstitutunun rəhbəri Karol Navrotski qalib gəlib.  Polşa Mərkəzi Seçki Komissiyasının məlumatına görə, prezident seçkilərinin ikinci turunda bülletenlərin 100 faizinin hesablanmasından sonra Karol Navrotski 50,89 faiz səslə dövlət başçısı seçilib. Onun rəqibi, hakim koalisiyanın dəstəklədiyi Varşava meri  Rafal Tşaskovski isə 49,11 faiz səs toplayıb.

Xatırladaq ki, seçkilərin birinci turu mayın 18-də keçirilmişdi.  Prezidentlik uğrunda 13 namizəd mübarizə aparsa da, ikinci tura ən güclü namizədlər olan Navrotski və  Trzaskovski qalmışdı. Birinci turda Varşava meri Rafal Trzaskovski kiçik fərqlə müxalifət olan rəqibi Navrotskidən öndə idi. Lakin ikinci tur müxalif “Hüquq və Ədalət” partiyasının namizədinin qələbəsi ilə yekunlaşdı.

Rusiya yeni prezidenti axtarışa verib?

Bəs Polşanın yeni dövlət başçısı kimdir? Qeyd edək ki, Karol Navrotski 3 mart 1983-cü ildə Qdansk şəhərində anadan olub. Gəncliyində futbol və boksla məşğul olub. O, “Ex Siedlce” və “KKS Gedania” futbol komandalarında oynayıb. 2004-cü ildə Polşa Kuboku uğrunda Zonal Boks Turnirində birinci yeri qazanıb. 2003-cü ildə doğma şəhərində Ali Biznes və İdarəetmə Məktəbini, 2008-ci ildə isə Qdansk Universitetinin Tarix İnstitutunu bitirib. Karol Navrotski tarixçi kimi Polşada anti-kommunist müqaviməti mövzusunu araşdırıb. 2013-cü ildə tarix üzrə humanitar elmlər doktoru elmi dərəcəsi alıb, dissertasiyasının mövzusu “1976 - 1989-cu illərdə Elblag Voyevodalığında kommunist hökumətinə qarşı sosial müqavimət” olub.

K.Navrotski  2021-ci ildə Milli Yaddaş İnstitutunun rəhbəri seçilib. Həmin il o, Polşanın tarixi və tarixi haqqında həqiqətlərin sənədləşdirilməsindəki xidmətlərinə görə gümüş “Xidmət Xaçı” ordeni ilə təltif edilib. 2024-cü ildə isə Polşada “Qırmızı Ordu”nun abidələrinin sökülməsində iştirak etdiyinə görə Rusiya Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən axtarışa verilib.

Navrotski katolik dəyərləri və milli kimliyi müdafiə edən bir siyasətçidir. Onun siyasi xətti daha çox dövlət suverenliyinə, ənənəvi ailə modelinə və Avropa İttifaqının  daxili siyasətinə qarşı ehtiyatlı münasibətə əsaslanır. Navrotski Brüsselin Polşaya hüquqi və ideoloji diktə etməsinə qarşı çıxır və milli qanunların Avropa hüququndan üstün olduğunu bildirir. Eyni zamanda, K.Navrotski ABŞ Prezidenti Donald Trampa və onun siyasi fəlsəfəsinə müsbət yanaşır. O, hələ Trampın birinci hakimiyyəti  dövründə ABŞ-Polşa münasibətlərinin zirvə yaşadığını qeyd edir və bu xəttin davam etdirilməsinin tərəfdarıdır. Hərbi sahədə ABŞ-la əməkdaşlığı gücləndirməyi və NATO çərçivəsində birbaşa Amerikanın dəstəyinə söykənməyi prioritet hesab edir.

Navrotskinin Ukrayna ilə bağlı mövqeyi...

Ukrayna məsələsinə gəlincə, K.Navrotski daha çox milli təhlükəsizlik və sərhəd müdafiəsi prizmasından yanaşır. Onun fikrincə, Polşanın şərq sərhədləri Rusiyanın işğal siyasəti fonunda təhlükə altındadır və bu səbəbdən Ukraynaya hərbi və texniki dəstək artırılmalıdır. Bununla yanaşı, Navrotski Ukraynadan gələn qaçqınlarla bağlı siyasətin sərtləşdirilməsini, onlara yalnız müvəqqəti qoruma rejimi çərçivəsində yardım göstərilməsini zəruri hesab edir. Yeni dövlət başçısı Ukraynaya edilən yardımın Polşanın strateji maraqları ilə şərtləndirilməsinin tərəfdarıdır. Navrotski hesab edir ki, Polşanın ABŞ-la müdafiə sahəsində əməkdaşlığı Ukraynaya yardımla paralel aparılmalı və Polşanın öz təhlükəsizlik maraqları ön planda saxlanmalıdır.

Sağçılar Baş nazir Donald Tuskun istefasını tələb edir

Yeri gəlmişkən, Polşada prezident seçkilərinin ikinci turunda müxalif Hüquq və Ədalət Partiyasının namizədi Karol Navrotskinin qələbəsindən sonra sağçılar Baş nazir Donald Tuskun istefasını tələb edirlər. Bu tələbi ilk səsləndirənlərdən biri Hüquq və Ədalət Partiyasının Seymdəki (parlamentin aşağı palatası) nümayəndəsi Anjey Slivka olub. Deputatın sözlərinə görə, seçkilərdə Karol Navrotskinin əsas rəqibi Varşavanın meri Rafal Tşaskovski deyil, Donald Tusk olub. “Rafal Tşaskovski Donald Tuskun göstərişlərinin icraçısıdır və Tusk uduzub”, - deyə Anjey Slivka bildirib. Onun fikrincə, Karol Navrotskinin qələbəsi “hökumət üçün qırmızı vərəqə”dir.

Polşanın Baş naziri Donald Tusk isə bu həftə öz kabinetinə etimadsızlıq votumunu Seymə  təqdim edəcək. Bildirilir ki, Tuskun təşəbbüsünün əsas məqsədi növbədənkənar parlament seçkilərinin elanı ilə bağlı bütün şayiələri dayandırmaqdır. Nazirlər Kabinetinə etimadsızlıq səsverməsi hakim “Vətəndaş Koalisiyası” partiyasının  rəqibi olan Karol Navrotskinin prezident seçkilərində qalib gəlməsindən sonra aktuallaşıb. Hələ Navrotskinin qələbəsindən əvvəl Tusk prezident seçkilərindən sonra nazirliklərin sayını azaltmaqla hökuməti yenidən təşkil edəcəyini açıqlamışdı. Yeni prezidentin Tusk hökumətinə müxalif olması isə Nazirlər Kabinetində daha ciddi dəyişikliklərin baş verəcəyini istisna etmir.

N.BAYRAMLI