Icma.az
close
up
RU
Professor Ramazan Qafarlı: Folklor xalqın şifahi konstitusiyasıdır

Professor Ramazan Qafarlı: Folklor xalqın şifahi konstitusiyasıdır

Icma.az bildirir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 30 yanvar, AZƏRTAC

Əsrlər boyu, hətta yazının meydana çıxmasından əvvəlki dövrdə Azərbaycan dili folklor vasitəsilə dövlətçilik şüurunu qoruyub saxlayıb. “Kitabi Dədə Qorqud” dastanı sadəcə ədəbi bir abidə deyil, həm də idarəetmə, ədalət, torpaq və legitimlik məcəlləsidir. Dədə Qorqudun hər sözü bir hökm, hər duası ayrıca dövlət qərarıdır.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Folklor İnstitutunun "Dədə Qorqud" şöbəsinin müdiri, fəlsəfə elmləri doktoru professor Ramazan Qafarlı ifadə edib.

O əlavə edib: “Dastanlarda torpaq müqəddəsdir: tərk edilmir, qorunur. Atalar sözləri ədalət meyarını müəyyən edir. Dövlət kağız üzərində deyil, söz daxilində qorunub saxlanılıb. Folklor xalqın şifahi konstitusiyasıdır”.

Prezidentin “dil sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil” ifadəsi folklorun bir dil kimi funksiyasını mahiyyət etibarilə təsdiqləyir. Çünki folklor kimliyi qoruyur, yaddaşı ötürür və milli “biz” məfhumunu formalaşdırır. Bu, filoloji deyil, strateji bir həqiqətdir.

Dilin saflığı folklorun qorunması deməkdir. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan dilinin saflığının qorunmasının vacibliyini xüsusi vurğulayır. Bu, sadəcə alınma sözlərdən imtina etmək deyil, dilin özünəməxsus yaradıcı gücünü qorumaq məsələsidir.

Azərbaycan dili obrazlılıq, metafora, emosiyalar və folklor təbəqələri ilə zəngindir. Xalq təfəkkürü həmişə yeni anlayışlar üçün sözlər yaratmaqda mahir olub. “Göz dəydi”, “ürək dağa döndü” və “sözün canı” kimi ifadələr sadəcə linqvistik formalar deyil, psixoloji və fəlsəfi modellərdir.

Folklor dili əsrlər boyu bu saflığın laboratoriyası kimi xidmət edib. Atalar sözləri dili yad təsirlərdən qorumaq üçün bir mexanizmdir.

Mahiyyət etibarilə, Prezidentin ziyalılara müraciəti folklor yaddaşına sadiqlik çağırışıdır. Çünki yad sözlər təkcə dili deyil, həm də yaddaşı yadlaşdırır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında mühüm strateji bir xətt var: dil elmin təməlidir. Elmin inkişafı təkcə texnologiyalar ilə ölçülmür. Əgər ana dilində elmi təfəkkür yoxdursa, o, milli ola bilməz. Burada folklor mücərrəd düşüncənin ilkin forması olduğundan yenə də folklor dili əsas rol oynayır. Tapmacalar məntiqi inkişaf etdirir, nağıllar səbəb-nəticə əlaqələrini öyrədir, bayatılar isə konseptual ümumiləşdirmə qabiliyyətini inkişaf etdirir”, - deyə professor Ramazan Qafarlı vurğulayıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 15:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri