Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Professor Samuxda qeydə alınan qarayara xəstəliyindən danışdı: İlk əlamətlər bunlardır

Professor Samuxda qeydə alınan qarayara xəstəliyindən danışdı: İlk əlamətlər bunlardır

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Samux rayonunda qeydə alınmış qarayara hadisəsi ilə bağlı aparılan laborator müayinələr nəticəsində bir nəfərdə xəstəlik təsdiqlənib, xəstə heyvanla təmasda olan şəxslər isə tibbi nəzarətə götürülərək izolyasiya olunublar. Aidiyyəti dövlət qurumları bildirirlər ki, hazırda zəruri epidemioloji tədbirlər görülür, əhali arasında geniş yayılma qeydə alınmayıb və vəziyyət nəzarət altındadır. 

Bununla belə, hadisə zoonoz infeksiyalarla mübarizədə profilaktik tədbirlərin və ictimai maarifləndirmənin əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirir.

Qeydə alınan bu hadisə zoonoz infeksiyalarla mübarizədə profilaktik tədbirlərin effektivliyini yenidən gündəmə gətirib. Bəs, qarayara kimi təhlükəli xəstəliklərin qarşısının alınması üçün baytarlıq nəzarəti, epizootik və epidemioloji monitorinq, eləcə də əhalinin maarifləndirilməsi istiqamətində hansı əlavə addımlar atılmalıdır? Hazırda tətbiq olunan profilaktik mexanizmlər bu cür risklərin vaxtında aşkarlanması və qarşısının alınması baxımından kifayət qədər effektivdirmi?

Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a tanınmış həkim-cərrah, tibb üzrə elmlər doktoru, Azərbaycan Tibb Universitetinin I cərrahi xəstəliklər kafedrasının professoru Adil Qeybulla açıqlama verib.

Professor qeyd edib ki, Sibir xorası çox təhlükəli infeksion xəstəliklərdən biridir:

"Qeyd edim ki, xalq arasında qara yara kimi tanınan infeksiyanın tibbi adı məhz Sibir xorasıdır. Bu xəstəlik xüsusi Bacillus anthracis bakteriyası tərəfindən törədilir. Xəstəliyin törədicisi olan bu bakteriyalar torpaqda hətta 100 ilə qədər yaşamaq qabiliyyətinə malikdir. Onlar spor formasına keçərək uzun müddət torpaqda, suda və digər mühitlərdə həyat qabiliyyətini qoruyub saxlayırlar.

Məhz buna görə də vəhşi təbiətdə bəzən eyni su hövzəsindən istifadə edən begemotlar yoluxur və infeksiyanı bir-birlərinə ötürərək kütləvi tələf olurlar. Yəni xəstəlik heyvanlar arasında çox asanlıqla yayılır. İnfeksiya əsasən xəstə heyvanın dərisi, yoluxmuş toxumaları, yaralardan ifraz olunan mayelər, həmin mayelərdə olan mikroorqanizmlər, eləcə də yoluxmuş ətin istifadəsi nəticəsində ötürülür".

Adil Qeybulla qeyd edib ki, insanlara da xəstəlik ən çox yoluxmuş ət və dəri ilə təmas zamanı keçir:

"Bu, zoonoz infeksiyadır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, müəyyən hallarda insan da infeksiyanı digər insana ötürə bilər. İnfeksiya orqanizmə daxil olduqdan sonra ilk olaraq yoluxma nahiyəsində dəridə düyün əmələ gəlir, daha sonra yara formalaşır və həmin yaranın mərkəzində qara rəngli örtük — nekrotik ərp yaranır. Xəstəliyin qara yara adlandırılması da məhz bununla bağlıdır.

Bu nekrotik ərp Sibir xorasının ən xarakterik əlamətlərindən biri olduğuna görə xəstəliyin tanınmasını xeyli asanlaşdırır. Xəstəlik ağır intoksikasiya ilə başlayır. İlkin mərhələdə əlamətlər qripi xatırladır: üşütmə, yüksək hərarət, halsızlıq, əzələ və bel ağrıları müşahidə olunur. Sonrakı mərhələlərdə arterial təzyiqin enməsi, şok vəziyyəti və sonda ölüm baş verə bilər. Ümumiyyətlə, xəstəlik zamanı ən çox zədələnən orqanlardan biri də qaraciyərdir.

Qara yara, yəni Sibir xorası təhlükəli infeksiyalar qrupuna aid olduğuna görə bioloji silah kimi istifadə oluna biləcək xəstəliklər sırasında da göstərilir. Yəni hər hansı bioloji silahdan istifadə ediləcəyi təqdirdə, bu infeksiyadan da istifadə olunması mümkündür.

Harada qara yara aşkarlanırsa, dərhal karantin rejimi tətbiq edilməlidir. Xəstələnmiş heyvan və ya insan təcili izolyasiya olunmalı və müalicəyə cəlb edilməlidir. Heyvanlar adətən məhv edilir, insanlar isə müalicə olunur və infeksiyanın yayılmasının qarşısının alınması istiqamətində zəruri tədbirlər görülür. Sibir xorasının yayılmasının qarşısını almağın ən effektiv yolu məhz karantin və izolyasiya tədbirlərinin vaxtında həyata keçirilməsidir".

Pərvin Şakirqızı

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 14 Avqust 2026 11:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see408

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see328

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see307

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see303

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see293

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see285

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see281

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see277

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see264

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see257

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see254

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see239

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see234

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see214

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see198

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see188

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri