Putin niyə susur?

Ermənistanın Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) layihəsi ilə bağlı yeni açıqlama verib.

Bildirilib ki, layihəsinin praktik mərhələsinin icrasına, o cümlədən tikinti işlərinə 2026-cı ildə başlanması planlaşdırılır. Açıqlamaya əsasən, hazırda Ermənistan tərəfi amerikalı tərəfdaşları ilə layihənin hüquqi bazasının və tənzimləmə mexanizmlərinin formalaşdırılması üzrə intensiv danışıqlar aparır. Ermənistan XİN vurğulayıb ki, bu layihə “Orta Dəhliz”in komponenti olan Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutu və “Fars körfəzi - Qara dəniz” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi daxil olmaqla regional əlaqələrin inkişafına yönəlmiş iri infrastruktur proqramlarının məntiqi çərçivəsinə tam uyğun gəlir. Görünür, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan parlament seçkilərindən əvvəl daxili və xarici auditoriya üçün sülh istiqamətində addımlar atır.

Politoloq Natiq Miri “Cümhuriyət”-ə açıqlamasında bildirib ki, Ermənistan rəhbərliyinin TRIPP layihəsi ilə bağlı praktik fəaliyyəti ortadadır:

“Son günlər ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan arasında bu yöndə danışıqlar aparılır. Tərəflər arasında dəmir yolu və avtomobil yolundan tutmuş, digər nəzarət mexanizmlərinə aid olan infrastrukturların yaradılması, eləcə də təhlükəsizlik məsələləri kompleks şəkildə müzakirə olunub. Burada artıq Ermənistanlıq ciddi bir iş qalmayıb. Bu səbəbdən də Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasının arxasında başqa məqsədlər və ya yalan olduğunu zənn etmirəm. İrəvan artıq prosesləri sabotaj edə biləcək səviyyədə deyil”. 

Ekspert qeyd edib ki, proses həm də Ermənistanın maraqları çərçivəsindədir:

“Əslində, “Tramp marşrutu” həm də Ermənistana suverenlik qazandırır. Adıçəkilən ölkəyə ticari, iqtisadi, nəqliyyat, logistik və enerji təchizatı baxımından bilavasitə siyasətini şaxələndirməyə imkan verir. Bu səbəbdən də Ermənistanın “Tramp marşrutu” ilə bağlı praktik bir fəaliyyət ortadadır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan hansısa diplomatik münasibətlər tənzimlənmədən Ermənistana “Aİ-95” markalı benzin göndərdi. Eyni zamanda, 32 il ərzində bağlı qalan tranzit yolları artıq açılmağa başlayıb. Perspektivdə bu da şaxələndiriləcək”. 

Politoloq diqqətə çatdırıb ki, Ermənistanın da üzərində etməli olduğu öhdəliklər var:

“Rəsmi İrəvan ilk olaraq Türkiyədən gələn malların Ermənistan vasitəsilə Azərbaycana hələlik avtomobil yolları vasitəsi ilə keçirilməsini təklif edib. Düşünürəm ki, bu da uzaq perspektivdə deyil. Ən azından, Qazaxdan başlayan yol Ermənistan vasitəsilə Türkiyəyə çıxışı təmin edə bilər. Eyni zamanda, digər alternativ yollar da var. Bu da dolayısı ilə süni əngəllərin aradan qaldırılmasına şərait yaradır. Rusiya, İran, Gürcüstan kimi ölkələrin bəzi süni əngəlləri aradan qalxacaq. Bu da öz növbəsində Ermənistanın bütün sahələr üzrə təhlükəsizliyinə xidmət edən məsələdir”. 

Natiq Miri vurğulayıb ki, artıq “Tramp marşurtu”nun açılması ilə bağlı düyməyə basılıb:

“Yaxın iki ay ərzində ABŞ-nin ən yüksək səviyyədə rəsmisi bununla bağlı Ermənistana səfər edə bilər. Kimin gələcəyi bəlli olmasa da, fevral ayında ABŞ-nin vitse-prezidenti və ya dövlət katibinin səfəri gözlənilir. Burada da simvolik olaraq “Tramp marşrutu”nun açılışı ola bilər. Düzdür, prosesə müdaxilə etmək və əngəl olmaq istəyən qüvvələr var. Ancaq bununla bağlı Ermənistan rəhbərliyinin də ciddi arqumentləri mövcuddur. Paşinyanın Putinlə görüşündəki ifadələri bunu açıq ortaya qoyur.

Prosesdə hegemon güc olan ABŞ və onun bilavasitə zəmanətçisi Donald Tramp amili var. Rusiya və İran rəhbərliyi Trampla danışmalıdır. Faktiki olaraq, Ermənistan istənilən təzyiqi dərhal ABŞ-yə yönləndirə bilir. Belə olanda da problem olmur. Məsələn, bugünə qədər Rusiya Prezidenti Vladimir Putin səviyyəsində “Tramp marşrutu” ilə bağlı ABŞ-yə hansısa birmənalı etiraz bildirilməyib. Bütün bunlara görə də hesab edirəm ki, “Tramp marşrutu” ilə bağlı praktik fəaliyyət tezliklə başlayacaq”. 

Elmir Mustafa
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin