PUTİNİN YARIMÇIQ ÜZRXAHLIĞI İkitərəfli münasibətlər Kremlin atacağı addımlardan asılıdır AzPolitika onlayn siyasiictimai qəzet

Dünən Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə zəng edərək Bakı-Qroznı istiqamətində uçan AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğramasına görə üzr istəyib. Bu üzrxahlıq hadisədən təxminən 3 gün keçdikdən sonra baş verdi və Azərbaycan ictimaiyyətinin gözləntilərini doğrultmadı. Liderlərin telefon danışığının ictimailəşən mətnindən də görünür ki, rəsmi Bakı bu üzrxahlıqdan o qədər də qane olmayıb.

Əvvəla, Kremlin yaydığı rəsmi məlumatda Azərbaycan Prezidentinin fikirləri əhatəli şəkildə verilməyib. Prezident Administrasiyasının yaydığı mətndə İlham Əliyevin Putinin qarşısında hadisə ilə bağlı bir neçə məsələni qaldırdığı aydın olur. Azərbaycanın hadisənin əsas səbəbini - təyyarənin Rusiya HHM sistemləri tərəfindən vurulmasını açıqlaması, bunu təsdiq edən dəlilləri ortaya qoyması Rusiyanı fakt qarşısında qoydu. Bu, Kremli “Ekspertizanın rəsmi nəticələri açıqlanmayınca heç bir açıqlama olmayacaq” bəyanatını dəyişməyə və Putini Azərbaycan liderinə zəng edib üzrxahlıq etməyə vadar etdi.

Bakının Rusiyadan gözləntiləri belə idi: Rusiya rəsmi şəxildə üzrxahlıq etməli, təzminant ödəməyi, cinayətə görə məsuliyyət daşıyanları cəzalandırmağı öhdəsinə götürməli, olayın şəffaf, hərtərəfli araşdırılmasına yardım etməlidir.

Putinin üzrxahlığında hadisənin Rusiya səmasında baş verməsi qeyd olunur, təyyarənin HHM sistemləri tərəfindən vurulması barədə heç nə deyilmir. Həmçinin kompensasiya ödənilməsi barədə də heç nə deyilməyib. Hadisə ilə bağlı Rusiyada cinayət işi açılıb, Rusiya nümayəndələri olayı araşdıran beynəlxalq komissiyada iştirak edirlər.

Prezident İlham Əliyev isə Putinlə telefon söhbətində bir neçə məsələni qaldırıb:

Təyyarə Rusiya HHM sitemləri tərəfindən vurulub;

Təyyarənin digər hava limanlarına enişinə icazə verilməyib və Xəzər dənizi üzərindən Aktau limanına istiqamətləndirilib;

Azərbaycan tərəfinin təklifi ilə bu qəzanın səbəblərinin hərtərəfli araşdırılması üçün beynəlxalq ekspertlərdən ibarət heyət təşkil edilib və bu heyət artıq fəaliyyətə başlayıb.

Təyyarənin raketlə vurulmasından sonra Rusiya hava limanlarına enişinə icazə verilməməsi və qəsdən Xəzər dənizinə istiqamətləndirilməsi insanlığa qarşı cinayətlər kateqoriyasına daxildir. Ümid etmək olar ki, olayı araşdıran beynəlxalq heyətin gəldiyi qənaətlər arasında bu məsələ də öz yerini tapacaq. Bu zaman Azərbaycan təyyarəsinin vurulması Rusiya üzərinə yeni məsuliyyət və öhdəliklər qoyur. Artıq kompensasiya və üzrxahlıqla bu cinayət işinin bağlanması mümkün deyil.

Rusiya rəhbərliyinin sözügedən davranışları Azərbaycanı qane etməsə də, proses hələ yeni başlayıb, bundan sonra Kremlin atacağı addımlar ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişafını müəyyən edəcək. Rusiya rəhbərinin Azərbaycan liderinə gec də olsa zəng etməsi Moskvanın qonşusu ilə münasibətləri korlamaq niyyətində olmadığını nümayiş etdirir. Əlbəttə, bu daha çox Bakının qətiyyətli addımlarının yaratdığı situasiyanın nəticəsidir. Proseslərin bundan sonrakı inkişafı Moskvadan asılıdır...

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”