Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Putinlə Zelenskinin qonaqpərvərliyi : Kim hansı ölkəyə gedə bilər?

Putinlə Zelenskinin qonaqpərvərliyi : Kim hansı ölkəyə gedə bilər?

Oxu.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Son günlər mediada və rəsmilərin açıqlamalarında Rusiya və Ukrayna prezidentləri Vladimir Putinlə Volodimir Zelenskinin bir-birini ölkələrinə dəvət etmələri və bunun fonunda yaranan gərgin ritorika səngimir. Lakin iki düşmən ölkənin prezidentlərinin təklifləri ilə reallıq arasında böyük uçurum var. Buna həm hüquqi, həm təhlükəsizlik, həm də siyasi səbəblər maneələr törədir.

Tarixi və diplomatik kontekstdən yanaşsaq, açıq dialoq və format axtarışları 2022-25-ci illərdə, yəni müharibə başlayandan bu günə qədər dəyişkən olub. İlk mərhələdə görüşlər Belarus və Türkiyədə planlaşdırılsa da, sonradan rəsmi Minskin Moskvaya birmənalı dəstəyi danışıqların İstanbul formatında davam etməsi ilə nəticələndi. Son günlərdə də tərəflər yenidən ənənəvi formatı - digər neytral məkanları müzakirə ediblər. Türkiyə də dəfələrlə vasitəçilik təkliflərini irəli sürüb. Beynəlxalq səviyyədə də dialoqun canlandırılmasına maraq var, amma tərəflərin ilkin şərtləri, xüsusən də əsasən, ərazi tələbləri, neytrallıq və təhlükəsizlik zəmanətləri hələ də münasibətlərin tənzimlənməsi ilə tərs mütənasiblik təşkil edir və buna görə də ziddiyyətlər dərinləşir.

Məsələnin digər tərəfi isə hüquqi baryerlərlə əlaqəlidir. Ən qabarıq konkret hüquqi maneə isə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) 2023-cü ildə Vladimir Putinə və Rusiya Federasiyasının Prezidenti yanında Uşaq Hüquqları üzrə Müvəkkili Mariya Lvova-Belovaya qarşı çıxarılmış həbs qərarıdır. Bu, BCM üzvü olan ölkədə Putinin həbs edilməsini tələb edir.

Lakin BCM-in qərarlarının icrası üzv dövlətlərin siyasi iradəsinə və operativ imkanlarına bağlıdır. Məsələn, Putinin BCM üzvü olan Monqolustana səfəri vaxtı tutulmaması beynəlxalq hüququn tətbiqində məcburetmənin məhdud olduğunu göstərdi və məhkəmənin icrası ilə bağlı şübhələr yaratdı. Ona görə də bu mövzu ilə bağlı hüquqi analizlər və müzakirələr genişdir.

Ötən ilin avqustunda isə Ukrayna Ali Radası Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunu ratifikasiya etdi. Məhz Putinin BCM tərəfində həbsinə order verilməsi də Ukraynada törədilən cinayətlərə görə olub. Belə olan halda, Putinin Kiyevə səfəri məhz bu ölkəyə görə axtarışa verildiyi məhkəmə tərəfindən həbs edilməsi deməkdir.

Təhlükəsizlik və logistika

Bir dövlət başçısının düşmən paytaxtına səyahəti, əslində, həm fiziki, həm də simvolik risk daşıyır. Tərəflər arasında aktiv hərbi əməliyyatlar, raket və dron hücumları, kəşfiyyat və quru əməliyyatları şəraitində belə bir səfər üçün tam təminat tələb olunur. Zelenskinin özü də məsələyə realist yanaşmayaraq bildirib ki, Moskvaya getməsi mümkün deyil, o, Putinin Kiyevə gəlməsini tələb edib.

Hər iki tərəf üçün "təhlükəsizlik zəmanəti" yalnız formal sənəd deyil, bu, neytral qüvvələrin iştirakı, hava məkanının qapadılması və s. kimi ciddi texniki və siyasi addımlar tələb edir. Bu tip zəmanətlərin verilməsi üçün isə üçüncü tərəf (məsələn, Türkiyə, BMT və ya NATO-dan bəzi elementlər) rol almalıdır və həmin üçüncü tərəf öz üzərinə ağır siyasi məsuliyyət götürür. Beynəlxalq hüquq baxımından da hər iki liderin öz ictimaiyyəti və koalisiyası qarşısında məsuliyyəti var. Zelenskinin Moskvaya getməsi Ukrayna daxilində geniş etirazlara, Putinin Kiyevə getməsi də Rusiyada milli konsensusun pozulmasına və onun tərəfdarları arasında əleyhdarların artmasına səbəb ola bilər. Bu, sadəcə, təhlükəsizlik deyil, həm də siyasi oxların cəmləşdiyi məsələdir.

Bəs hansı variant daha realdır?

Bütün bunları nəzərə alsaq, birbaşa qarşılıqlı səfərlər ən az ehtimal olunandır. Hüquqi (BCM) və təhlükəsizlik səbəbləri ilə, həmçinin daxili siyasi reaksiyalar səbəbindən qısa müddətdə reallaşması çox çətindir. Səfər "xüsusi zəmanətlə", üçüncü tərəfin təminatı ilə, nəzərəçarpacaq dərəcədə təhlükəsiz olmalıdır, amma bu da mürəkkəb məsələdir. Burada hüquqi məsələlərin necə həll ediləcəyi sualı açıq qalır.

Neytral məkanda görüş isə ən realist variantdır. Tarixi presedent və son dövrdə İstanbuldakı danışıqlar göstərdi ki, neytral məkanlar praktiki dialoq üçün əlverişlidir. Türkiyə artıq bir neçə dəfə belə vasitəçiliyi təklif edib. Beləliklə, atəşkəs, təhlükəsizlik zəmanətləri, üçüncü tərəfin təminatı, hüquqi mexanizm, siyasi paket kimi addımlar planlanmalıdır. Əks halda, Putinin Kiyevə və ya Zelenskinin Moskvaya səfəri reallıqdan uzaqdır. Hüquqi, təhlükəsizlik və siyasi maneələr çox güclüdür. Orta və ya uzaq perspektivdə ən real yol neytral ölkədə vasitəçiliklə üz-üzə danışıqlar, mərhələli etimad yaradacaq tədbirlər və geniş beynəlxalq zəmanətlərdir. BCM məsələsi isə dialoqun hüquqi və siyasi spektrinə daxil edildiyi üçün danışıqların ayrılmaz elementi olaraq qala bilər.

Mərahim Nəsib

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:320
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 08 Sentyabr 2025 13:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri