Qanundakı yeni dəyişikliklər dönüş nöqtəsi hesab edilə bilər Vüqar Zifəroğlu

“Azərbaycan Milli Məclisinin “Media haqqında” qanuna qəbul etdiyi son dəyişikliklər ölkənin informasiya siyasətində mühüm dönüş nöqtəsi hesab edilə bilər. Bu dəyişikliklər media etikası və peşəkarlığının gücləndirilməsi, həm də informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Bildiyimiz kimi, qanunvericilikdə ilk dəfə olaraq media subyekti anlayışı dəqiq şəkildə müəyyənləşdirilir. Bu addım yalnız media subyektlərinin hüquqi statusunun və məsuliyyətinin aydınlaşdırılmasına dəqiqlik gətirmir, eyni zamanda peşəkar və qeyri-peşəkar media resurslarının ayırd edilməsinə, qanun qarşısında cavabdehlik və stimulların obyektiv bölüşdürülməsinə şərait yaradır ki, bu da olduqca vacib məqamdır. Bu, xüsusilə sosial şəbəkələrdə və saytlarda fəaliyyət göstərən qeyri-rəsmi, “klon” media səhifələrinin qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya bilər”.
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında bu sözləri Mətbuat Şurası sədrinin müavini, BDU Jurnalistika fakültəsinin dekanı Vüqar Zifəroğlu deyib. O bildirib ki, Qanunun 14-cü maddəsinə isə saxta məlumatların dərc edilməsinə yol verilməməsi ilə bağlı norma əlavə edilməsi hüquqi cəza mexanizmlərinə yol açır:
“Bu, informasiya mühitinin çirklənməsinin qarşısının alınması, jurnalistlərin peşəkar reputasiyasının qorunması, cəmiyyətin doğru məlumat almaq hüququnun təmin olunması baxımından vacibdir. Edilən dəyişiklik həmçinin dezinformasiyaya qarşı mübarizə üçün institusional və normativ baza da yaradır və dövlətin informasiya təhlükəsizliyi strategiyasının tərkib hissəsinə çevrilir.
Qanuna əsasən, xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri də media subyekti hesab olunacaq. Bu dəyişiklik xarici media qurumlarının fəaliyyətinə nəzarətin artırılması ilə yanaşı, onların məsuliyyət daşıyan aktorlar kimi tanınması və hüquqi tənzimləmələrə cəlb olunması üçün əsas yaradır. Beləliklə, bununla da informasiya mühitində transsərhəd pozuntulara qarşı daha təsirli tədbirlər görmək mümkün olur”.
Vüqar Zifəroğlu həmçinin bildirib ki, redaksiyaların adlarının eyni və ya oxşar olmasının, etik və mənəvi cəhətdən zidd ifadələrin istifadəsinin qadağan edilməsi isə media brendlərinin hüquqi qorunmasına, oxucuların çaşdırılmasının qarşısının alınmasına, rəqabətin sağlam əsasda qurulmasına xidmət edir:
“Bu, eyni zamanda kiberdələduzluq və media brendinin saxtalaşdırılması hallarına qarşı hüquqi müdafiəni gücləndirir.
İnformasiya agentliklərinin peşəkar fəaliyyətini artırmaq üçün qoyulan tələblər – məsələn, 20 media subyekti ilə müqavilə, 5 xarici ölkədə jurnalist akkreditasiyası, məlumatların 80 %-nin agentlik tərəfindən istehsalı – media bazarında yalnız real və orijinal informasiya istehsalçılarını stimullaşdırır və ölkənin informasiya ixrac potensialını artırır.
Bütövlükdə qeyd edə bilərik ki, edilən dəyişikliklər Azərbaycan mediasının normativ mühitinin təkmilləşdirilməsi, etik və hüquqi məsuliyyət çərçivəsinin genişləndirilməsi, qlobal informasiya mübarizəsinə daha hazırlıqlı şəkildə daxil olması və ictimai etimadın və peşəkarlığın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli addımdır. Bu islahatlar, xüsusilə postfaktual dövrdə – yəni yalanın fakt kimi təqdim edildiyi, dezinformasiyanın siyasi və ictimai təhlükəyə çevrildiyi bir zamanda – cəmiyyətin informasiya suverenliyini qorumaq üçün əhəmiyyətlidir”.
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az