Qarabağda turizmi necə inkişaf etdirmək olar?

“Azərbaycanın milli aviadaşıyıcısı AZAL-ın Füzuliyə açdığı aviareys turizmə bir neçə cəhətdən müsbət təsir göstərə bilər.
Əlçatanlığın artması: Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının fəaliyyətə başlaması və Bakı–Füzuli–Bakı marşrutu ilə müntəzəm uçuşların təşkili Qarabağ bölgəsinə səyahəti asanlaşdırır. Əvvəllər icazə tələb olunan səyahət prosesi sadələşdirilib, indi isə Azərbaycan vətəndaşları “Yolumuz Qarabağa” portalına müraciət etmədən avtomatik icazə ilə aviabilet əldə edə bilərlər. Bu, daxili turizmi stimullaşdırır və daha çox insanın bölgəyə səfər etməsinə imkan yaradır.” –  bunu Ulusal.az-a açıqlamasında Sağlamlıq və Termal Turizmə Dəstək Assosiasiyasının sədri Ruslan Quliyev deyib.
Ruslan Quliyev turizm potensialının açılmasını belə dəyərləndirir:
“Qarabağ zəngin tarixi, mədəni və təbii sərvətlərə malikdir. Füzuli və ətraf bölgələrdə yerləşən tarixi abidələr, təbii landşaftlar və yenidənqurma layihələri turistlər üçün cəlbedici ola bilər. Hava limanının fəaliyyəti bu ərazilərin turizm destinasiyası kimi tanıdılmasına kömək edir, xüsusilə də ekoturizm və mədəni turizm kimi sahələrdə.
İqtisadi inkişafa təkan: Yeni aviareys bölgədə turizm infrastrukturunun inkişafına səbəb ola bilər. Otellər, restoranlar, yerli tur agentlikləri və digər xidmət sahələri kimi bizneslər turist axınının artması ilə genişlənə bilər. Bu, yerli iqtisadiyyatı gücləndirərək iş yerlərinin yaradılmasına və gəlirlərin artmasına kömək edir.Beynəlxalq turizmin stimullaşdırılması: Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının gələcəkdə beynəlxalq uçuşları qəbul etməsi planlaşdırılırsa, bu, xarici turistlərin Qarabağa səfərini asanlaşdıra bilər. Azərbaycanın turizm potensialını beynəlxalq miqyasda təbliğ etmək üçün dövlət tərəfindən görülən tədbirlər, məsələn, “Azerbaijan – Land of Fire” kimi brendləşmə kampaniyaları ilə birləşdikdə, bölgənin cəlbediciliyi artacaq.
Sosiomədəni inteqrasiya: Aviareys Qarabağın Azərbaycanın digər bölgələri ilə əlaqəsini gücləndirir. Turistlərin səfərləri yerli mədəniyyətin, adət-ənənələrin və tarixin daha yaxşı başa düşülməsinə kömək edir. Bu, həm də bölgənin yenidənqurma və bərpa proseslərinə marağı artıraraq sosial birliyi dəstəkləyir.
Regional turizmə dəstək: Füzuli hava limanının fəaliyyəti, Zəngilan və Laçın hava limanları kimi digər regional layihələrlə birlikdə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrini turizm mərkəzinə çevirə bilər. Bu, həm daxili, həm də xarici turistlər üçün yeni marşrutların yaradılmasına təkan verəcək.
Nəticədə, AZAL-ın Füzuliyə uçuşları turizmi canlandırmaqla yanaşı, bölgənin iqtisadi və sosial bərpasına da mühüm töhfə verəcək. Bununla belə, turizmin ekoloji təsirini minimuma endirmək üçün davamlı turizm təcrübələrinə üstünlük verilməsi vacibdir.”
Ruslan Quliyev hesab edir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda turizm məhsullarının realizə olunması və daxili turizmin inkişafı üçün tur agentlikləri şəbəkəsindən satış kanalı kimi effektiv istifadə etmək üçün aşağıdakı strategiyalar tətbiq oluna bilər.
“1. Tur Agentlikləri ilə Strateji Tərəfdaşlıq
Yerli və beynəlxalq agentliklərlə əməkdaşlıq: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun turizm potensialını tanıtmaq üçün Azərbaycanın özündə fəaliyyət göstərən yerli tur agentlikləri ilə yanaşı, beynəlxalq turizm şəbəkələri ilə əməkdaşlıq qurulmalıdır. Bu, xüsusilə xarici turistləri cəlb etmək üçün effektivdir.
Müqavilələr və komissiya sistemləri: Agentliklərə cəlbedici komissiya dərəcələri və ya eksklüziv paketlər təklif edilərək onların Qarabağ və Şərqi Zəngəzur turlarında maraqlılığı artırıla bilər.
Təlim proqramları: Agentlik işçiləri üçün bölgənin tarixi, mədəniyyəti və turizm imkanları haqqında təlimlər keçirilməlidir ki, onlar müştərilərə daha dolğun məlumat verə bilsinlər.
2. Cəlbedici Turizm Məhsulları Yaratmaq
Mövzulu tur paketləri: Mədəni turizm (tarixi abidələr, muzeylər), ekoturizm (təbii parklar, gəzinti marşrutları), macəra turizmi (dağ gəzintiləri, off-road turları) və ya kulinariya turları kimi müxtəlif seqmentlərə yönəlmiş tur paketləri hazırlamaq.
Kombinə edilmiş marşrutlar: Qarabağ və Şərqi Zəngəzuru Azərbaycanın digər turistik bölgələri (Bakı, Gəncə, Quba) ilə birləşdirən çoxgünlük turlar təklif etmək. Məsələn, “Qarabağ–Şərqi Zəngəzur–Bakı” marşrutu.
Fərdi və qrup turları: Fərdi səyahətçilər və ailələr üçün fərdiləşdirilmiş turlar, eləcə də təhsil müəssisələri və ya korporativ qruplar üçün xüsusi qrup turları təşkil etmək.
3. Rəqəmsal Platformalarla İnteqrasiya
Onlayn satış kanalları: Tur agentliklərinin veb-saytlarına və mobil tətbiqlərinə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur turları üçün xüsusi bölmələr əlavə etmək. Bu, müştərilərin asanlıqla tur seçməsinə imkan yaradar.
Sosial media və influenserlər: Tur agentlikləri sosial media platformalarında bölgənin turizm imkanlarını tanıtmaq üçün influenserlərlə əməkdaşlıq edə bilər. Həmçinin, agentliklər öz sosial media hesablarında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun vizual cəlbediciliyini vurğulayan paylaşımlar edə bilər.
Rezervasiya sistemləri: Agentliklərin istifadə etdiyi onlayn rezervasiya platformalarına Qarabağ turlarını inteqrasiya etmək, məsələn, “Booking.com” və ya yerli platformalar vasitəsilə satışları artırmaq.
4. Yerli İcmalarla Əməkdaşlıq
Yerli bələdçilər və xidmət təminatçıları: Tur agentlikləri yerli bələdçilər, sənətkarlar və kiçik bizneslərlə (restoranlar, suvenir dükanları) əməkdaşlıq edərək orijinal təcrübələr təklif edə bilər. Bu, həm də yerli iqtisadiyyata dəstək olur.
Mədəni tədbirlərə inteqrasiya: Bölgədə keçirilən festivallar, sərgilər və ya digər mədəni tədbirləri tur paketlərinə daxil etmək, turistlərin marağını artıra bilər.
5. Təşviqat və Marketinq Strategiyaları
Endirim kampaniyaları: Daxili turistləri cəlb etmək üçün mövsümi endirimlər, ailə paketləri və ya erkən rezervasiya bonusları təklif etmək.
Təbliğat materialları: Tur agentlikləri üçün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun turistik yerlərini tanıdan broşürlər, videolar və virtual turlar hazırlamaq. Bu materiallar agentlik ofislərində və onlayn platformalarda paylaşıla bilər.
Dövlət dəstəyi ilə kampaniyalar: Azərbaycanın Dövlət Turizm Agentliyi ilə birgə “Qarabağa səyahət” kimi brendləşdirilmiş kampaniyalar təşkil etmək və agentlikləri bu kampaniyalara cəlb etmək.
6. Keyfiyyətə Nəzarət və Müştəri Məmnuniyyəti
Standartlaşdırılmış xidmətlər: Tur agentlikləri tərəfindən təklif olunan turların keyfiyyətini təmin etmək üçün standartlar müəyyənləşdirilməli və müntəzəm yoxlamalar aparılmalıdır.
Geri dönüş mexanizmi: Müştərilərdən rəylər toplamaq və bu rəylərə əsasən tur məhsullarını təkmilləşdirmək. Bu, agentliklərin reputasiyasını artırır və müştəri loyallığını gücləndirir.
Təhlükəsizlik tədbirləri: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda turizm yenidən bərpa olunduğundan, turistlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün agentliklərə xüsusi təlimatlar verilməli və təhlükəsizlik protokolları hazırlanmalıdır.
7. Daxili Turizmi Stimullaşdırmaq üçün Xüsusi Tədbirlər
Məktəb və universitet turları: Gəncləri Qarabağın tarixi və mədəni irsi ilə tanış etmək üçün təhsil turları təşkil etmək. Tur agentlikləri bu turları təşkil etmək üçün məktəblər və universitetlərlə əməkdaşlıq edə bilər.
Korporativ turlar: Şirkətlər üçün komanda quruculuğu və ya istirahət turları təklif etmək, xüsusilə də bölgənin təbii gözəlliklərindən istifadə edərək.
Ucuz qiymətli turlar: Aşağı və orta gəlirli vətəndaşlar üçün büdcəyə uyğun tur paketləri təklif etmək, daxili turizmin kütləviliyini artırmaq üçün vacibdir.
8. Logistika və İnfrastruktur Dəstəyi
Nəqliyyat inteqrasiyası: Füzuli, Zəngilan və ya Laçın hava limanlarına uçuşlarla sinxronlaşdırılmış yerli nəqliyyat xidmətləri təşkil etmək. Tur agentlikləri turistlərin hava limanından otellərə və turistik yerlərə rahat çatmasını təmin etməlidir.”
Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, Qarabağın turizm potensialı olduqca böyükdür və tezliklə bu strategiya hazırlanmalı və işlərə başlanmalıdır.