Qədim dövrlərdən bəri mərasimlər və şənliklərin əvəzolunmaz içkisi şərab necə hazırlanırdı? Video

Qədim dövrlərdə şərab, üzümü əzməklə (adətən ayaqla və ya ibtidai preslərdən istifadə etməklə) və şirəsini çıxarmaqla hazırlanırdı. Bu şirə təbii mayaların (üzüm qabıqlarında olan) şəkəri spirtə çevirdiyi qablarda fermentləşdirilirdi. Daha sonra içki amfora və ya çəllək kimi qablarda saxlanılırdı.

Bəzi sivilizasiyalar, məsələn; Romalılar, şərabı şirinləşdirmək üçün qatran, ədviyyat və bal kimi maddələr əlavə edirdilər. Son arxeoloji tədqiqatlar göstərir ki, erkən insanlar təxminən 10.000 il əvvəl Yaxın Şərqdə əkinçiliyə başlayıblar. Heyvanların və bitkilərin əhliləşdirilməsi ilə davam edən kənd təsərrüfatı dövrü, indi Fərat və Dəclə çayları ilə bəzədilmiş Yaxın Şərqin münbit torpaqlarında formalaşıb.

Qədim dövrlərdə kənd təsərrüfatı fəaliyyətlərinin əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edən üzümçülük, şərabla yanaşı, Dionis kultu ilə əlaqələndirilirdi və müqəddəs hesab olunurdu. Mifoloji personajlarla təcrübəsindən əlavə, şərab qədim insanların mərasimlər və şənliklər zamanı istehlakının ayrılmaz hissəsi idi.

Qədim Yunanıstanda üzümçülük haqqında biliklərimiz məhdud olsa da, əkin mövsümünün payız və yazda, əkin mövsümünün isə daha əvvəl baş verdiyini bilirik. Klassik Dövrdə şərabçılıq vintli pres, paz pres və lom presi kimi üsullarla həyata keçirilirdi. Mənbələrdən bildiyimiz kimi, Qədim Yunanlar tərəfindən icad edilən, lakin ən çox Roma və Bizansda istifadə edilən vintli pres taxta blokdan və ya böyük vint formalı cihazdan ibarət idi. Taxta bloku fırlatmaqla cihaz üzümü birbaşa sıxır və əzirdi. Paz presi haqqında yazılı mənbələr olmasa da, Pompeydəki Vettii Evinin divar rəsmləri bizə bu metodun vizual görüntülərini təqdim edir. Paz presi metodu üzümü iki şaquli taxta arasına qoyulmuş pazlardan istifadə edərək əzməyi ehtiva edir.

Lom presi metodunu eramızdan əvvəl VI əsrə aid çardaq vazasındakı təsvirdən bilirik. Təsvirdə üzümün taxta şüanın tutduğu, bir ucu divara bərkidilmiş və iplə çəkilmiş ağırlığın yaratdığı qüvvə ilə əzildiyi göstərilir.

Şərabçılıq qədim dövrdə üç mərhələdən ibarət idi: Üzümlər əvvəlcə ayaqları ilə əzilir, sonra şirəsi sıxıcılarla çıxarılır və sonra şərab saxlama qablarında fermentasiya üçün buraxılır. Üzümlərdən ayaqları ilə əzilib sıxılan şirə hovuzdakı dəliklərdən aşağıdakı şərab zirzəmilərinə axırdı. İlk üzümlərin şirəsindən istehsal olunan şərab yüksək keyfiyyətli olsa da, sonrakı sıxıcılardan alınan şərab daha aşağı keyfiyyətli idi. Bunun səbəbi üzümün sellülozunun və qabıqlarının yenidən isti su ilə qarışdırılması və nəticədə ikinci keyfiyyətli şərab və ya sirkə alınması idi. Üzüm adətən daşdan olan xüsusi qablarda əzilirdi.

İradə Cəlil, Bizimyol.info