“QƏRB POSTSOVET MƏKANINDAKI XALQALARI ALDATDI “Onlar ya acizlik, ya da riyakarlıq nümayiş etdirirlər...”

Siyasi təhlilçi, Xəzər Universitetinin professoru Ramiz Yunus hesab edir ki, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi dərin böhran içindədir və artıq uzun illərdir dünya “demokratiya” deyil, “cəngəllik qanunları” ilə idarə olunur.

Professor bildirir ki, əgər Kiplinqin məşhur “Cəngəllik qanunu” əsərində söhbət birliyə, ədalətə və zəiflərin qorunmasına əsaslanan qaydalardan gedirdisə, bu gün dünya tamamilə əks mənzərə ilə üz-üzədir.

“Bugünkü qlobal nizamda əsas prinsiplər ‘hər kəs özünü düşünsün’, ‘güclü olan sağ qalır’, ‘öldür – ya da öldürül’ kimi yanaşmalardır. Hətta demokratiya adı altında aparılan siyasətlərin arxasında da açıq-aşkar maraqlar, riyakarlıq və satış mövcuddur”, - deyə, o, bildirir.

“SSRİ-nin dağılmasından sonra yaranmış boşluq hələ də dolmayıb”

R. Yunusun fikrincə, Sovet İttifaqının dağılması ilə dünyada köhnə qaydalar pozuldu, amma yeni beynəlxalq sistem formalaşmadı. Bu isə hazırkı geosiyasi xaosun əsas səbəblərindən biridir. 

O, Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı genişmiqyaslı müharibəni bu böhranlı dövrün simvolu kimi qiymətləndirir: “Rusiya–Ukrayna savaşı göstərdi ki, Qərb – ABŞ, Avropa İttifaqı və NATO artıq demokratiya və beynəlxalq hüquq kimi dəyərləri sadəcə şüar kimi istifadə edir. Reallıqda isə onlar ya acizdir, ya da maraqlar naminə bu prinsipləri ayaqlar altına atırlar.”

Ramiz Yunus Qərbi, xüsusilə ABŞ və Avropa İttifaqını postsovet məkanındakı ölkələri və xalqları aldatmaqda ittiham edir. 

O, bu kontekstdə Azərbaycan, Gürcüstan və Ukraynanı nümunə kimi göstərir: “90-cı illərin əvvəlində Azərbaycan xalqı Qərbin verdiyi vədlərə inanaraq müstəqillik uğrunda mübarizə apardı. Amma Ermənistanın – Rusiyanın dəstəyi ilə apardığı işğal siyasətinə göz yumuldu. Gürcüstanda eyni vəziyyət 2008-də yaşandı. Ukraynanın isə 2014-dən bəri tək buraxıldığını görürük. Bu xalqlara xəyanət edildi.”

“Azərbaycan və Ukrayna – iradənin qalib gəldiyi nümunələr”

Siyasi təhlilçi qeyd edir ki, Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsində təkbaşına haqqını bərpa etdi və bu, Qərbin dəstəyi ilə yox, ona rəğmən baş verdi. 

O, eyni şəkildə Ukraynanın da dirənişini “iradənin zəfəri” kimi qiymətləndirir: “Azərbaycan öz torpaqlarını azad etdi, çünki xalqın motivasiyası var idi. Ukrayna xalqı da bu gün eyni iradəni göstərir və mən inanıram ki, gec-tez bu mübarizədə qalib gələcək – yenə də Qərbin dəstəyi ilə yox, ona baxmayaraq.”

“Yeni dünya nizamı ya yaranacaq, ya da xaos dərinləşəcək”

Yunus sonda bildirir ki, Rusiyanın aqressiyası ətrafında baş verənlər dünya üçün bir “Rubikon”dur və bu situasiyada Qərbin davranışı yeni beynəlxalq qaydaların formalaşması baxımından həlledici olacaq: “Hazırda ‘azad dünya’ liderləri ya acizlik, ya da riyakarlıq nümayiş etdirirlər. Belə bir reallıqda postsovet ölkələri üçün yeganə çıxış yolu – illüziyaları bir kənara qoymaq və öz taleyinə sahib çıxmaqdır. Kiplinqin cəngəlliyində yox, Tabaqinin cəngəlliyində yaşayırıq. Hər kəs bunu qəbul etməlidir.”

Rasim Əliyev
"AzPolitika.info"