“Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışı Paşinyan üçün öldürücü zərbə ola bilər” Politoloq

"Qərbi Azərbaycan Xronikası” layihəsi çərçivəsində hazırlanan növbəti süjetdə Vaşinqton görüşündən sonra Ermənistan mediasında yayılan əsassız iddialara münasibət bildirilib. 

İddialara görə, guya Azərbaycan Qərbi Azərbaycana qayıdış planından imtina edib və icmanın adı dəyişdirilib. Qeyd olunub ki, bu məlumatların məqsədi sülh sazişi fonunda azərbaycanlıların qayıdış hüququnu gündəmdən çıxarmaq və Ermənistan ictimai rəyini manipulyasiya etməkdir. 

Ermənistanda Qərbi Azərbaycan və Zəngəzur məsələsi iqtidar–müxalifət qarşıdurmasının əsas mövzusuna çevrilib. Müxalif qüvvələr dəhlizin açılmasını bütövlükdə Zəngəzurun Azərbaycana verilməsi kimi təqdim edirlər. 

Qeyd olunub ki, artıq 100 mindən çox Qərbi azərbaycanlı qayıdış üçün qeydiyyatdan keçib. Layihənin məqsədi isə Qərbi Azərbaycan adının yaşadılması, deportasiya faktlarının, eləcə də tarixi-mədəni irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Politoloq Natiq Miri AZXEBER.COM-a açıqlamasında bildirib ki, həm Azərbaycan, həm də Ermənistan kontekstində bu, təbliğat xarakterli və ictimai rəyə hesablanmış bir layihədir:

"İndiki vəziyyətdə Qərbi Azərbaycan məsələsini tələb etmək və bunu ölkədə, yaxud da regionda və ya beynəlxalq təşkilatlarda gündəm kimi çıxarmaq sülh prosesinə zərər verə bilər. Çünki bunlar bir-biri ilə paralel məsələlərdir. Bir tərəfdə Qarabağdan öz xoşu ilə köçmüş ermənilər, digər tərəfdə isə Qərbi Azərbaycandan yurd-yuvasından zorla qovulmuş Azərbaycan türkləri dayanır. Bu, Azərbaycanın əlində çox ciddi hüquqi-siyasi tutacaqdır. Zəngəzur dəhlizi terminini necə qəbul etdirdiksə, Qərbi Azərbaycan terminini də eyni şəkildə yaddaşlarda saxlamağa çalışacağıq. Yəni, bu mövzu daim gündəmdə saxlanmalıdır ki, zaman dəyişib geosiyasi şərait tamamilə fərqli olduqda və bu layihənin həyata keçirilməsi üçün münbit şərait yarandıqda beynəlxalq ictimaiyyət üçün yeni görünməsin. Bu baxımdan hər iki ölkədə bu cür təbliğat xarakterli fikirlərin, yazıların, araşdırmaların olması normaldır”.

Ekspert Ermənistan ictimaiyyətində məsələyə verilən reaksiyalara da münasibət bildirib:

"Ermənistan hökumətinin daxili auditoriya üçün kifayət qədər çətin qərarlar qəbul etdiyini nəzərə almaq lazımdır. Bir tərəfdən sülh sənədinin paraflanması, digər tərəfdən Naxçıvana maneəsiz keçid – yəni Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələləri hələlik erməni cəmiyyəti tərəfindən tam həzm olunmayıb. Bu səbəbdən Qərbi azərbaycanlıların Ermənistana qayıdışı məsələsi 2026-cı il parlament seçkilərində Nikol Paşinyan üçün öldürücü zərbə ola bilər. 

Düşünürəm ki, hələlik bu məsələ Azərbaycan dövləti tərəfindən rəsmi şəkildə iddia və ya tələb kimi qaldırılmayacaq. Əgər qaldırılsaydı, Ermənistan da ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğv olunması üçün birgə müraciətə imza atmazdı. Paşinyan bunu dəfələrlə dilə gətirib. Deməli, Paşinyan bu risklərdən müəyyən zaman çərçivəsində zəmanət alıb. Ona görə düşünürəm ki, bu fikri yaddaşlarda saxlamaq, daim təzələmək və gələcəyə ötürmək daha məqsədəuyğundur”. 

Şahanə Ziyad