“Qısamüddətli perspektivdə ABŞ Gürcüstan münasibətləri sabit qala bilər”

“Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidzenin ABŞ Prezidenti Donald Trampa və vitse-prezident Cey Di Vensə ünvanladığı açıq məktub, əslində Tbilisinin uzun müddətdir artan narahatlığının nəticəsidir. Məktubda səsləndirilən ittiham və çağırışlar isə yalnız cari diplomatik böhranın ifadəsi deyil, ABŞ-Gürcüstan münasibətlərində yeni mərhələyə keçidin ehtimalı barədə də vacib mesajlar verir”.

Bu sözləri xalqcəbhəsi.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Turan Rzayev deyib.

Siyasi şərhçi diqqətə çatdırıb ki, Kobaxidzenin məktubunda iki əsas tezis diqqət çəkir: “Birinci, Vaşinqtonun rəsmi Tbilisinin məktubuna cavab verməməsi və bu susqunluğun yaratdığı diplomatik boşluq, ikinci, Bayden administrasiyası dövründə Gürcüstan rəsmilərinə qarşı tətbiq olunan sanksiyaların hələ də ləğv olunmaması. ABŞ-nin Tbilisiyə qarşı sərgilədiyi mövqenin bir neçə səbəbi var. Birincisi, Bayden administrasiyası dövründə Gürcüstan “xarici təsirlərin şəffaflığı haqqında” qanu qəbul etdi. Vaşinqton bu qanunu QHT-lərə və müxalif mediaya qarşı təzyiq aləti kimi görürdü və bunu da açıq şəkildə dilə gətirdi. Gürcüstan hökuməti isə bu tənqidləri daxili işlərə müdaxilə kimi qəbul edirdi. Bu fikir ayrılığı diplomatik münasibətlərdə gərginlik yaratdı. Trampın hakimiyyətə gəlməsi də bu vəziyyəti dəyişmədi. İkincisi, Gürcüstan Rusiya ilə münasibətlərdə balanslı, zaman-zaman isə praqmatik xətt yürüdür. ABŞ bu gedişi regionda öz maraqları baxımından təhlükəli sayır”.

T.Rzayevin bildirdiyinə görə, üçüncü səbəb isə ABŞ-nin hazırda diqqətinin əsasən Ukrayna və Çin istiqamətində cəmlənməsidir: “Gürcüstan prioritetlər sırasında arxa plana keçib. Tbilisi Tramp administrasiyası ilə daha praqmatik və müdaxiləsiz tərəfdaşlıq xətti qurmaq niyyətindədir. Bu baxımdan açıq məktub həm bir siqnal, həm də diplomatik manevrdir. Məqsəd ABŞ-nin gələcək Yaxın Şərq və Cənubi Qafqaz siyasətində Gürcüstanın yenidən prioritet statusunu bərpa etməkdir. Qısamüddətli perspektivdə ABŞ-Gürcüstan münasibətləri sabit qala bilər. Lakin soyuqluğun qalması da mümkündür. Tərəflər açıq konfrontasiyadan yayınmağa çalışsalar da, qarşılıqlı inamsızlıq dərinləşə bilər. Xüsusilə ABŞ-nin Gürcüstandakı siyasi proseslərə müdaxilə kimi qəbul edilən mövqeyi bu inam boşluğunu genişləndirə bilər”.

O əlavə edib ki, uzunmüddətli perspektiv isə daha çox Tramp administrasiyasının atacağı real addımlardan asılı olacaq: “Əgər ABŞ Gürcüstanı yenidən Cənubi Qafqazda əsas tərəfdaş kimi görmək istəyirsə, Tbilisi ilə dialoq və qarşılıqlı etimada əsaslanan yeni format yaratmalıdır. Əks halda, Gürcüstanın Rusiya və Çin kimi alternativ güc mərkəzləri ilə əməkdaşlığa meyli arta bilər”.

Röya İsrafilova