Qısamüddətli şam yeməyindən qlobal fenomenə İlk Oskar ın pərdəarxası məqamları

Kulis.az ilk "Oskar" mükafatı mərasimi haqqında materialı təqdim edir.

Dünya kinosunun zirvəsi hesab olunan "Oskar" mükafatının heykəlciyi 1929-cu ilin 16 mayında ilk dəfə sahiblərinə təqdim ediləndə, heç kim bu hadisənin bir əsr boyu davam edəcək bir əfsanəyə çevriləcəyini təsəvvür etmirdi. Hollivudun "Hollywood Roosevelt" otelində baş tutan bu ilk gecə, müasir mərasimlərdən kəskin şəkildə fərqlənirdi.

Müasir "Oskar" gecələrində zərflərin açıldığı o həyəcanlı saniyələr ilk mərasimdə yox idi. Qaliblərin adları 1929-cu ilin fevralında mətbuata sızdırılmışdı və hamı kimin qalib gələcəyini bilirdi. Tədbir sadəcə 270 nəfərin iştirak etdiyi, bilet qiymətinin isə cəmi 5 dollar (bugünkü ekvivalentlə təxminən 75-80 dollar) olduğu bir şam yeməyi idi.

Bu gün saatlarla davam edən, reklam fasilələri və uzun çıxışlarla yadda qalan mərasimdən fərqli olaraq, ilk mükafatlandırma cəmi 15 dəqiqə çəkdi. Heç bir qalib təşəkkür nitqi söyləmədi. Mükafatları Kino Sənəti və Elmləri Akademiyasının prezidenti Duqlas Feyrbanks təqdim etdi və qonaqlar rəqs etməyə davam etdilər.

İlk "Oskar"ın ən maraqlı məqamı budur ki, o, səssiz kinonun vida mərasimi kimi yadda qaldı:

İlk Ən Yaxşı Film: "Qanadlar" (Wings) filmi oldu. Bu, "Ən Yaxşı Film" nominasiyasında qalib gələn yeganə tamamilə səssiz filmdir.

İlk Ən Yaxşı Aktyor: Emil Yanninqs. Maraqlı bir fakt: Yanninqs mərasimi gözləmədən Avropaya qayıtmalı olduğu üçün mükafatını vaxtından əvvəl almışdı və beləliklə, o, tarixdə "Oskar"ı əlinə alan ilk insan oldu.

Xüsusi Mükafat: Çarli Çaplinə verildi. Əslində o, bir neçə nominasiya üzrə namizəd idi, lakin Akademiya onu siyahıdan çıxarıb ayrıca "Xüsusi Mükafat" verməyi üstün tutdu ki, başqa rəqiblərin də şansı olsun.

Mərasim keçiriləndə heykəltəraş Corc Stenli tərəfindən hazırlanan heykəlin rəsmi adı "Akademiya Ləyaqət Mükafatı" idi. "Oskar" adı yalnız 1939-cu ildə rəsmiləşdi. Əfsanəyə görə, Akademiyanın kitabxanaçısı (sonradan icraçı direktoru) Marqaret Herrik heykəlcəyi görəndə nida etmişdi: "Aman Allahım, bu ki eynilə mənim Oskar əmimə oxşayır!"

Gecənin mahiyyətini anlamaq üçün o dövrün ruhunu əks etdirən fikirlərə nəzər salaq:

"Bu mükafatlar sadəcə bir metal parçası deyil, sənətimizin gələcəyinə olan inamımızın rəmzidir." – Duqlas Feyrbanks (İlk mərasimdəki açılış nitqindən)

"Mən bu mükafatı qazananda Hollivud hələ uşaq idi. Biz film çəkmirdik, biz xəyallar qururduq." – Janet Qeynor (İlk "Ən Yaxşı Aktrisa" mükafatının qalibi)

16 may 1929-cu il mərasimi kino sənayesinin artıq sadəcə bir "əyləncə vasitəsi" deyil, ciddi bir sənət növü olduğunu dünyaya elan etdi. O vaxt mətbuat bu barədə kiçik xəbərlər yazsa da, bu gün "Oskar"ın hər bir detalı dünya trendlərini müəyyən edir.

Hollivudun o zamankı balaca otelindəki şam masasında başlayan bu yolçuluq, bu gün Dolby Teatrının qırmızı xalçasına qədər uzanan möhtəşəm bir mədəniyyət salnaməsidir.