Icma.az
close
up
RU
Qıyıqgöz xalqlar, qıyıqgözlülüyün sirri

Qıyıqgöz xalqlar, qıyıqgözlülüyün sirri

Adelet.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Dünya antropoloqları qıyıq, badamşəkilli gözlərə malik xalqları monqoloid irqinə aid edirlər. Monqolların özləri, yaponlar, çinlilər, koreyalılar, yakutlar, taylar bu irqin  tipik nümayəndələri kimi tanınırlar.

Bu xüsusiyyət daha zəif şəkildə monqoloidlərin digər irqlərlə qarışmasından formalaşmış xalqlarda da müşahidə olunur. Məsələn, türk mənşəli qazaxları, qırğızları, türkmənləri, noqayları, eləcə də özbəkləri bu sıraya aid edirlər.

Qeyd etmək lazımdır ki, asiyalıların gözləri əslində başqa irqlərə mənsub insanlarının gözləri ilə eyni ölçüdədir. Onlar sadəcə, vizual olaraq kənardan baxana qıyıq formada görünür. Bu, əsasən badamşəkilli gözün yuxarıdan aşağıya doğru yerləşməsi ilə bağlıdır.

Asiyalıların göz qapaqları altında xüsusi yarımdairəvi “monqol büküşü” – elmi dildə “epikantus” adlanan bir dəri qatı olur. Bu büküş gözün daxili bucağını, yəni yaş axarını demək olar ki, tam örtür və nəticədə göz vizual olaraq daha qıyıq görünür.

Həmçinin, Asiya xalqlarının göz qapaqları altında xüsusi piy qatı zolağı da olur ki, bu da gözləri həm soyuq, həm də quraq iqlim şəraitində əlavə qorunma ilə təmin edir.

Antropoloqların fikrincə, “qıyıqgözlülük” asiyalıları çöl-səhralarda tez-tez baş qaldıran küləklərdən, qar və toz fırtınalarından qorumağa kömək edib.
Qıyıqgözlülük Asiyanın  və eyni zamanda Sibirin sonsuz qarla örtülü düzənliklərində günəş işığının parlaq şüalarını azaldaraq gözlərin qamaşmasının qarşısını alıb. Eləcə də göz qapaqlarındakı piy qatının köməyi ilə şaxtalı havadan qorunmağa yardım edib. Şaxtalı, sərt hava şəraitində yaşayan çukçalar, evenklər, yakutlar, tuvalılar, neneclər kimi Şimal xalqları da təbiətin diqtəsinə uyğun olaraq qıyıqgözdürlər. 

Bu baxımdan, zarafatla desək, “qıyıqgözlülük üzrə çempion”luq eskimoslara məxsusdur. Onlar Arktika irqinin xüsusi qoluna aiddirlər. Eskimoslarda göz həcminin orta hündürlüyü cəmi 8,74 mm təşkil edir. Müqayisə üçün yaponlarda bu göstərici 8,78 mm, avropalılarda isə 10–14 mm arasındadır.

Təsadüfi deyil ki, epikantus yalnız asiyalılarda deyil, həm də buşmenlərdə – Afrikanın cənubundakı qədim xalqlarda da var. Bu xalqlar Kalahari səhrasının kor edici günəş şüası, güclü küləyi və tozanağı altında yaşadıqlarından zaman-zaman gözlərinin forması da dəyişərək qıyıqlaşıb. 

Amerika hindularını da qismən qıyıqgöz saymaq olar. Onlar qıyıq gözlülüyü asiyalı əcdadlarından miras alıblar. Hazırda hindu uşaqlarının 50–80 faizində epikantus qatı müşahidə olunur. Lakin maraqlıdır ki, təxminən 18-20 yaşlarından sonra bu xüsusiyyət tədricən itməyə başlayır. Ona görə də böyüklərdə bu fərq artıq o qədər nəzərə çarpmır.

Qədim dövrlərdə yaponlar və çinlilər avropalıların iri, açıq gözlərindən açıq-aşkar qorxur, qərbdən gələn qonaqları öz aralarında “it gözlü” adlandırırdılar.

Ancaq bu gün bir çox asiyalı, xüsusən yapon və koreyalı qadınlar “Avropa tipli” iri gözləri daha cazibədar hesab edirlər. Onlar müxtəlif makiyaj texnikaları, kontakt linzalar, hətta estetik əməliyyatlar vasitəsilə iri gözlərə sahib olmaq arzusundadırlar. 

Maraqlıdır ki, qıyıqgözlülərin iri gözlərə malik olmaq istəyi fonunda qardaş Türkiyə, İran və doğma ölkəmizdə bir çox xanımlar cərrahi əməliyyatlara üz tutaraq “badamgöz”, “tülkügöz” və digər adlarla tanınan  qıyıq gözlər əldə etməyə çalışırlar. 

Murad Köhnəqala

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:443
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 27 Oktyabr 2025 08:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri