Qlobal əhəmiyyətli dənizaltı kabellər hücuma məruz qala bilər

Böyük Britaniya Avropadan cəmi 34 kilometr su ilə ayrılsa da, onları kabellər və boru kəmərləri şəbəkəsi birləşdirir. Böyük Britaniyanın mühüm sualtı kabel şəbəkəsinin isə Rusiyada “olduqca yaxşı xəritəsi” var və bu, potensial olaraq Kremlin həmin kabellərə hücumuna imkan yaradır.
Reyting.az “Sky News”-ə istinadla xəbər verir ki, bu xətlər həyati əhəmiyyətlidir, mülki və hərbi rabitə, eləcə də elektrik enerjisi üçündür.
Bununla belə, yüzlərlə kilometr sualtı kabellərə nəzarət etmək çətindir və bu, onları təxribata qarşı həssas edir.
Qeyd olunur ki, Qırmızı dənizdə sualtı kabellərin zədələnməsi Asiya və Yaxın Şərqdə internet kəsilməsinə səbəb olandan sonra nəşr bu kabellərin təsadüfən və ya qəsdlə zədələndiyini araşdırıb, bu praktikanın Böyük Britaniya üçün hansı məna kəsb etdiyinə aydınlıq gətirməyə çalışıb.
İlk baxışdan Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri gəmisinin mülki gəmini izləməsi qəribə görünə bilər. Bununla belə, Britaniya “Yantar”ı mülki gəmi hesab etmir və onun Rusiya kəşfiyyatına işlədiyinə inanır.
Müdafiə naziri Con Healey Britaniya parlamentində bəyan edib ki, bu, kəşfiyyat məlumatı toplamaq və Böyük Britaniyanın kritik sualtı infrastrukturunun xəritəsini çəkmək üçün istifadə edilən rus casus gəmisidir.
Dəniz texnologiyası üzrə mütəxəssis Dr. Sidharth Kaushal bildirib ki, Böyük Britaniyadan təxminən 60 sualtı kabel sistemi uzanır. Onun sözlərinə görə, onlar olduqca genişdir və adətən metalla örtülüb. Sahilə daha yaxın olduqda, əlavə qorunma üçün tez-tez betonun altında basdırılırlar. Avropadan qaz daşıyan boru kəmərləri də var.
Bəzi kabellər nisbətən dayaz suda çəkilir və asanlıqla təmir olunur - kommersiya fəaliyyəti səbəbindən tez-tez zədələnmələr təsadüfən baş verir. Lakin digərləri daha dərin sularda yerləşir və problemlərin aradan qaldırılması üçün xüsusi avadanlıq tələb edir.
IISS (Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutu) analitik mərkəzinin hesabatına görə, kabellər qlobal məlumat trafikinin təxminən 95 faizini daşıyır və gündəlik təxminən 10 trilyon dollar maliyyə əməliyyatlarını dəstəkləyir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Rusiya son illərdə yerləri ictimaiyyətə açıqlanmayan hərbi kabellər də daxil olmaqla, Qərbdə gizli şəkildə sualtı kabellərin xəritəsini tərtib edir. Yerüstü gəmilər kəşfiyyat məlumatları toplayır, lakin Rusiyanın kabellərin yaxınlığında pilotsuz sualtı maşınlardan istifadə etdiyinə dair məlumatlar da var.
Hesabata görə, uzun müddətdir diqqət mərkəzində olan bir sahədə bu sistematik fəaliyyəti nəzərə alsaq, onların kifayət qədər yaxşı xəritəyə sahib olması mümkündür.
E. KAMAL