Qlobal istiləşmə qadınlarda xərçəng riskini artıra bilər

Alimlər müəyyən ediblər ki, qlobal istiləşmə Yaxın Şərq və Şimali Afrikada döş, yumurtalıq və uşaqlıq boynu xərçənglərini daha çox yayılmış və ölümcül edir. Xəstəliyin artması kiçikdir, lakin statistik cəhətdən əhəmiyyətlidir, bu, zamanla xərçəngin inkişafı və ölüm riskinin nəzərəçarpacaq dərəcədə artdığını göstərir.

"Unikal" xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, bu  barədə amerikalı elm adamları araşdırma aparıblar.  

"Temperatur yüksəldikcə qadınlar arasında xərçəngdən ölüm halları, xüsusilə yumurtalıq və döş xərçəngi artır. Hər dərəcəyə görə temperaturun artması kiçik olsa da, onların ümumi sağlamlığa təsiri əhəmiyyətlidir", - tədqiqatın müəlliflərindən biri qeyd edib. 

İqlim dəyişikliyinin qadınlarda xərçəng riskinə təsirini öyrənmək üçün tədqiqatçılar Yaxın Şərq və Şimali Afrikada 17 ölkədən nümunə seçiblər: Əlcəzair, Bəhreyn, Misir, İran, İraq, İordaniya, Küveyt, Livan, Liviya, Mərakeş, Oman, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, Tunis, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Fələstin.

Bu ölkələr iqlim dəyişikliyinə çox həssasdırlar və artıq temperaturda kəskin artımlar müşahidə olunur. Tədqiqatçılar döş xərçəngi, yumurtalıq xərçəngi, uşaqlıq boynu xərçəngi və uşaqlıq yolu xərçənginin yayılması və ölüm halları haqqında məlumat toplayıb və bu məlumatları 1998-2019-cu illər arasında temperatur dəyişiklikləri ilə müqayisə ediblər.

Müxtəlif xərçənglərin tezliyi hər 100.000 nəfərə 173-280 hal artıb, hər əlavə Selsi dərəcəsində yumurtalıq xərçəngi ən çox, ən az isə döş xərçəngi olub. Hər 100.000 nəfərə düşən ölüm nisbəti hər temperatur artımı üçün 171 artaraq 332-yə yüksəlib, ən çox artım yumurtalıq xərçəngində, ən kiçik artım isə uşaqlıq boynu xərçəngində müşahidə olunub.

Tədqiqatçılar rəqəmi ölkələr üzrə təhlil etdikdə, xərçəngin yayılması və ölüm nisbətinin yalnız altı ölkədə artdığını aşkar ediblər: Qətər, Bəhreyn, İordaniya, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Suriya. Bu, bu ölkələrdə xüsusilə ekstremal yay temperaturu və ya modelin izah edə bilmədiyi digər amillərlə bağlı ola bilər.