Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Qocalmanı sürətləndirən əsas SƏBƏB ALİMLƏR AÇIQLADILAR

Qocalmanı sürətləndirən əsas SƏBƏB ALİMLƏR AÇIQLADILAR

Icma.az xəbər verir, Lent az saytına əsaslanaraq.

Həyat tərzimiz qocalma sürətinə birbaşa təsir edir. Lakin bizi ən çox yaşlandıran şeylər qidalanma və ya pis vərdişlər deyil.

Lent.az-ın məlumatına görə, amerikalı alimlər intensiv təhsil və peşəkar məsuliyyətlər nəticəsində yaranan stress telomerlərin - DNT-ni qoruyan xromosomların uclarının azalması hesabına hüceyrə qocalmasını əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirdiyini aşkar ediblər.

Miçiqan Universitetinin rəhbərliyi ilə rezidenturada oxuyan 250 tibb tələbəsi arasında aparılan araşdırma xroniki stressin molekulyar səviyyədə dərin təsirlərini ortaya çıxarıb.

Bəs telomerlər nədir və onların uzunluğu niyə vacibdir?

Telomerlər, hüceyrə bölünməsi zamanı genetik materialın zədələnməsinin qarşısını alan xromosomların uclarında olan qapaqlardır. Bədən yaşlandıqca telomerlər təbii olaraq qısalır, nəticədə hüceyrə bölünməsini məhdudlaşdırır və onun ölümünə səbəb olur. Buna görə də, telomer uzunluğu bioloji yaşı və hüceyrə canlılığını əks etdirən biomarker hesab olunur.

Tədqiqat nəticələri

Alimlər apardıqları sınağa başlamazdan əvvəl və başa çatdıqdan sonra yük və gərginlik maksimum həddə çatdıqda tələbələrdə telomerlərin uzunluğunu ölçüblər. Məlum olub ki, intensiv məşq telomerlərin qısaldılmasını normaldan altı dəfə tez sürətləndirir ki, bu da əhəmiyyətli bioloji qocalmaya bərabərdir. Xüsusilə qeyd olunub ki, stress səviyyəsi daha yüksək və dərs yükü daha çox olan tələbələrin telomerləri təhsil müddətinin sonunda ən qısa göstəriciyə malik olub.


Ümumi sağlamlığa və risklərə təsir

Qısaldılmış telomerlər təkcə vaxtından əvvəl qocalma ilə deyil, həm də ürək-damar xəstəlikləri, diabet, bəzi xərçəng növləri və nevroloji xəstəliklər kimi xroniki xəstəliklərin riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Stressə xroniki məruz qalma və sıx iş qrafiki də idrak funksiyasına təsir edərək yaşa bağlı dəyişikliklərə qarşı həssaslığı artırır.

Telomer qısalmasını yavaşladan amillərə yanaşmalar

Telomerlərin qısalmasını yavaşlatmaq üçün mütəxəssislər stresin idarə edilməsi strategiyalarını həyata keçirməyi tövsiyə edirlər: meditasiya, nəfəs alma təcrübələri, müntəzəm məşq və sağlam pəhriz stressin hüceyrələrə təsirini qismən kompensasiya edə bilər. Antioksidantlar və B vitamini, həmçinin omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngin qidaların istehlakı telomerlərin uzunluğunu qorumağa kömək edir.
 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2024 17:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri