Regionda qaynar trafik: Zelenskinin Ankara səfərinin pərdəarxası

Ukraynanın çıxılmaz durumda qaldığı indiki vaxtda Prezident Volodimir Zelenskinin Türkiyəyə səfəri xüsusilə diqqət çəkir. Bəzi ekspertlərin fikrincə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukraynanı böyük qumar masasında Putinə uduzub.

Belə olduğu halda Türkiyə xilaskar kimi fəaliyyətə keçə bilərmi? Xatırladaq ki, müharibə yeni başlayanda Türkiyə sülhün əldə edilməsi üçün vasitəçilik təklif etdi. Rusiya-Ukrayna nümayəndələrinin görüşlərini təşkil etdi.

Globalinfo.az-a danışan Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, politoloq Xəyal Bəşirov deyib ki, Ukrayna məsələsi ilə bağlı danışıqlar prosesində çox ciddi intensivliyin şahidiyik:

“ABŞ-da Donald Tramp prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başladıqdan sonra Rusiya ilə təmaslar, Səudiyyə Ərəbistanında görüşün keçirilməsi xüsusi diqqət çəkir. Avropa Rusiyaya qəti şəkildə güzəştə getmək niyyətində deyil. Ukraynanı Avropanın təhlükəsizlik qapısı hesab edir. ABŞ-ın 3 il müddətində Ukraynaya silah yardımı olsa da Avropa dövlətləri ümumilikdə maliyyə yardımı baxımından ABŞ-ı üstələyirlər. ABŞ Ukraynanın taleyini həll etdiyini göstərməyə çalışır. Bütün bunlar Trampın rəhbərlik etdiyi ABŞ-ın dünyanı bölüşdürmək niyyətindən xəbər verir. Əslində Rusiya 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya hücum edərkən, bütün Ukrayna ərazisinə iddia edirdi.

Vladimir Putinin bu istəyi isə Avropa və Qərb ölkələri tərəfindən qəbul edilmir. ABŞ Rusiyanın Donetsk, Luqansk, Xerson, Zaparojye və Krımla qənaətlənməli olduğu fikrindədir. Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü, Ukraynaya ordu göndərilməsi, təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələsi isə istisna olunur. Rəsmi Vaşinqton bununla bağlı mövqeyini artıq bildirib”.

Xəyal Bəşirov

Politoloqun sözlərinə görə, bu gün iki ciddi görüş keçirilir:

“Birincisi, Rusiya və ABŞ nümayəndələri arasında Səudiyyə Ərəbistanıda, ikincisi isə Fransada Aİ liderləri arasında keçirilən görüşdür. İkinci birinciyə cavab olaraq baş tutur. Onların arasında ən önəmlisi və proseslərə təsir edəni isə Səudiyyə Ərəbistanında olandır. ABŞ dünyanın bölüşdürülməsində Avropanı özünə şərik etmək istəmir. Əksinə uzun illər ərzində soyuq müharibə dönəmində Avropanın təhlükəsizliyinə təminat vermək üçün trilyonlarla dollar həcmində xərclər etdiyini açıq şəkildə bəyan edir. Hazırda isə Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda rəsmi Kiyevi özünə borclu hesab edir”.

Xəyal Bəşirovun fikrincə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Türkiyəyə səfər etməsi rəsmi Ankara vasitəsilə ABŞ-a təsir göstərmək niyyətindən xəbər verir:

“Müharibənin başlandığı vaxtdan Türkiyədə görüşlərin keçirilməsi iki ölkə arasında bu günə qədər ən ciddi təmaslar olmuşdur. Bunun qarşısını alanlar da avropalılar oldu. Türkiyə regionda bir sıra məsələlərdə ABŞ-la müttəfiqlik edir. Volodimir Zelenski bu amilləri nəzərə alıb Türkiyənin Trampa təsir göstərmək iqtidarında olduğunu düşünür. Lakin sözügedən prosesin ABŞ-ın atdığı addımlara ciddi təsir edəcəyini hesab etmirəm”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az