Romantik münasibətlər inkişaf etdikcə beynin necə dəyişdiyi aydın oldu...

...İnsan beyni romantik partnyorları yaxın dostlardan fərqli şəkildə emal edir, lakin bu fərq zamanla azalır. Bu, beynəlxalq alimlər qrupunun gəldiyi nəticədir.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat Sosial Koqnitiv və Affektiv Nevrologiya (SCAN) jurnalında dərc olunub.

...Tədqiqat göstərib ki, münasibətlərin erkən mərhələlərində beynin mükafatlandırma sistemində partnyorun spesifik "neyron barmaq izi" formalaşır, lakin əlaqə daha sabitləşdikcə bu barmaq izi tədricən özünəməxsusluğunu itirir.

Müəlliflərə görə, bu, ehtiraslı sevgidən daha rahat, partnyor kimi bağlılıq formasına keçidi əks etdirir.

Psixoloqlar beynin dopaminlə sıx əlaqəli və motivasiya, mükafatdan məsul olan bir bölgəsi olan akumbens nüvəsinə diqqət yetiriblər.

Əvvəlki heyvan təcrübələri göstərib ki, bu bölgə cütlük əlaqələrinin formalaşmasında əsas rol oynayır.

Tədqiqatda orta hesabla on səkkiz ay romantik münasibətdə olan 20-29 yaş arası 47 kişi iştirak edib.

İştirakçılar partnyorlarının və yaxın dostlarının video yazılarını təqdim ediblər.

Funksional MRT zamanı kişilər fərdlərdən birinin təsdiqləyici reaksiyasını gözlədikləri bir işi yerinə yetiriblər. Tədqiqat müəllifi Kenji Fujisaki izah edib ki, “...romantik münasibətlər eksklüzivlik, intensiv iştirak və ehtiraslı sevgi ilə xarakterizə olunur ki, bu da onları dostluqdan fərqləndirir”.

Onun sözlərinə görə, tədqiqatçılar "beynin partnyor və dostlar arasında necə fərq qoyması və bu fərqin zamanla dəyişib-dəyişməməsi" ilə maraqlanırdılar.

Təhlil göstərdi ki, beyin həqiqətən də partnyoru ayrı, unikal bir kateqoriya kimi kodlaşdırır: nüvədəki fəaliyyət nümunələri qadın partnyora qarşı reaksiyaları qadın dosta qarşı reaksiyalardan etibarlı şəkildə fərqləndirirdi.

Bundan əlavə, beynin qadın dostun təsviri qadın partnyordan daha çox kişi dostun təsvirinə daha yaxın idi. Lakin əsas amil münasibətin müddəti idi. Alimlər müəyyən etdilər ki, cütlük nə qədər uzun müddət birlikdə olarsa, partnyor və yaxın dost arasındakı neyron fərqləri bir o qədər az nəzərə çarpırdı. Bu təsir yaxınlıq, ehtiras və bağlılığın subyektiv qiymətləndirmələrini nəzərə aldıqdan sonra belə davam etdi. Fujisaki qeyd edib ki, "...münasibətlərin erkən mərhələləri yüksək spesifik mükafatlandırma sistemi tələb edən ehtiraslı sevgi ilə xarakterizə olunur. Münasibət inkişaf etdikcə bu neyron spesifikliyi azalır ki, bu da dərin dostluq kimi daha sabit, tərəfdaşa bənzər bir sevgiyə keçidi əks etdirə bilər."

Müəlliflər vurğulayıblar ki, neyron "unikallığının" azalması münasibətin pisləşdiyi anlamına gəlmir.

Əksinə, bu, onu qorumaq üçün bioloji mexanizmlərdə dəyişiklik göstərə bilər.

Gələcəkdə alimlər hansı digər beyin sistemlərinin uzunmüddətli əlaqələri qorumağa kömək etdiyini və bunların birgə yaşama və ya evlilik kimi mərhələlərdən necə təsirləndiyini öyrənməyi planlaşdırırlar.

Nazlı Almuradova