RusiyaUkrayna müharibəsinin mövcud mərhələsində ABŞ və Avropanın sülh gözləntisi fərqlilik göstərir

"Qərb liderləri Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskini Rusiya ilə sülh danışıqlarına sövq etməyi dayandırmalıdır. Əvəzində Kiyev üçün təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı vədlərin reallaşmasına nail olmaq lazımdır". Bu sözləri Aİ xarici işlər naziri Kaja Kallas dekabrın 18-də Financial Times-a müsahibəsində belə deyib. Kallas qeyd edib ki, Vladimir Putin müharibəni bitirmək istəmədiyi halda Zelenskiyə sülhü müzakirə etmək üçün təzyiq etməyin mənası yoxdur. "Sülh olmayanda sülhməramlılardan danışa bilmərik. Bəs niyə sülh yoxdur? Çünki Rusiya sülh istəmir", - Kallas deyib.

Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl ABŞ-ın prezidenti Donald Tramp Ukraynaya hərbi yardımı dayandırmaq və Kiyevi atəşkəslə bağlı danışıqlara təşviq etmək niyyətini bəyan edib. Bu, Aİ ölkələrini belə bir ssenarinin baş verəcəyi təqdirdə Ukraynaya dəstək strategiyasına yenidən baxmağa məcbur edir.

"İndi Ukraynanı dəstəkləmək sonradan müharibədən əziyyət çəkməkdən qat-qat ucuz başa gəlir. Rusiya öz məqsədlərini dəyişməyib. Yəni, bu məsələdə özümüzə qarşı çox dürüst olmalıyıq. Biz indi əslində nə edirik?"-deyə Kallas qeyd edib. Kallas hesab edir ki, Ukraynaya avropalı sülhməramlıların yerləşdirilməsi səhv olub, çünki onun fikrincə, onların saxlanması üçün vəsait Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hərbi ehtiyaclarına daha məqsədəuyğun şəkildə yönəldilə bilərdi.

Politoloq Oqtay Qasımov Bizimyol.info xəbər portalına verdiyi açıqlamada bildirib ki, əslində Ukrayna-Rusiya savaşına münasibətdə NATO ölkələrinin mövqeləri heç də vahid mövqe olmayıb: “Avropa ölkələri ilə Amerikanın bu savaşa münasibətində fərqlər ilk dövrdən də bəri var. Əgər savaş ilk dönəmdə Avropa ölkələri Ukraynanı daha zəif dəstəkləməklə bir formada Ukraynanı faktiki olaraq Rusiyanın şərtlərini qəbul etməyə sövq etmək istəyirdilərsə, Amerika Birləşmiş Ştatları fərqli mövqe sərgiləyir və Ukraynanı savaşı davam etdirməyə sövq edirdi. Təbii ki, Avropa ölkələri arasında Böyük Britaniyanın mövqeyi digərlərindən daha fərqli, daha radikal bir yanaşma var idi. Zamanla bu mövqelər yaxınlaşırdı”.

Oqtay Qasımov

Politoloq qeyd edib ki, son zamanlar, təxminən son yarım ildə Donald Trampın seçki kampaniyasında söylədiyi fikirlərlə Avropa ölkələrinin fikirləri arasındakı fərqlər getdikcə böyüməkdədir.

“Ukraynada bu savaşda ən ciddi dəstək verən Amerika birləşmiş ştatlarıdır. Avropa İttifaqının verdiyi dəstək Amerikanın verdiyi dəstəkdən daha azdır. Biz bu ilin əvvəlində də onu gördük ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Ukraynaya 61 milyard, Avropa İttifaqı 54 milyard vəsaiti 3 il müddətində verməyi planlayaraq, belə bir qərar qəbul etdilər. Hazırkı durumda Avropa ölkələri Rusiyanı tam şəkildə məğlub etməyin tərəfdarı kimi çıxış edirlər. Bu baxımdan Ukraynanın danışıqlara deyil, savaşı davam etdirməsində maraqlı görünürlər.

Amerika Birləşmiş Ştatları fərqli mövqe sərgiləməkdədir. Söhbət yeni administrasiyadan gedir. Bayden administrasiyası öz dönəminin bitməsinə təxminən bir ay qalmış əlindən gələni edəcək ki, Ukraynaya ayrılmış yardımlar ünvanına çatdırılsın”-deyən politoloq vurğulayıb ki, bu məsələdə Amerikanın maraqları ilə Avropanın maraqları fərqlənir.

“Avropa faktiki olaraq, Rusiyanın aqressiyasını dayandırmaq üçün Ukraynaya dəstək verməkdə maraqlıdır. Bu qərar Avropa ölkələrin hamısına aid olmasa da, əksəriyyətinə aiddir. Xüsusilə də, Rusiyanın təzyiq və müdaxiləsinə daha yaxın olan Şərqi Avropa ölkələri dəstək verməkdə maraqlıdır.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının strategiyası fərqlidir. Donald Trampın əsas hədəfi Çin olduğuna görə, Rusiya-Ukrayna savaşını bir formada Ukraynanın zərərinə olsa da bitirməyə çalışır.

Ukraynanın bu vəziyyətdən iki tərəfin arasında qalmışlıq vəziyyətindən çıxış yolu ondan keçir ki, bir formada 20 yanvara qədər uğurlar əldə etsin və danışıqlar masasında daha əlverişli şərtlərlə otura bilsin”-deyə Oqtay Qasımov bildirib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info