Icma.az
close
up
RU
Şagirdlər niyə bədii kitablar oxumağa həvəsli deyil? AÇIQLAMA

Şagirdlər niyə bədii kitablar oxumağa həvəsli deyil? AÇIQLAMA

Icma.az, Demokrat.az portalına istinadən məlumat yayır.

"Azərbaycanda şagirdlərin dərslikdən kənar kitab oxuma vərdişlərinin zəif olması artıq illərdir müşahidə edilən sistemli problemdir. Bu hal təkcə ədəbi marağın azalması deyil, həm də təhsil mühitində oxu mədəniyyətinin zəif formalaşmasının, məktəbdaxili motivasiya mexanizmlərinin qeyri-effektivliyinin nəticəsidir. Oxu fəaliyyətinin azalması həm şagirdlərin tənqidi düşünmə qabiliyyətinə, həm dil bacarıqlarına, həm də dünyagörüşünə birbaşa təsir edir".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. O bildirib ki, bu problemin əsas səbəblərindən biri məktəblərdə dərs yükünün və imtahan yönümlü sistemin çoxluğu ilə bağlıdır:
"Şagirdlər əksər hallarda oxumağı bilik qazanmaq üçün deyil, qiymət almaq və imtahana hazırlaşmaq üçün vasitə kimi görürlər. “Təhsil haqqında” Qanunun 3-cü maddəsində təhsilin əsas məqsədi şəxsiyyətin yaradıcı potensialının inkişafı və müstəqil düşünmə bacarığının formalaşdırılması kimi qeyd olunur. Lakin hazırkı təhsil mühiti bu məqsədə xidmət etmir, çünki qiymətləndirmə sistemi oxu və analitik düşünmə bacarığını deyil, test nəticələrini ölçür. Bu isə kitab oxumağın dəyərini azaldır.
Digər səbəb məktəb kitabxanalarının vəziyyəti ilə bağlıdır. Ölkədə 4000-dən çox ümumi təhsil müəssisəsi olsa da, onların yalnız 60 faizində fəaliyyət göstərən kitabxana var, bu kitabxanaların da əksəriyyətində ədəbiyyat fondu yenilənməyib. Bir çox məktəblərdə kitabxanalar formal şəkildə saxlanılır, müasir ədəbiyyat, elmi-populyar nəşrlər və ya dünya klassiklərinin yeni tərcümələri yoxdur. Halbuki “Kitabxana işi haqqında” Qanuna görə, təhsil müəssisələrinin kitabxanaları təhsil prosesinin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunur və dövlət tərəfindən mütəmadi şəkildə yenilənməlidir. Bu tələb praktikada yerinə yetirilmir, nəticədə şagirdlərdə kitabxanaya getmək vərdişi yaranmır".
Ekspert qeyd edib ki, dünya təcrübəsində oxu vərdişinin formalaşması məktəbdənkənar fəaliyyətlə sıx bağlıdır:
"Məsələn, Koreyada “Reading time” adlı proqram çərçivəsində hər məktəbdə günün bir dərs saatı yalnız səssiz oxumağa həsr olunur. Finlandiyada kitabxanalar məktəb sisteminə inteqrasiya olunub və hər şagirdə fərdi oxu planı tərtib edilir. İngiltərədə isə oxu klubları məcburi sosial fəaliyyət kimi qəbul edilir. Azərbaycan da bu təcrübələri mərhələli şəkildə tətbiq etməlidir.
Nə dəyişəcək sualına cavab aydındır: əgər məktəblərdə oxu mədəniyyətinə sistemli yanaşma formalaşsa, gələcək nəsil tənqidi düşünən, dil və ifadə bacarığı güclü, dünyagörüşü geniş fərdlərdən ibarət olacaq. Nə dəyişməlidir cavabı isə daha vacibdir: məktəb proqramlarında bədii ədəbiyyatın payı artırılmalı, oxu prosesi testdən azad edilməli, məktəb kitabxanaları müasir resurslarla təmin olunmalı və müəllimlər şagirdləri məcburiyyətlə deyil, maraqla oxumağa yönəltməlidirlər".
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 15 Oktyabr 2025 16:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri