Icma.az
close
up
RU
Şagirdlər niyə bədii kitablar oxumağa həvəsli deyil? AÇIQLAMA

Şagirdlər niyə bədii kitablar oxumağa həvəsli deyil? AÇIQLAMA

Icma.az, Demokrat.az portalına istinadən məlumat yayır.

"Azərbaycanda şagirdlərin dərslikdən kənar kitab oxuma vərdişlərinin zəif olması artıq illərdir müşahidə edilən sistemli problemdir. Bu hal təkcə ədəbi marağın azalması deyil, həm də təhsil mühitində oxu mədəniyyətinin zəif formalaşmasının, məktəbdaxili motivasiya mexanizmlərinin qeyri-effektivliyinin nəticəsidir. Oxu fəaliyyətinin azalması həm şagirdlərin tənqidi düşünmə qabiliyyətinə, həm dil bacarıqlarına, həm də dünyagörüşünə birbaşa təsir edir".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. O bildirib ki, bu problemin əsas səbəblərindən biri məktəblərdə dərs yükünün və imtahan yönümlü sistemin çoxluğu ilə bağlıdır:
"Şagirdlər əksər hallarda oxumağı bilik qazanmaq üçün deyil, qiymət almaq və imtahana hazırlaşmaq üçün vasitə kimi görürlər. “Təhsil haqqında” Qanunun 3-cü maddəsində təhsilin əsas məqsədi şəxsiyyətin yaradıcı potensialının inkişafı və müstəqil düşünmə bacarığının formalaşdırılması kimi qeyd olunur. Lakin hazırkı təhsil mühiti bu məqsədə xidmət etmir, çünki qiymətləndirmə sistemi oxu və analitik düşünmə bacarığını deyil, test nəticələrini ölçür. Bu isə kitab oxumağın dəyərini azaldır.
Digər səbəb məktəb kitabxanalarının vəziyyəti ilə bağlıdır. Ölkədə 4000-dən çox ümumi təhsil müəssisəsi olsa da, onların yalnız 60 faizində fəaliyyət göstərən kitabxana var, bu kitabxanaların da əksəriyyətində ədəbiyyat fondu yenilənməyib. Bir çox məktəblərdə kitabxanalar formal şəkildə saxlanılır, müasir ədəbiyyat, elmi-populyar nəşrlər və ya dünya klassiklərinin yeni tərcümələri yoxdur. Halbuki “Kitabxana işi haqqında” Qanuna görə, təhsil müəssisələrinin kitabxanaları təhsil prosesinin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunur və dövlət tərəfindən mütəmadi şəkildə yenilənməlidir. Bu tələb praktikada yerinə yetirilmir, nəticədə şagirdlərdə kitabxanaya getmək vərdişi yaranmır".
Ekspert qeyd edib ki, dünya təcrübəsində oxu vərdişinin formalaşması məktəbdənkənar fəaliyyətlə sıx bağlıdır:
"Məsələn, Koreyada “Reading time” adlı proqram çərçivəsində hər məktəbdə günün bir dərs saatı yalnız səssiz oxumağa həsr olunur. Finlandiyada kitabxanalar məktəb sisteminə inteqrasiya olunub və hər şagirdə fərdi oxu planı tərtib edilir. İngiltərədə isə oxu klubları məcburi sosial fəaliyyət kimi qəbul edilir. Azərbaycan da bu təcrübələri mərhələli şəkildə tətbiq etməlidir.
Nə dəyişəcək sualına cavab aydındır: əgər məktəblərdə oxu mədəniyyətinə sistemli yanaşma formalaşsa, gələcək nəsil tənqidi düşünən, dil və ifadə bacarığı güclü, dünyagörüşü geniş fərdlərdən ibarət olacaq. Nə dəyişməlidir cavabı isə daha vacibdir: məktəb proqramlarında bədii ədəbiyyatın payı artırılmalı, oxu prosesi testdən azad edilməli, məktəb kitabxanaları müasir resurslarla təmin olunmalı və müəllimlər şagirdləri məcburiyyətlə deyil, maraqla oxumağa yönəltməlidirlər".
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 15 Oktyabr 2025 16:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri