Şagirdlər buraxılış imtahanından niyə narazıdır? Ekspertdən AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, 2026-cı il buraxılış imtahanı iştirakçılarının təcrübəsi ilə bağlı araşdırma aparılıb.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, iştirakçılar imtahanın çətinliyini beşballıq şkala üzrə orta hesabla 4,19 balla qiymətləndiriblər. İştirakçıların açıq cavablarında ən çox tapşırıq və mətnlərin uzunluğu, vaxt çatışmazlığı, sualların çətinliyi və gözlənilməz tapşırıqlar qeyd olunub.

Mövzu ilə bağlı AZXEBER.COM-a danışan təhsil eksperti Elmin Nurizadə bildirib ki, imtahan suallarının şagirdlərə çətin görünməsi onların hazırlıq səviyyəsi ilə bağlı ola bilər:

"Ümumiyyətlə, testologiyanın öz prinsipləri var. Buraxılış imtahanları da test formatında hazırlanır. Testologiyanın beynəlxalq standartlara əsaslanan prinsiplərinə görə, təqdim olunan suallar çətinlik səviyyəsinə uyğun olaraq sadə, orta və çətin olmaqla üç qrupa bölünür. Bu bölgü riyazi baxımdan düzgün aparılmalıdır. Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən təqdim olunan suallarda da bu prinsipə əməl olunur.

Bu prinsipin tətbiq olunduğu mərhələdə, yəni sadə, orta və çətin sualların təqdim edildiyi imtahanda bəzi suallar ayrı-ayrı şagirdlərə çətin görünə bilər. Bu, subyektiv çətinlik adlanır. Təsəvvür edin ki, qarşımızda bir sual kitabçası var və burada üçlü bölgü prinsipi tətbiq olunub. Bir sual sizə sadə, mənə isə çətin görünə bilər. Bu, subyektiv çətinlikdir və onun əsas səbəblərindən biri şagirdin hazırlıq səviyyəsi ilə bağlıdır. Amma şagird üçün sualın niyə çətin olması tamam başqa məsələdir. Fakt budur ki, sualın çətin görünməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Məsələn, sual sadə olsa belə, onun təqdimetmə forması və ya məzmununun quruluşu şagirddə çaşqınlıq yarada bilər”.

Ekspert qeyd edib ki, Dövlət İmtahan Mərkəzinin sualları təsdiqlənmiş vahid tədris proqramı əsasında hazırlanır:

"Lakin proqram baxımından Dövlət İmtahan Mərkəzinin sualları şagirdlərin tabe olduğu vahid tədris proqramından kənara çıxmır. İstər buraxılış, istərsə də blok imtahanları üçün suallar Elm və Təhsil Nazirliyinin əmri ilə təsdiqlənən vahid tədris proqramı əsasında hazırlanır.

Bu baxımdan, yaranan problemin məsuliyyətini yalnız sualları təqdim edən qurumun üzərinə qoymaq düzgün deyil. Əsas sual budur: məktəblər şagirdləri təsdiqlənmiş tədris proqramı əsasında niyə lazımi səviyyədə hazırlaya bilmir? Nəticədə şagirdlər repetitor yanına getməli, ailələr isə əlavə vəsait xərcləməli olurlar. Bu proses şagirdlərdə psixoloji gərginlik də yaradır. Nəticədə imtahan zamanı sualların şagirdlərə subyektiv olaraq daha çətin görünməsi ehtimalı artır”.

Fəridə Əsədzadə