Sahibkarlar milyonları niyə ölkəyə qaytarmırlar?

Kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracından əldə olunan pul vəsaitlərini ölkəyə qaytarmamaqda təqsirləndirilən vəzifəli şəxs barəsində cinayət işi məhkəməyə göndərilib.

Bu barədə Baş Prokurorluğun Mətbuat xidmətinin məlumatında deyilir.

Qeyd olunub ki, xarici ölkələrə müxtəlif növ məhsulları ixrac edən bəzi sahibkarlıq subyektlərinin müvafiq valyutada olan pul vəsaitlərini Azərbaycan Respublikasına qaytarmamaları ilə bağlı Dövlət Gömrük Komitəsindən daxil olmuş məlumatlar əsasında prokurorluq orqanlarında cinayət işləri başlanaraq ibtidai istintaq aparılır.

Sumqayıt şəhər prokurorluğunda istintaq edilən cinayət işi “Qala Meyvə-Tərəvəz İxracat İdxalat MMC” tərəfindən kənd təsərrüfatı mallarının konsiqnasiya yolu ilə xarici ölkəyə ixracından əldə edilən ümumilikdə 51 milyon ABŞ dollarından artıq (müvafiq dövrün məzənnəsi ilə 86 milyon manatdan artıq) pul vəsaitinin Azərbaycan Respublikasında müvəkkil edilmiş bankın hesabına qaytarılmamasına əsaslı şübhələr müəyyən edildiyindən Abbasov İlham Məzahir oğlu iş üzrə Cinayət Məcəlləsinin 208.2.1 (külli miqdarda xarici valyuta vəsaitini xaricdən qaytarmama), 213.3 (xüsusilə külli miqdarda vergiləri ödəməkdən yayınma) və 308.2-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə, ağır nəticələrə səbəb olduqda) maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunub, barəsində müstəntiqin vəsatəti və ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurorun təqdimatı əsasında məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib. 

Cinayət işi üzrə ibtidai istintaq tamamlanaraq baxılması üçün aidiyyəti üzrə məhkəməyə göndərilib.

Qeyd edək ki, son vaxtlar bu kimi hadisələr Azərbaycanda gündəmi zəbt edib.

Belə ki, məhsulunu ixrac edən bəzi sahibkarlar əldə olunan pul vəsaitini ölkəyə qaytarmaq istəmir və nəticəsə bu fakta görə onların barəsində həbs qətiimkan tədbiri seçilir. 

Maraqlıdır, niyə iş adamları ixrac olunan məhsulun pulunu ölkəyə qaytarmır?   

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Əkrəm Həsənov "Cebheinfo.az"a bildirib ki, burada iki haldan biri var:

“Ola bilsin ki, onlar məhsulu satıblar, ancaq satdıqları şəxs pullarını ödəmir. Belə hallar az deyil. Təəssüf ki, bizim müvafiq qurumlar bu məsələnin dərinliyinə getmir. Doğurdanda müəyyən etsinlər ki, sahibkar özü almaq istəmir, yoxsa ona ödəmirlər?

Bəzən belə hallar da olur ki, sahibkar xaricə məhsulu satır, xarici alıcıya "sən pulu Azərbaycana ödəmə, xaricdəki bank hesabına ödə" deyir.  Burada məqsəd nədir? Birincisi, vergidən yayınmaqdır. Yəni deyir ki, "pulu almamışam, vergi də vermirəm". İkincisi, pulu Azərbaycandan çıxarmaq istəyir, burada pul saxlamaq istəmir. 

Təbii ki, birinci amil, vergidən yayınmaq birbaşa cinayətdir. İkinci də bizim valyuta qanunvericiliyinin xüsusiyyətlərindən doğur. Bizdə valyuta qanunvericiliyi çox sərtdir.  Yəni xaricə pul çıxarmağa imkan vermir.

Bu nə dərəcədə doğdur, yaxud doğru deyil, bu başqa məsələdir. Ancaq bu məhdudiyyət var. Hesab edirəm ki, bu düz deyil, pul mənimdisə harada istəyərəm saxlayaram. Ölkədə elə bir şərait yaratmaq lazımdır ki, qanunvericilik, məhkəmə, icra, mülkiyyət hüququnun qorunması, bankların müflisləşməməsi, yaxud müflisləşəndə də müflisləşmənin şəffaf olmasına görə, hamı pulunu Azərbaycanda saxlamaq istəsin.

Əgər burada saxlamaq istəmirsə, demək ölkəyə etibar etmir. Hər bir halda indi belə bir məhdudiyyət var. Əlbəttə ki, bu pozuntudur və buna görə də məsuliyyətə cəlb edirlər".

Nigar Abdullayeva
"Cebheinfo.az"