“Şəhər quşları kişilərdən daha çox qadınlardan qorxurlar...”

...Alimlər şəhər quşlarında gözlənilməz bir davranış modelini aşkar ediblər: qadınlar yaxınlaşdıqda kişilərə nisbətən daha tez uçurlar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, EurekAlert xəbər verir ki, bu fərqin səbəbləri hələ də məlum deyil.

Tədqiqatda oxşar geyimli və təxminən eyni boyda olan kişilər və qadınlar iştirak ediblər.

Onlar şəhər parklarında və yaşıl sahələrdə quşlara yavaş-yavaş yaxınlaşıblar və alimlər quşların uçmağa başladığı məsafəni - sözdə uçuş başlama məsafəsini qeydə alıblar.

Məlum olub ki, kişilər orta hesabla quşlara qadınlar uçmazdan əvvəl qadınlardan təxminən bir metr daha yaxınlaşa biliblər. Bu nəticə bütün ölkələrdə və tədqiq edilən 37 növün hamısında - ehtiyatlı sağsağanlardan daha “sakit” göyərçinlərə qədər - ardıcıl olub.

Tədqiq olunan növlərə, məsələn, Avropa şəhərlərinin tipik sakinləri olan böyük sinəli quş, ev sərçəsi və qaratoyuq daxil idi.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, Kaliforniya Universitetinin professoru Daniel Blumşteynin sözlərinə görə, nəticələr inandırıcıdır, lakin onlar hələ də izah olunmayıb.

O qeyd edib ki, “Quşların cinsindən asılı olaraq fərqli reaksiya verdiyini görürük, amma bunun səbəbi ilə bağlı qəti bir cavabımız yoxdur”.

Alimlər quşların incə fərqlərlə - məsələn, yeriş, bədən forması və ya hətta qoxu ilə idarə oluna biləcəyini fərz edirlər.

Lakin bütün bu fərziyyələr spekulyativ olaraq qalır. Tədqiqatın həmmüəllifi Yanina Benedetti nəticələrin müşahidəçi "neytrallığı"nın geniş yayılmış elmi anlayışına meydan oxuduğunu vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, heyvanlar insanlara fərqli reaksiya verə bilər və bu, davranış tədqiqatlarında nəzərə alınmalıdır. Tədqiqatın bir hissəsi olaraq ümumilikdə 2700-dən çox müşahidə aparılıb.

Buna baxmayaraq, müəlliflər nəticələrin hələ də ilkin olduğunu və əlavə təsdiq tələb etdiyini vurğulayırlar.

Lakin, tədqiqat göstərir ki, hətta adi şəhər quşlarının da ətraf mühiti qiymətləndirmək üçün əvvəllər düşünüləndən daha mürəkkəb mexanizmləri var.

...Tədqiqat beynəlxalq mütəxəssislər qrupu tərəfindən aparılıb və nəticələr "People and Nature" jurnalında dərc edilib. Təcrübə beş Avropa ölkəsində - Çexiya, Fransa, Almaniya, Polşa və İspaniyada aparılıb.

Əli Babayev