“Sərbəst yaşayım, amma pulunu sən ödə” Psixoloqdan ŞOK AÇIQLAMA

"Azərbaycanda əksər gənclər uzun illər özləri qərar vermirlər. Onların həyatlarındakı bütün qərarları valideynləri verir". 

Bu sözləri məşhur psixoloq Əfsanə Rüstəmova "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında deyib. O bildirib ki, buna görə də belə şəxslər böyüyəndə ailələrindən asılı vəziyyətə qalırlar: 

"Əslində, ata-anası da zamanında şəxsi qərar verməyən övladlar bunun doğru olub-olmadığını bilmək üçün dünya görüşünün formalaşması mərhələsini keçməlidir. Lakin bu baş vermədiyi üçün valideynlər də övladlarının özlərindən kənarda sərbəst yaşamasını istəmirlər. Çünki azadlıq verəcəkləri təqdirdə, övladlarının "nə oyundan çıxa biləcəklərini" təxmin edirlər. Yəni valideynlər tərbiyədə yol verdiyi boşluqlara görə övladlarının nəzarətdən kənara çıxmasını istəmirlər. Başqa sözlə desək, onların "ipini boş buraxmağa" müsbət yanaşmırlar". 

Mütəxəssis vurğulayıb ki, azadlıq sadəcə sərbəst olmaq deyil:

"Azadlıq həm də öz sərhədlərini bilərək, sərhədlərinin içində sərbəst olmaqdır. Lakin təəssüflər olsun ki, bizdə bu anlayış bir az yanlış anlaşılır. Bizdə hər kəsin içində istədiyi kimi azad ola biləcəklərini düşünürlər. Hərçənd ki, başqasının azadlığı başlayan yerdə sənin azadlığın bitir. Yəni hər kəs öz sərhədləri daxilində azad olmalıdır". Psixoloqun sözlərinə görə, əksər valideynlər övladlarına azadlıq vermək istəmirlər: 

"Bizdə ailələrdə əsasən, "uşaq səs etməz" və ya "valideyn hər zaman haqlıdır" təfəkkürü olub. Bu şüurla böyümüş fərddən isə evində övladına özü ilə bərabər hüquq verməsini gözləmək mümkün deyil. Əslində, Azərbaycan ailələrində uşaqlar da azadlığı səhv başa düşürlər. Onlar elə bilirlər ki, azadlıq istədiyi hər yerə getmək və ya evə arzuladığı vaxta evə gəlməkdir. Yəni bizdə azadlıq belə ölçülür". 

Lakin mütəxəssis qeyd edib ki, azadlıq həm də məsuliyyətdir: 

"Gənclər başa düşməlidirlər ki, azadlıq həm də geyimlərini almaq, kommunal xərclərini ödəmək və çörək pulunu qazanmaqdır. Bu mənada azadlıq həm də məsuliyyət tələb edir. Ancaq əfsuslar olsun ki, bizdə azadlıq birtərəfli olur. Övlad istədiyini edir, amma onun kommunal xərclərini valideyn ödəyir, hətta evini də alır. Bu baxımdan, azadlıq yox, asılılıq var. Belə səbəblərə görə də gənclərin əksəriyyəti sərbəst yaşamağa meyil etmirlər". Əfsanə Rüstəmova fikirlərini belə əsaslandırıb: 

"Gənclərin böyük əksəriyyəti maddi cəhətdən çətinlik çəkməmək üçün ailələri ilə birlikdə yaşayırlar və ayrı qalmağa meyil etmirlər. Bir növ bu məsuliyyəti almaq istəmirlər. Əziyyət çəkməkdənsə, ailələrinin yanında rahat yaşamağı seçirlər. Lakin düşünürəm ki, bu yanaşma insanın öz şəxsiyyətinə hörmət etmədiyini göstərir. Həmçinin, öz gücünə və potensialına bələd olmayan gənclər sərbəst yaşamağı uğurlu həyat hesab etmirlər". 

Elmir Mustafa 
"Cebheinfo.az"
 

Açar sözlər: Psixoloq Əfsanə Rüstəmova gənclər