Icma.az
close
up
RU
Şeyxülislam tolerantlığın və dini həmrəyliyin carçısı

Şeyxülislam tolerantlığın və dini həmrəyliyin carçısı

Icma.az, Azpost portalına istinadən məlumat verir.

 Bu gün Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri,  Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin doğum günüdür, 76 yaşı tamam olur.

1979-cu ildə, 30 yaşında Şeyxülislam seçilən A.Paşazadə istər sovet, istərsə də müstəqillik dövründə ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edib.

Şeyxulislamın ictimai-siyasi bioqrafiyası kifayət qədər zəngin irsi daşıyır.  Ona qədər Azərbaycanda SSRİ zamanında mükəmməl dini təhsil ala bilmiş rəhbər olmayıb. A.Paşazadədən əvvəlki son üç  Şeyxulislamın ikisi Rusiya İmperiyası zamanında dini təhsil alıb, sabiq milis işçisi olan sonuncu rəhbər isə fərdi biliklər qazanması sayəsində bu postu tutub.

QMİ sədri sovetdən qalma ənənəvi dini passivliyi dağıdaraq ona yeni nəfəs verməyi bacarıb. 30 yaşında Şeyxülislam seçilən A.Paşazadə sovet məkanında ən gənc dini rəhbər idi. Bu seçim SSRİ-nin dini cameəsində böyük rezonans yaratdı. Çünki SSRİ-də adətən müsəlman din rəhbərləri çox yaşlı olur və cəmiyyətdən təcrid olunmuş halda fəaliyyət göstərirdilər.

Şeyxülislamın həyatı ölkəmizin müstəqillik yolu, milli birliyi və tolerantlıq siyasəti ilə bağlı böyük bir tarixdir.

Allahşükür Paşazadə dörd onillikdən artıqdır ki, yalnız Azərbaycan müsəlmanlarının deyil, bütöv Qafqazın dini həyatına rəhbərlik edir. Onun fəaliyyəti təkcə məscidlərin, dini mərasimlərin, yaxud dini ayinlərin çərçivəsi ilə məhdudlaşmayıb.

QMİ sədri Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin tolerantlıq siyasətinin mesajını, Azərbaycanı dünyaya sülhün, qarşılıqlı hörmətin və multikultural dəyərlərin vətəni kimi tanıdan simalardan biri olub.

Onun sözləri hər zaman qəlblərdə izini qoyur, cəmiyyəti vəhdətə səsləyir: “Din insanları ayırmaq yox, birləşdirmək üçündür”. Bu amal ilə o, müsəlman, xristian və yəhudi icmalarını bir masa arxasında toplayıb, xalqlar və dinlər arasında körpü yaradıb.

Beynəlxalq miqyasda da Allahşükür Paşazadənin səsi ucadan eşidilib. Roma Papaları ilə görüşlərdə, BMT və G20 tribunasından etdiyi çıxışlarda Azərbaycan adından səsləndirdiyi sülh, həmrəylik və tolerantlıq çağırışları dünya dini liderlərinin diqqətini çəkib. Bu gün ölkəmizin tolerantlıq nümunəsi kimi tanınmasında onun da payı danılmazdır.

Şeyxülislam Qarabağ müharibəsi illərində dini nifrət toxumlarının səpilməsinə imkan vermədi. Millətin ağrı-acısını bölüşərək, insanları barışa, mərhəmətə, qardaşlığa səslədi. Bu gün də həmin çağırışlar aktuallığını qoruyur.

Allahşükür Paşazadə həm də alimdir, müəllimdir, maarifçidir. Onun yetişdirdiyi gənc din xadimləri bu gün Azərbaycanda İslamın milli-mənəvi dəyərlərlə uzlaşmasına xidmət edirlər.

Azərbaycan və bütövlükdə Qafqaz regionunda dini lider kimi dərin iz qoymuş QMİ sədrinin  fəaliyyəti bir neçə mühüm istiqamət üzrə yadda qalıb:

Dini liderlik və tolerantlıq siyasəti: 1980-ci ildən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri seçilən Allahşükür Paşazadə dörd onillikdən artıqdır ki, dini proseslərin idarə olunmasında aparıcı fiqurdur.

O, Azərbaycanda dini tolerantlıq və multikultural dəyərlərin qorunmasında mühüm rol oynayıb. Müxtəlif dini konfessiyaların nümayəndələrinin qarşılıqlı hörmət şəraitində fəaliyyətinə daim dəstək göstərib.

Beynəlxalq nüfuz: QMİ sədri yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq aləmdə də tanınan dini liderdir. O, Vatikan, Moskva Patriarxiyası, Türkiyə Diyanəti, Yaxın Şərq və Orta Asiya ölkələrinin dini mərkəzləri ilə sıx əməkdaşlıq edib.

Bir sıra beynəlxalq dinlərarası dialoq platformalarında Azərbaycanı təmsil edib.

Sülh və həmrəylik çağırışları: Qarabağ münaqişəsi dövründə və digər regional gərginliklərdə dini nifrətə yol verilməməsi üçün fəal çıxışlar edib. Onun çağırışları sülh, qarşılıqlı anlaşma və sabitlik ideyalarına xidmət edib.

Müxtəlif millətlər və dinlər arasında barışığın qorunmasında önəmli vasitəçi rolunu oynayıb.

Elm və dini maarifçilik fəaliyyəti: O, həm də ilahiyyat üzrə alimdir və dini maarifləndirməyə, gənc din xadimlərinin yetişdirilməsinə diqqət ayırıb.

Azərbaycanda İslamın milli-mənəvi dəyərlərlə uzlaşmasına xüsusi önəm verib.

Dövlət-din münasibətlərində körpü rolu: Müstəqillik dövründə dövlətlə dini qurumlar arasında sağlam münasibətlərin formalaşmasında onun xüsusi rolu olub.

Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Azərbaycanı dünyada dini tolerantlıq nümunəsi kimi tanıdan əsas simalardan biri kimi tarixə düşüb.

Bu gün Şeyxülislam təkcə dini lider deyil, Azərbaycanın müstəqillik tarixində milli birliyi qoruyan, dövlətlə xalq arasında körpü rolunu oynamış bir şəxsiyyətdir.

Onun həyatı və fəaliyyəti bir həqiqəti təsdiqləyir: dini liderlik yalnız minbərdə deyil, həm də xalqın yaşamında və taleyində iştirakçı olmaqdır.

Aydın ABBASOV  

 

AzPost.az

Paylaş

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 26 Avqust 2025 20:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri