Şirin Məlikova: İncəsənət Muzeyi ən müxtəlif ziyarətçi qrupları üçün cəlbedici məkana çevrilib

Bakı, 19 noyabr, Tatyana İvanayeva, AZƏRTAC

Bu gün muzeylər sosial-mədəni qurumlar kimi müxtəlif mədəniyyətlərin nümayəndələri arasında gözəllik hissi aşılayan və tolerantlığı inkişaf etdirən xüsusi mədəni-təhsil mühiti yaratmaqla mühüm missiyanı yerinə yetirirlər. Muzey kolleksiyaları ilə “ünsiyyət” məkanı unikaldır. Burada ətraf mühit anlayışında heç bir sərhəd yoxdur və söhbət son illərdə insanlar üçün getdikcə daha açıq olan bu heyrətamiz dünyada heç olmasa bircə dəfə olmuş hər kəsin fərdi refleksiyasında başa düşə biləcəyi bir dildə baş verir...

AZƏRTAC-ın müxbiri ilə söhbətdə Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Şirin Məlikova vurğulayıb ki, muzeyin əsas auditoriyası yerli gənclər və orta yaşlı ziyarətçilərdir. Xarici qonaqlar da muzeyi müntəzəm olaraq ziyarət edirlər, lakin onların payı bir qədər azdır; çox vaxt bu, Azərbaycanın mədəni və tarixi irsinə maraq göstərən yaşlı auditoriyadır. Demək olar ki, hər gün muzeyə bütöv bir siniflə gələn məktəblilər ayrı bir əhəmiyyətli kateqoriyanı təşkil edirlər. Onlar həm ixtisaslaşmış təhsil proqramlarında, həm də mədəniyyət və incəsənət haqqında biliklərin genişləndirilməsinə yönəlmiş interaktiv ekskursiyalarda iştirak edirlər.

Şirin xanım, həmçinin hansı sərgilərin və kolleksiyaların xüsusilə populyarlıq qazandığı barədə danışıb: “Son iki ildə muzey auditoriyasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib və ziyarətçilərin sayı sabit olaraq artmaqda davam edir. Biz məktəb yaşına çatmış uşaqlardan tutmuş yaşlı insanlara qədər bütün yaş qrupları üçün proqramlar və məzmun yaradaraq, fəaliyyət formalarımızı fəal şəkildə şaxələndiririk. Bunun sayəsində muzey ən müxtəlif ziyarətçi qrupları üçün cəlbedici bir məkana çevrilib”.

Statistikaya görə, 2023-cü ildə muzeyi təxminən 12500 nəfər ziyarət edibsə, bu ilin əvvəlindən bəri ziyarətçilərin sayı 38 mini keçib. Bu artım əhali ilə ünsiyyətin inkişafı üzrə sistemli iş, eləcə də muzeyin təklif etdiyi formatların müxtəlifliyi ilə bağlıdır.

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində həyata keçirilən ən populyar layihələr:

• “Muzeydə kino” - Azərbaycanın görkəmli sənətkarları və mədəniyyət xadimləri haqqında filmlərin həftəsonu nümayişləri.

• “Muzeydə musiqi” - tematik ekskursiyalarla müşayiət olunan milli, klassik və müasir musiqi konsertləri. Bu, Azərbaycanda musiqi sənəti və muzey məkanını ortaq mədəni təcrübəyə birləşdirən yeganə proqramdır.

• “Muzeydə mühazirələr” - mütəxəssislərin incəsənət, tarix və mədəniyyətə həsr olunan həftəlik mühazirələri. Format müxtəlif yaş qruplarına yönəlmiş interaktiv dialoqdur.

• Uşaq proqramları - interaktiv ekskursiyalar, tematik ustad dərsləri, incəsənət terapiyası, inklüziv məşğələlər, kukla teatrı və kölgə teatrı.

• “Uşaqlar üçün incəsənətin tarixi” layihəsi - mühazirələr, tematik məşğələlər, viktorinalar, kvest oyunları; beynəlxalq sərgilər əsasında qurulan və uşaqları müxtəlif ölkələrin mədəniyyətləri ilə tanış edən təhsil tədbirləri.

Xüsusi maraq doğuran sərgilər arasında:

• Anauakalle Muzeyi (Mexiko) tərəfindən təqdim olunan hazırkı “Diego Rivera: Daha yaxşı gələcəyin vədi” adlı beynəlxalq sərgi;

• Görkəmli Azərbaycan nonkonformist rəssamı, ən parlaq, lakin gec tanınan ustalardan biri olan Tofiq Cavadovun 100 illiyinə həsr olunmuş “Kəsilmiş uçuş” adlı genişmiqyaslı sərgi;

• Azərbaycanın qədim mədəniyyəti və incəsənətinə həsr olunmuş, ölkənin çoxəsrlik bədii irsini - tunc dövründən XIX əsrə qədər – dekorativ-tətbiqi və təsviri sənətin ən yaxşı nümunələrini təqdim edən yenilənmiş “Azərbaycan incəsənətinin xəzinəsi” daimi sərgisi.

Son illərdə həm qlobal muzey təcrübəsində, həm də ölkəmizin aparıcı muzeyində müşahidə olunan yeniliklər mövzusuna toxunan muzey direktoru qeyd edib ki, dünya muzeyləri ziyarətçilərlə iş istiqamətində rəqəmsal və interaktiv formatları fəal şəkildə inkişaf etdirirlər və ən çox yayılmış yeniliklər arasında virtual turlar və rəqəmsal ekskursiyalar, multimedia instalyasiyaları, interaktiv panellər və sensorlu masalar, genişləndirilmiş və virtual reallıq, rəqəmsal təhsil platformaları və onlayn arxivlər, mobil tətbiqlərdən istifadə etməklə fərdiləşdirilmiş marşrutlar və yeni nəsil audio bələdçilər yer alıblar.

Bu yanaşmalar tədricən Azərbaycanda da tətbiq olunur. Məsələn, Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində ziyarətləri müxtəlif kateqoriya auditoriya üçün daha cəlbedici və əlçatan edən multimedia və interaktiv həllərdən fəal şəkildə istifadə edilir. Şirin Məlikova vurğulayıb ki, müasir texnologiyalar sərgi qavramasının keyfiyyətini artırmağa və bədii kontekstə daha dərindən dalmanı təmin etməyə imkan verir.