Smartfondan avtomobilə qədər hər yerdə o var Çinin əlindəki ən böyük kozır

Adı çoxlarına tanış olmasa da, neodim gündəlik həyatın demək olar ki, hər sahəsində istifadə olunan strateji elementlərdən biridir. Ən kiçik mühərrikdən tutmuş elektrik avtomobillərinə qədər saysız-hesabsız texnologiyanın əsas hissəsində yer alan bu nadir torpaq elementi dünya sənayesinin davamlılığında mühüm rol oynayır və ABŞ ilə Çin arasında iqtisadi rəqabətin əsas mövzularından birinə çevrilib.
Demokrat.az xəbər verir ki, Neodim dövri cədvəlin aşağı sıralarında yerləşən nadir torpaq elementlərindəndir və xüsusilə “daimi” maqnitlərin istehsalında geniş istifadə olunur. Tərkibində yüksək faizlə neodim olan maqnitlər güclü və dayanıqlı olması ilə seçilir. Element daimi maqnitlərin çəkisinin təxminən 30 faizini təşkil edir. Elektrik cərəyanı təsirində maqnit xüsusiyyətlərini itirməməsi onu ənənəvi maqnitlərdən fərqləndirir və sənayedə əvəzolunmaz edir.
Neodim əsaslı maqnitlər avtomobil sənayesində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sadə şüşəsilən mühərriklərdən başlayaraq elektrikli nəqliyyat vasitələrinin hərəkətini təmin edən mürəkkəb sistemlərə qədər geniş tətbiq sahəsinə malikdir. Mühərrikin daxilində yerləşdirilən bu maqnitlər elektrik sahəsinin təsiri ilə hərəkət enerjisi yaradır və fırlanmanı təmin edir. Bu texnologiya müasir istehsal xətlərinin işləməsi üçün kritik hesab olunur.
Qiyməti, geniş istifadəsi və məhdud ehtiyatları səbəbindən neodim nadir torpaq elementləri arasında ən gəlirli mədənlərdən biri sayılır. Hazırda bu elementin emalı və istehsalında Çin qlobal üstünlüyə malikdir. Məhz bu səbəbdən neodim ABŞ ilə Çin arasındakı ticarət gərginliyində mühüm faktor kimi çıxış edir. ABŞ sənayesinin fasiləsiz işləməsi üçün bu xammala ehtiyacı böyükdür.
Vaşinqton administrasiyası nadir torpaq elementləri sahəsində Çindən asılılığı azaltmaq üçün yerli hasilat və emal gücünü artırmağı planlaşdırır. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, Çinin bu sahədə formalaşdırdığı inhisarı qısa müddətdə qırmaq asan olmayacaq və proses illər tələb edə bilər.
Qeyd edək ki, hazırda neodimə alternativ ola biləcək eyni gücdə və effektivlikdə başqa bir element tapılmayıb. Bu isə onu qlobal sənaye və texnologiya üçün strateji resurs statusuna yüksəldir.
İsmayıl
Demokrat.az