“Smartfonlar da minimum istehlak səbətinə daxil edilməlidir” Ekspert

“Yaşayış minimumu haqqında” Qanuna dəyişiklik edilir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə millət vəkili Vüqar Bayramov məlumat yayıb.
Millət vəkili bildirib ki, layihə Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində müzakirə olunaraq plenar iclasa tövsiyə edilib:
“Gözlənilir ki, sonuncu dəfə 11 il əvvəl təsdiq edilən minimum istehlak səbətinin yeni tərkibi bu il müəyyənləşdirilərək təsdiq olunacaq. Bu da adıçəkilən qanunun 3.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun həyata keçirilir. Minimum istehlak səbətinin yenilənməsi, son təsdiqdən ötən dövrdə yaranmış yeni xərclərin də nəzərə alınmasına imkan verəcək. Yeni tərkib hazırda 285 manat olan yaşayış minimumunun növbəti dövrlərdə artırılması üçün də imkanlar yaradacaq”.
Məlumat üçün bildirək ki, “Yaşayış minimumu haqqında” Qanunun 3.2-ci maddəsində minimum istehlak səbətinin tərkibinin dövlət elmi müəssisə və təşkilatlarının, qeyri-hökumət təşkilatlarının iştirakı ilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən üç ildən bir az olmayaraq müəyyənləşdirildiyi qeyd olunub. Minimum istehlak səbətinin tərkibi isə sonuncu dəfə Nazirlər Kabinetinin 6 iyun 2014-cü il tarixli qərarı ilə müəyyən edilib.
Məsələ ilə bağlı Yeniavaz.com-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Allahverdi Aydın bildirib ki, əgər qanuna dəyişiklik edilirsə, ilk növbədə 1.1-ci maddəyə baxılmalıdır:
“Qanunun həmin maddəsində yazılır ki, minimum istehlak səbəti insanın sağlamlığının və həyat fəaliyyətinin minimum səviyyəsi üçün zəruri olan qida, qeyri-qida məhsulları və xidmətlərin elmi normalar əsasında müəyyən edilmiş toplusudur. Hesab edirəm ki, bu anlayış yalnız fiziki sağ qalma deyil, insanın ləyaqətli həyat sürməsi üçün də nəzərdə tutulmalıdır. İnkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsində minimum yaşayış səbəti yalnız qidanı deyil, mədəniyyət, təhsil, istirahət və ictimai iştirakı da əhatə edir. Məsələn, istehlak səbətinə kino, teatr və digər mədəni tədbirlərlə bağlı xərclər də daxil edilməlidir”.
Ekspert vurğulayıb ki, son 11 ildə insanların gündəlik ehtiyacları, yaşayış səviyyəsi, təhsil və texnologiyaya çıxış imkanları, həmçinin dünya görüşləri xeyli dəyişib:
“İnflyasiya, əmək bazarındakı dəyişikliklər, qloballaşma və pandemiya bu səbəti artıq köhnəlmiş bir sənədə çevirib. İnternet və rabitə vasitələri artıq minimum ehtiyac səviyyəsinə yüksəlib. Hazırda mövcud səbətdə internet xidmətləri üçün bir ailəyə gündə cəmi 1 saat limit qoyulub ki, bu da qeyri-məqbul yanaşmadır. Artıq bir çox dövlət, bank və təhsil xidmətləri elektron formada təqdim olunur. Bunun üçün daha uzunmüddətli internet və smartfon zəruridir. Məsələn, SİMA kimi elektron imzalardan istifadə üçün vətəndaşın smartfon telefonu olmalıdır. Bu səbəbdən, smartfon tipli rabitə avadanlıqları ayrıca olaraq minimum istehlak səbətinə daxil edilməlidir”.
O həmçinin qeyd edib ki, pandemiya təcrübəsi gigiyenik və tibbi ləvazimatlarla bağlı ehtiyaclara yenidən baxmağı zəruri edir:
“Hazırda qüvvədə olan səbət hazırlanarkən dünyada COVİD pandemiyası olmamışdı. Bu gün dezinfeksiyaedici vasitələr, maskalar, tibbi əlcəklər və digər gigiyenik məhsullar vacib sayılır”.
Allahverdi Aydın əlavə edib ki, cəmiyyətdə qidalanma mədəniyyəti də dəyişir:
“İstehlak səbətinin tərkibi buna uyğunlaşdırılmalıdır. Qırmızı ət, un, çörək, kartof və makaron kimi məhsulların norması azaldılıb, yumurta, paxlalılar, süd, balıq kimi ərzaqların payı artırılmalıdır”.
Elnur Əli