Icma.az
close
up
RU
Son yüz ildə Tacikistanda buzlaqların təxminən 30% i yoxa çıxıb

Son yüz ildə Tacikistanda buzlaqların təxminən 30% i yoxa çıxıb

Icma.az, Oxumeni.az saytına istinadən bildirir.

Son yüz ildə Tacikistanda buzlaqların təxminən 30%-i yoxa çıxıb


29-31 may 2025-ci il tarixlərində Düşənbədə Buzlaqların Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq Yüksək Səviyyəli Konfrans keçiriləcək, konfransın katibliyi xəbər verir.

Onun məqsədi qlobal ekoloji tarazlığın qorunmasında və su problemlərinin həllində buzlaqların əsas rolunu vurğulamaqdır.

Konfrans buzlaqlar və davamlı sosial-iqtisadi inkişaf arasında kritik əlaqə haqqında məlumatlılığı artırmaq məqsədi daşıyır.

"Buzlaqların qorunmasının yaşayış vasitələrinə təsiri, suyun mövcudluğu, iqlim riskinin azaldılması, yerli xalqların bilik və təcrübəsi nəzərə alınmaqla, eləcə də həssas bölgələr və əhali üçün uzunmüddətli inkişaf məqsədlərinə nail olmaq ilə bağlı məsələlərə diqqət yetiriləcək. Buzlaqların əriməsi zəmanəmizin ən aktual ekoloji problemlərindən biridir. Bu dağlıq dəyişikliyi ilə bağlı artıq üçüncü aktual proses davam edəcək azalan buzlaqlar, yerli və mövsümi su təchizatını pozur.

Kiçilən buzlaqlar yerli və mövsümi su təchizatını pozur. Bu, kənd təsərrüfatının məhsuldarlığına, ərzaq təhlükəsizliyinə və enerji sabitliyinə birbaşa təsir göstərir. Himalay hesablamalarına görə, ötən əsrdə Tacikistandakı buzlaqların üçdə ikisi 44 kvadrat kilometri yoxa çıxıb. ².

Buzlaqların əriməsinin ekstremal təsirləri dünyanın başqa yerlərində də müşahidə olunur. "Məsələn, And buzlaqlarından qidalanan Braziliya Amazonları şiddətli quraqlığa məruz qalıb, buzların sürətlə əriməsi nəticəsində yaranan fəlakətli daşqınlar və sürüşmələr Almaniyadan Peru və Nepala qədər ölkələri vurub", - katibliyin bəyanatında deyilir.

Qrenlandiya və Antarktida da daxil olmaqla əsas qütb buzlaqlarının sürətlə kiçilməsinin də həyəcanverici olduğu bildirilir. NASA-nın məlumatına görə, 1993-cü ildən 2019-cu ilə qədər Qrenlandiya ildə orta hesabla 279 giqaton, Antarktida isə 148 giqaton buz itirib. Bu itkilər dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur, inkişaf etməkdə olan kiçik ada dövlətləri və yüz milyonlarla insanın yaşadığı sahilyanı ərazilər üçün ciddi təhlükə yaradır.

Bu iqlim problemlərinin və onların sosial və iqtisadi təsirlərinin aktuallığını dərk edərək, 2022-ci ilin dekabrında BMT Baş Assambleyası 2025-ci ili Beynəlxalq Buzlaqların Mühafizəsi İli elan edərək, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (UNESCO) və Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatına (ÜMT) müvafiq fəaliyyətləri birgə təşviq etməyi tapşırıb. 2024-cü ilin avqustunda kriyosferin öyrənilməsi və monitorinqinə yönəlmiş “Kriosfer Elmləri üzrə Fəaliyyət Onilliyi, 2025–2034” haqqında da qərar qəbul edilmişdir. Bundan əlavə, 22 sentyabr 2024-cü ildə Gələcək Sammitində buzlaqların qorunması üzrə qlobal fəaliyyətin əsasını qoyan Gələcək üçün Pakt təsdiqləndi.

Buzlaqların mühafizəsi iqlim sabitliyi və artan dayanıqlıq tələb edir və Buzlaqların Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq Yüksək Səviyyəli Konfransın məqsədi bu istiqamətdə maarifləndirmə və kollektiv fəaliyyəti təşviq etməkdir.

Buzlaqların Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq Yüksək Səviyyəli Konfransın məqsədi buzlaqların qlobal gündəmdəki əhəmiyyətini bir daha təsdiqləmək və onların əriməsinin qarşısını almaq üçün təcili tədbirlərin görülməsinin vacibliyini vurğulamaqdır. Konfransın məqsədi elmi tədqiqatlar, innovasiyalar və ardıcıl siyasətin inkişafı yolu ilə buzlaqların itirilməsi ilə mübarizə üzrə beynəlxalq səyləri birləşdirməkdir.

Konfrans həmçinin BMT-nin “2025 – Beynəlxalq Buzlaqların Mühafizəsi İli” və “Kriosfer Elmləri üzrə Fəaliyyət Onilliyi, 2025–2034” qətnamələrinin həyata keçirilməsinə töhfə verəcək. O, resurs səfərbərliyi və beynəlxalq əməkdaşlıq, habelə hökumətlər, akademik dairələr, vətəndaş cəmiyyəti və digər maraqlı tərəflər arasında tərəfdaşlığın gücləndirilməsi üçün platforma rolunu oynayacaq. Buzlaqların qorunması və onların sosial və iqtisadi faydalarının təmin edilməsi üçün transsərhəd əməkdaşlığa xüsusi diqqət yetiriləcək.

Əziz Mustafa, Oxuməni.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 04 Aprel 2025 15:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri