Sosial şəbəkələrdə şıdırğı insan alveri gedir

Tiktokda tam qadın alveri gedir, qiyməti də deyirlər

İnsan alveri sadəcə fiziki deyil, artıq rəqəmsal cinayətdir. Sosial şəbəkələr və mesajlaşma platformalarında yayılan zərərli kontent, əxlaqsızlığa cəlbetmə, azyaşlıların istismarı və mənəviyyata zidd çağırışlar cəmiyyətimizi içəridən dağıtmaq təhlükəsi daşıyır. Yalnız 2024-cü ildə teleqram, tiktok və instaqramda insan alverini təşviq edən yüzlərlə kanal bağlanıb. Aparılan araşdırmalar nəticəsində 44 fakt üzrə cinayət işi başlanıb, 30-dan çox şəxs məsuliyyətə cəlb olunub. Bu, problemin miqyasını və təhlükəsini göstərən sadəcə rəqəmlərdir.

2024–2025-ci illərdə Azərbaycanda insan alverinə qarşı mübarizə sahəsində aparılan tədbirlər göstərir ki, bu sahə getdikcə daha çox rəqəmsal mühitə və sosial şəbəkələrə keçid edir. Təhlükəli kontentin yayılması üçün istifadə olunan sosial platformalarda aktiv fəaliyyət göstərən şəxslərin və kanalların aşkarlanması, onların bağlanması və İT əsaslı sübutların toplanması müasir texnologiyaların hüquq-mühafizə sisteminə inteqrasiya olunduğunu təsdiqləyir.

Bununla yanaşı, əxlaqsızlıq yuvalarının təşkili, yetkinlik yaşına çatmayanların istismarı, pornoqrafik materialların yayılması və mənəviyyata zidd fəaliyyətlərin qarşısının alınması üzrə intensiv tədbirlər göstərir ki, insan alveri təkcə fiziki müstəvidə deyil, eyni zamanda virtual platformalarda da təhlükə mənbəyi kimi çıxış edir.

Xatırladaq ki, Milli Məclisin dünən keçirilən iclasında “İnsan alverinə qarşı mübarizə üzrə Milli Koordinatorun illik məlumatı”nın müzakirəsində Azərbaycanın İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə üzrə Milli Koordinatoru, daxili işlər nazirinin birinci müavini, polis general-leytenantı Seyfulla Əzimov deyib ki, aparılmış monitorinqlər nəticəsində insan alverinin təbliği ilə məşğul olan 156, cari ötən dövrdə isə 124 teleqram, tiktok və instaqram kanalı bağlanıb: "2024-cü ildə insan alveri əxlaqsızlıq yuvaları saxlamaq, yetkinlik yaşına çatmayanları ictimai mənəviyyata zidd əməllərə cəlb etmə, pornoqrafik materialları yaymaya görə 30 təqsirləndirilən şəxs yerli axtarışda olub, onlardan 16 nəfər, o cümlədən insan alverinə görə 3 nəfər saxlanılıb".

Hüquq müdafiəçisi Novella Cəfəroğlu da sosial şəbəkələrdə insan alveri mövzusunun çox ciddi və aktual problem olduğunu deyib. Sosial platformalarda, xüsusən də tiktokda  insan alverinin təbliği və gənclərin əxlaqsız fəaliyyətlərə cəlb olunması halları getdikcə artır.  Hüquq müdafiəçisi “Sherg.az”a açıqlamasında bildirib ki, sosial şəbəkələrdə insan alverçiləri üçün həm qurbanları tapmaq, həm də alver şəbəkələrini təşkil etmək baxımından əlverişli mühit var:

“Bu sahədə çoxsaylı kampaniyalar və maarifləndirici tədbirlər həyata keçirilməlidir ki, insanları bu təhlükədən qorumaq mümkün olsun. Tiktokda vəziyyət lap dəhşətdir! Düşünürəm, daha çox ziyalı təbəqənin tiktokdan istifadə etməsinə çalışmalıyıq ki, bu sosial platformanın istiqamətini dəyişsinlər. Alverçi qadınları, tualetdə gic-gic canlı açan kişiləri boykot etsinlər. Nə qədər çox adam onları blok etsə, çıxıb canlıda heç nə edə bilməzlər. Ziyalılar öz sözlərini deməli, ailə, namus, Azərbaycanın milli adət-ənənələri məsələsini qaldırmalıdırlar. Professorlar girib tiktokda ailə dəyərlərindən danışsınlar. Köhnə dövrlərdə nümunə olan xanımlarımızı, rayonları, orada çalışan zəhmətkeş xanımlarımızı göstərsinlər. Tik tokda bunu edə bilərik. Cəmiyyət dəyişsə, tiktoku da dəyişə bilərik. Tanınmışların çoxu deyir ki, tiktok dəlixanadır, ora girmək olmur. Qadın alverinə qarşı çox işlər görmüşük. İndi isə baxıram ki, tiktokda tam qadın alveri gedir, qiyməti deyirlər. Tiktokda insan alveri ilə məşğul olan blogerlər xüsusi nəzarətə götürülməli və onlara ciddi xəbərdarlıq edilməlidir”.