Icma.az
close
up
RU
Stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə risk yaradırmı?

Stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə risk yaradırmı?

Icma.az, Bizimyol portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Finlandiyanın sonuncu ən böyük telekommunikasiya operatorlarından biri olan "Elisa" şirkəti iyulun 1-dən etibarən ölkədə həm fərdi, həm də korporativ müştərilər üçün naqilli xətlərin xidmətini dayandırıb.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə Finlandiyanın "Yle" portalı məlumat yayıb.

Şirkət bu niyyəti barədə hələ ilin əvvəlində xəbərdarlıq etmişdi. Bununla da ölkədə stasionar telefon rabitəsi erası rəsmən başa çatıb.

Qeyd edək ki, digər iri telekommunikasiya operatoru "Telia" hələ 2019-cu ildə öz stasionar şəbəkəsini qapatmışdı, cari ilin əvvəlində isə "DNA" operatoru abunəçilərinin naqilli telefonlarına xidmət göstərilməsini dayandırmışdı.

"Elisa" operatorunun məlumatına görə, ilin əvvəlinə şirkətin cəmi bir neçə min naqilli bağlantısı qalmışdı. Operator artıq bir neçə ildir ki, bu növ xidmətlər üçün yeni müqavilələrin bağlanmasını dayandırmışdı.

Xatırladaq ki, Finlandiyada stasionar telefon rabitəsi XIX əsrin sonlarından etibarən fəaliyyət göstərirdi.

Naqilli rabitədən imtina kibertəhlükəsizlik baxımından risk yaradırmı?Azərbaycanda stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə təsir edə bilərmi?

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına danışan Müdafiə Sənayesi Nazirliyi Milli Aerokosmik Agentliyin əməkdaşı Əfsanə Mustafazadə bildirib ki, bu keçidə yalnız risk kimi baxmaq düzgün olmaz:

“Finlandiyanın stasionar telefon şəbəkəsindən tam imtina etməsi telekommunikasiya sektorunda uzun illərdir davam edən transformasiyanın məntiqi nəticəsidir. Bu qərar ilk növbədə iqtisadi və texnoloji səbəblərlə bağlıdır. Naqilli telefon xidmətlərindən istifadə kəskin azalıb və operatorlar resurslarını daha müasir fiber-optik və mobil şəbəkələrin inkişafına yönəldirlər. Kibertəhlükəsizlik baxımından bu keçidə yalnız risk kimi baxmaq düzgün olmaz. Ənənəvi analoq telefon şəbəkələri internet üzərindən həyata keçirilən kiberhücumlara daha az məruz qalsa da, müasir IP əsaslı rabitə sistemləri güclü şifrələmə, autentifikasiya və davamlı təhlükəsizlik yeniləmələri ilə daha effektiv qoruna bilir”.

Əfsanə Mustafazadənin fikirlərinə görə, əsas risk kibertəhlükəsizlikdən daha çox rabitənin dayanıqlılığı ilə bağlıdır.

“Mobil və IP əsaslı xidmətlər elektrik enerjisindən, məlumat mərkəzlərindən və internet infrastrukturundan asılıdır. Genişmiqyaslı elektrik kəsintisi, kritik şəbəkə nasazlığı və ya koordinasiyalı kiberhücum zamanı rabitənin fasiləsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Buna görə dövlətlər və operatorlar ehtiyat enerji mənbələri, alternativ rabitə kanalları və fövqəladə hallara hazırlıq planlarını gücləndirməlidirlər. Finlandiya kimi yüksək rəqəmsallaşmış ölkələrdə belə qərarlar adətən risk qiymətləndirilməsi əsasında qəbul edilir və milli kibertəhlükəsizlik strategiyası ilə uzlaşdırılır. Burada məqsəd köhnə texnologiyanı saxlamaq deyil, daha təhlükəsiz, dayanıqlı və effektiv rəqəmsal rabitə ekosistemi qurmaqdır, – deyə o bildirib.

Əfsanə Mustafazadə həmçinin vurğulayıb: “Stasionar telefon şəbəkələri kiberhücumlara daha az məruz qalırdı. Azərbaycanda stasionar telefonlardan istifadənin azalması qlobal rəqəmsallaşma prosesinin tərkib hissəsidir və bu, təkbaşına kibertəhlükəsizliyin zəifləməsi anlamına gəlmir. Lakin bu keçid müəyyən risklər yarada bilər və həmin risklərin düzgün idarə olunması vacibdir.

Ənənəvi stasionar telefon şəbəkələri internetdən asılı olmadığı üçün kiberhücumlara daha az məruz qalırdı. Mobil və IP əsaslı rabitə isə internet infrastrukturu üzərində qurulduğundan DDoS hücumları, xidmətin dayandırılması, fişinq və digər kibertəhdidlərə qarşı daha həssas ola bilər. Buna görə operatorların şəbəkələrini müasir kibermüdafiə həlləri ilə qoruması mühüm əhəmiyyət daşıyır”.

Əfsanə Mustafazadə əlavə edib: “Azərbaycanda rəqəmsal infrastrukturun inkişafı fonunda əsas prioritet köhnə texnologiyanı saxlamaq deyil, yeni rabitə sistemlərinin təhlükəsizliyini və dayanıqlığını təmin etməkdir. Əgər operatorlar və dövlət qurumları kibertəhlükəsizlik standartlarını gücləndirər, ehtiyat infrastruktur və fövqəladə hallar üçün alternativ rabitə imkanları yaradarlarsa, stasionar telefonların azalması ciddi təhlükəsizlik problemi yaratmayacaq”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 02 İyul 2026 15:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri