Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə risk yaradırmı?

Stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə risk yaradırmı?

Icma.az, Bizimyol portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Finlandiyanın sonuncu ən böyük telekommunikasiya operatorlarından biri olan "Elisa" şirkəti iyulun 1-dən etibarən ölkədə həm fərdi, həm də korporativ müştərilər üçün naqilli xətlərin xidmətini dayandırıb.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə Finlandiyanın "Yle" portalı məlumat yayıb.

Şirkət bu niyyəti barədə hələ ilin əvvəlində xəbərdarlıq etmişdi. Bununla da ölkədə stasionar telefon rabitəsi erası rəsmən başa çatıb.

Qeyd edək ki, digər iri telekommunikasiya operatoru "Telia" hələ 2019-cu ildə öz stasionar şəbəkəsini qapatmışdı, cari ilin əvvəlində isə "DNA" operatoru abunəçilərinin naqilli telefonlarına xidmət göstərilməsini dayandırmışdı.

"Elisa" operatorunun məlumatına görə, ilin əvvəlinə şirkətin cəmi bir neçə min naqilli bağlantısı qalmışdı. Operator artıq bir neçə ildir ki, bu növ xidmətlər üçün yeni müqavilələrin bağlanmasını dayandırmışdı.

Xatırladaq ki, Finlandiyada stasionar telefon rabitəsi XIX əsrin sonlarından etibarən fəaliyyət göstərirdi.

Naqilli rabitədən imtina kibertəhlükəsizlik baxımından risk yaradırmı?Azərbaycanda stasionar telefonların azalması kibertəhlükəsizliyə təsir edə bilərmi?

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına danışan Müdafiə Sənayesi Nazirliyi Milli Aerokosmik Agentliyin əməkdaşı Əfsanə Mustafazadə bildirib ki, bu keçidə yalnız risk kimi baxmaq düzgün olmaz:

“Finlandiyanın stasionar telefon şəbəkəsindən tam imtina etməsi telekommunikasiya sektorunda uzun illərdir davam edən transformasiyanın məntiqi nəticəsidir. Bu qərar ilk növbədə iqtisadi və texnoloji səbəblərlə bağlıdır. Naqilli telefon xidmətlərindən istifadə kəskin azalıb və operatorlar resurslarını daha müasir fiber-optik və mobil şəbəkələrin inkişafına yönəldirlər. Kibertəhlükəsizlik baxımından bu keçidə yalnız risk kimi baxmaq düzgün olmaz. Ənənəvi analoq telefon şəbəkələri internet üzərindən həyata keçirilən kiberhücumlara daha az məruz qalsa da, müasir IP əsaslı rabitə sistemləri güclü şifrələmə, autentifikasiya və davamlı təhlükəsizlik yeniləmələri ilə daha effektiv qoruna bilir”.

Əfsanə Mustafazadənin fikirlərinə görə, əsas risk kibertəhlükəsizlikdən daha çox rabitənin dayanıqlılığı ilə bağlıdır.

“Mobil və IP əsaslı xidmətlər elektrik enerjisindən, məlumat mərkəzlərindən və internet infrastrukturundan asılıdır. Genişmiqyaslı elektrik kəsintisi, kritik şəbəkə nasazlığı və ya koordinasiyalı kiberhücum zamanı rabitənin fasiləsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Buna görə dövlətlər və operatorlar ehtiyat enerji mənbələri, alternativ rabitə kanalları və fövqəladə hallara hazırlıq planlarını gücləndirməlidirlər. Finlandiya kimi yüksək rəqəmsallaşmış ölkələrdə belə qərarlar adətən risk qiymətləndirilməsi əsasında qəbul edilir və milli kibertəhlükəsizlik strategiyası ilə uzlaşdırılır. Burada məqsəd köhnə texnologiyanı saxlamaq deyil, daha təhlükəsiz, dayanıqlı və effektiv rəqəmsal rabitə ekosistemi qurmaqdır, – deyə o bildirib.

Əfsanə Mustafazadə həmçinin vurğulayıb: “Stasionar telefon şəbəkələri kiberhücumlara daha az məruz qalırdı. Azərbaycanda stasionar telefonlardan istifadənin azalması qlobal rəqəmsallaşma prosesinin tərkib hissəsidir və bu, təkbaşına kibertəhlükəsizliyin zəifləməsi anlamına gəlmir. Lakin bu keçid müəyyən risklər yarada bilər və həmin risklərin düzgün idarə olunması vacibdir.

Ənənəvi stasionar telefon şəbəkələri internetdən asılı olmadığı üçün kiberhücumlara daha az məruz qalırdı. Mobil və IP əsaslı rabitə isə internet infrastrukturu üzərində qurulduğundan DDoS hücumları, xidmətin dayandırılması, fişinq və digər kibertəhdidlərə qarşı daha həssas ola bilər. Buna görə operatorların şəbəkələrini müasir kibermüdafiə həlləri ilə qoruması mühüm əhəmiyyət daşıyır”.

Əfsanə Mustafazadə əlavə edib: “Azərbaycanda rəqəmsal infrastrukturun inkişafı fonunda əsas prioritet köhnə texnologiyanı saxlamaq deyil, yeni rabitə sistemlərinin təhlükəsizliyini və dayanıqlığını təmin etməkdir. Əgər operatorlar və dövlət qurumları kibertəhlükəsizlik standartlarını gücləndirər, ehtiyat infrastruktur və fövqəladə hallar üçün alternativ rabitə imkanları yaradarlarsa, stasionar telefonların azalması ciddi təhlükəsizlik problemi yaratmayacaq”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 02 İyul 2026 15:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see342

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see313

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see276

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see264

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see260

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see250

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see248

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see246

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see243

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see239

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see235

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see234

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see228

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see223

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see219

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see219

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see219

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see209

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see202

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri