Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Süni intellekt elektron tullantıların istehsalını üç dəfə artıracaq

Süni intellekt elektron tullantıların istehsalını üç dəfə artıracaq

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Süni intellekt üçün minlərlə böyük məlumat mərkəzinin inşası üzrə qlobal kampaniya atılmış elektronikanın "sunamisi" yaradacaq və növbəti 25 il ərzində illik zəhərli elektron tullantıların istehsalını üç dəfə artıracaq. Ətraf mühit təşkilatı Basel Action Network (BAN)-ın hesabatına görə, tərkibində qurğuşun, civə, kadmium və digər zəhərli maddələr, eləcə də qiymətli metallar olan bu tullantıların utilizasiyası üçün qlobal plan yoxdur.

BAN-a görə, ABŞ-da 4871 yeni məlumat mərkəzinin tikintisi planlaşdırılır ki, bunların əksəriyyəti süni intellekt istifadəsi üçün nəzərdə tutulub. BAN nümayəndəsinin sözlərinə görə, süni intellekt tərəfindən növbəti 25 il ərzində yaradılan elektron tullantılar dünyanı altı dəfə dövrə vurmaq üçün kifayət qədər konteyner doldura bilər. BAN-ın həmtəsisçisi Cim Pakett iddia edir ki, "Elektron tullantılar artıq planetdə ən sürətlə böyüyən tullantı axınıdır və onun yalnız beşdə biri düzgün şəkildə utilizasiya olunur".

"Power Metal" kitabının müəllifi Vins Beyzer iddia edir ki, "ABŞ-da elektron tullantıların utilizasiyası ilə bağlı dəhşətli bir iş görürük". "Bunun bir hissəsi xaricə atılır. Onun böyük bir hissəsi sadəcə zibilxanalara atılır ki, bu da problemlidir, çünki suya və torpağa hər cür zərərli maddələr buraxa bilər". 

BAN-ın hesabatında süni intellekt üçün istifadə edilən kompüter serverləri ilə əlaqəli elektron tullantıların həcmi, eləcə də soyutma sistemləri, enerji təchizatı və şəbəkə avadanlığı üçün "minlərlə ton mis, polad və beton" hesablanır. Analitiklər 2030-cu ilə qədər hesablama gücünün 100 giqavatt artacağını proqnozlaşdırırlar. Bu proqnozlara əsasən, tələb olunan avadanlığın təxmini çəkisi, o cümlədən hər biri 1360 kq ağırlığında olan kompüter serverlərinin dayaqları, 30 kq-a qədər ağırlığında açarlar və hər dayağı birləşdirən yüzlərlə kiloqram mis kabel hesablanmışdır.

Bu avadanlıq təmir və ya təkrar istifadə üçün nəzərdə tutulmayıb və hər iki-beş ildən bir tam dəyişdirilməsini tələb edəcək. BAN hesabatında 2030-cu ilə qədər süni intellekt əsaslı avadanlıqların istismardan çıxarılması ilə ildə 13 milyon metrik tona qədər tullantı yaranacağı proqnozlaşdırılır. Bundan əlavə, süni intellektin inkişafı yeni sistemlərin hesablama tələblərinə görə istehlakçı kompüterlərinin, telefonlarının və telekommunikasiya avadanlıqlarının daha da sürətlə dəyişdirilməsinə səbəb olacağı gözlənilir.

Ötən həftə ətraf mühit və ictimai səhiyyə üzrə bir qrup mütəxəssis federal hökuməti vətəndaşların sağlamlığını süni intellekt inkişafının təsirlərindən qorumağa çağırdı. Onlar hesabladılar ki, məlumat mərkəzləri üçün külli miqdarda elektrik enerjisi istehsal etməklə hava çirklənməsi təkcə ABŞ-da yüz minlərlə yeni astma halına və ildə 1300-ə qədər vaxtından əvvəl ölümə səbəb ola bilər.

McKinsey & Company proqnozlaşdırır ki, texnologiya sənayesində süni intellektdən istifadənin planlaşdırılması növbəti beş il ərzində dünya miqyasında məlumat mərkəzlərinin tikintisinə təxminən 7 trilyon dollar kapital xərcləri tələb edəcək. BAN hesabatında qeyd olunur ki, bu misli görünməmiş xərc "təxminən növbəti 75 il ərzində dünya aclığına son qoymaq xərcinə bərabərdir və cəmi beş il ərzində xərclənəcək".

BAN hesabatının müəllifləri belə nəticəyə gəliblər: "Hamımız süni intellekt yarışının bilmədən iştirakçılarıyıq, çünki İT istifadəçiləri hər yerdə süni intellektdən istifadə edirlər, istəsələr də, istəməsələr də və demək olar ki, həmişə onun daha geniş təsirlərindən xəbərsiz qalırlar".

M.MİRZƏ
XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2026 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see450

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see323

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see314

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see299

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see298

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see291

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see269

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see253

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see249

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see226

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see217

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see216

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see213

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see204

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see202

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see199

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see190

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri