Süni intellektlə qayda yaratma: inqilab yoxsa təhlükəli eksperiment?

...Artıq məlum olduğu kimi, ötən gün Dubayın hökmdarı Şeyx Məhəmməd bin Rəşid Əl Məktum Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində innovativ layihənin başlandığını elan etdi: Süni intellekt ölkə qanunlarının inkişafına kömək edəcək!

Xatırladaq ki, SİA bu məsələyə hazırlıqla bağlı bir müddət əvvəl də yazmışdı.

Deməli, qanun layihələrinin hazırlanmasında süni intellektdən istifadə onların qəbulunu 70 faiz sürətləndirməlidir. Bununla belə, bu fikir həm Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində, həm də xaricdə qarışıq reaksiyalara səbəb olub.

Belə ki, layihə təəccüblə qarşılanıb, çünki dünyada ilk dəfə olaraq qanunvericilik prosesinə süni intellekt cəlb olunacaq. Bununla belə, mümkün süni intellekt səhvləri və ya ədalətliliyin əsas prinsiplərini nəzərə ala bilməməsi kimi çoxsaylı narahatlıqlara baxmayaraq...

Qanunvericilikdə süni intellektdən istifadə təcrübəsi artıq var. Məsələn, 2023-cü ildə Braziliya süni intellektdən istifadə etməklə yazılmış yerli qanun qəbul edib.

Elə həmin il ABŞ-da Ohayo ştatı inzibati qanunvericiliyə yenidən baxmaq üçün süni intellektdən istifadə edib, qaydalar mətnindən 2,2 milyon sözü kəsib.

Bəzi ekspertlər vurğulayırlar ki, süni intellekt qanunların yaradılmasını sürətləndirə bilər, lakin hakimiyyətin konsentrasiyasının və elitanın maraqları üçün manipulyasiyanın mümkün artımı ilə bağlı suallar da qaldırılır.

Süni intellektin daha mürəkkəb və təfərrüatlı qanunlar yaratması gözlənilir ki, bu da “mikro qanunların” tətbiqi üçün yeni imkanlar yaradacaq, yəni insanların dar dairəsinin maraqlarını qorumaq üçün istifadə edilə bilən gizli boşluqlar..?

Bununla belə, düzgün istifadə edildikdə, süni intellekt qanunların hazırlanması prosesində daha çox ictimaiyyətin iştirakı üçün bir vasitə ola bilər.

Bəzi ölkələrdə süni intellektlə aparılan təcrübələr artıq onun demokratiyanı inkişaf etdirmək və daha balanslı və ədalətli qərarlar qəbul etmək potensialını nümayiş etdirir.

Nazlı Almuradova