Icma.az
close
up
RU
Suriya: Xaosdan qurtuluş dünyaya necə təsir edəcək? POLİTOLOQ DANIŞDI

Suriya: Xaosdan qurtuluş dünyaya necə təsir edəcək? POLİTOLOQ DANIŞDI

Icma.az bildirir, Bakivaxti portalına istinadən.

Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsi son onillikdə beynəlxalq siyasətin ən mürəkkəb və müzakirə olunan mövzularından biri oldu.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, “Ərəb baharı” dalğası ilə başlayan xalq hərəkatları Suriyada əvvəlcə dinc etirazlarla özünü göstərdi, lakin bu proses tezliklə silahlı münaqişəyə çevrildi. Rejim əleyhdarlarının dəyişiklik çağırışları Əsəd hökumətinin amansız cavab tədbirləri və regionda müxtəlif maraqların toqquşması Suriyanı geniş miqyaslı və uzunmüddətli bir müharibənin mərkəzinə çevirdi. Bu gün vəziyyət tamamilə dəyişib.

Bəs Əsəd rejiminin devrilməsi bu prosesin daxili və beynəlxalq aspektlərini, eləcə də mümkün nəticələrini hansı istiqamətə yönəldir?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Qədir Aslan bildirib ki, Suriya münaqişəsi Əsəd rejiminin devrilməsi ilə yeni bir mərhələyə qədəm qoydu:

"Uzun illər avtoritar idarəetmə və qanlı vətəndaş müharibəsindən sonra rejimin çöküşü həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq arenada dərin təsirlər yaradıb. Bu dəyişiklik regionun siyasi dinamikasını, humanitar vəziyyətini və qlobal güc balansını kökündən dəyişdirib".

Müsahibimizin sözlərinə görə, Əsəd rejiminin devrilməsi ilə Suriya daxilindəki siyasi vakuum müxtəlif qrupların hakimiyyət uğrunda mübarizəsinə səbəb olub. Onun sözlərinə görə, müxalif qüvvələr rejimdən sonra ölkənin gələcəyini formalaşdırmaq üçün bir araya gəlməyə çalışsalar da, aralarındakı ideoloji və strateji fərqlər münaqişələrin davam etməsinə gətirib çıxarıb:

"Yeni bir hökumət qurmaq və demokratiyanın əsaslarını yaratmaq cəhdləri çoxsaylı daxili və xarici maneələrlə üzləşib".

Politoloqun fikrincə, Əsəd rejiminin devrilməsi regionda güc balansını dəyişdirəcək:

"İran və Rusiya kimi rejimi dəstəkləyən ölkələrin mövqeyi zəifləyir, Türkiyə, Körfəz ölkələri və Qərb dövlətləri öz maraqlarını irəli çəkmək üçün daha çox imkan qazanıblar. Lakin bu proses, eyni zamanda, müxtəlif regional aktorlar arasında yeni münaqişə ocaqlarının yaranmasına şərait yaradıb. Beynəlxalq səviyyədə isə rejimin devrilməsi qlobal güclərin rolunu yenidən müzakirəyə çıxarıb".

ABŞ və Avropa dövlətlərinin Suriya siyasəti yenidən nəzərdən keçirdiyini qeyd edən Qədir Aslan diqqətə çatdırıb ki, Rusiya kimi böyük dövlətlər bu dəyişikliklərə uyğunlaşmağa çalışacaq:

"Bu vəziyyət həm də gələcəkdə başqa avtoritar rejimlərin devrilməsi ilə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin yanaşmasını formalaşdıracaq".

Türkiyə və İsrail arasındakı münasibətlərlə bağlı sualımıza cavab olaraq mütəxəssis bildirib ki, iki ölkə arasında müəyyən yaxınlaşma müşahidə edilə bilər:

"Türkiyə və İsrail arasındakı münasibətlərə Suriya münaqişəsi və Əsəd rejiminin devrilməsi prizmasından baxdıqda demək olar ki, bu iki ölkə arasında yaxınlaşma ehtimalını gücləndirən bir sıra regional və strateji faktorlar ön plana çıxır. Əsəd rejiminin devrilməsi ilə bölgədə yeni siyasi və təhlükəsizlik reallıqları yaranıb ki, bu da Türkiyə və İsrailin maraqlarını müəyyən mənada yaxınlaşdırır".

Qədir Aslan: Əsəd rejiminin devrilməsi regionda güc balansını dəyişdirəcək

Son olaraq Qədir Aslan qeyd edib ki, baş verənlərin fonunda Rusiyanın Suriya ərazisindən sıxışdırılıb çıxarılması yalnız Yaxın Şərq deyil, həm də Qafqaz regionunda güc balansına əhəmiyyətli təsir göstərə bilər:

"Bu prosesin Türkiyə aspektindən qiymətləndirilməsi bir neçə strateji və geosiyasi faktoru önə çıxarır. Suriyada hərbi və siyasi mövqeyini itirən Rusiya artıq resurslarını və diqqətini Qafqazdakı mövqelərini qorumağa yönəltməli olacaq. Türkiyə isə bu vəziyyətdən istifadə edərək, regionda nüfuzunu artırmaq üçün daha əlverişli mühit əldə edə bilər. Azərbaycanın əsas strateji müttəfiqi kimi Türkiyə xüsusilə Cənubi Qafqazda daha güclü rol oynamaq şansı əldə edir".

Mütəxəssisin fikrindən bu qənaətə gəlmək olar ki, Əsəd rejiminin devrilməsi Suriya daxilində olduğu qədər, regional və beynəlxalq səviyyədə də böyük təsir yaratmış, yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasına səbəb olmuşdur. Bu prosesin nəticələri yalnız Suriyanın gələcəyini deyil, həm də Yaxın Şərq və digər regionlardakı güc balanslarını dəyişdirəcək. Əsəd rejiminin çöküşü ilə bağlı baş verən dəyişikliklərə müxtəlif aspektlərdən yanaşmaq mümkündür.

Əli Hüseynov

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 09 Dekabr 2024 11:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri