Icma.az
close
up
RU
Şuşa Bəyannaməsi: etibarlı tərəfdaşlıqdan strateji müttəfiqliyə

Şuşa Bəyannaməsi: etibarlı tərəfdaşlıqdan strateji müttəfiqliyə

Icma.az, Modern.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Mahir Süleymanlı

Milli Məclisin deputatı

2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Türkiyə Cümhuriyyətinin Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki qardaş dövlət arasında strateji əməkdaşlığın rəsmiləşdirilməsi ilə yanaşı, Cənubi Qafqaz regionunda formalaşan yeni geosiyasi reallıqların və təhlükəsizlik arxitekturasının siyasi-hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirən mühüm sənəd kimi tarixə düşmüşdür. Bəyannamənin məhz Şuşa şəhərində imzalanması bu sənədin tarixi və mənəvi-siyasi önəmini daha da gücləndirmiş, 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfərin əsas dönüş nöqtəsinin yaşandığı məkanda müttəfiqlik münasibətlərinin ifadə olunması ölkəmizin ərazi bütövlüyünün möhkəmləndirilməsində yeni mərhələnin başlandığını nümayiş etdirmişdir.

Bu sənədin hüquqi məzmunu Azərbaycan və Türkiyənin ikitərəfli münasibətlərini strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltmiş və beləliklə, beynəlxalq hüquq müstəvisində qarşılıqlı hərbi-siyasi dəstəyin əsaslarını yaratmışdır. Müttəfiqlik anlayışının bu kontekstdə tətbiqi yalnız müdafiə məsələlərində deyil, eyni zamanda diplomatik koordinasiya, informasiya siyasəti, müdafiə sənayesi, enerji təhlükəsizliyi, regional nəqliyyat və mədəni-humanitar əlaqələrin bütün istiqamətlərində ortaq fəaliyyət mexanizmlərinin yaradılmasını şərtləndirmişdir. Bəyannamə, həmçinin klassik kollektiv təhlükəsizlik modelinə uyğun şəkildə bir tərəfə edilən təhdidin digərinə də yönəldiyi prinsipinə əsaslanaraq Azərbaycan və Türkiyənin milli təhlükəsizlik konsepsiyalarını bir-birinə yaxınlaşdırmışdır.

Sənədin geosiyasi baxımdan əhəmiyyətinə gəlincə, bu bəyannamə yalnız ikitərəfli əlaqələrin hüquqi çərçivəsini müəyyənləşdirməklə kifayətlənmir, eyni zamanda Cənubi Qafqaz regionunda yaranmış yeni status-kvonu beynəlxalq səviyyədə qəbul etdirmək və regionda sabitlik, sülh və əməkdaşlıq üçün real alternativ güc mərkəzi formalaşdırmaq məqsədini daşıyır. Dövlət başçıları – İlham Əliyevlə Rəcəb Tayyib Ərdoğanın liderliyi ilə Azərbaycanla Türkiyənin bu təşəbbüsü aydın şəkildə onu göstərmişdir ki, Cənubi Qafqazda dayanıqlı təhlükəsizlik rəsmi Bakı və Ankara kimi suveren və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan aktorların iştirakı ilə təmin edilə bilər.

Bəyannamədə nəzərdə tutulan enerji və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq müddəaları isə daha geniş coğrafi miqyasda – Türk dünyası və Avrasiya məkanında iqtisadi və kommunikasiya əlaqələrinin dərinləşdirilməsi məqsədi daşıyır. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə Azərbaycan və Türkiyə arasında fasiləsiz quru bağlantısının yaradılması təkcə ikitərəfli deyil, eyni zamanda Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində inteqrasiya proseslərini sürətləndirəcək. Bu faktorlar Çinlə Avropa arasında Orta Dəhliz üzərində nəqliyyat və ticarət dövriyyəsinin artmasına təkan verəcək, həmçinin Azərbaycanın tranzit ölkə kimi mövqeyini daha da gücləndirəcəkdir. Həmin dəhliz geoiqtisadi rəqabət müstəvisində də regionun strateji dəyərini artırır və enerji təchizatı xəritəsinin şaxələndirilməsində açar rolunu oynayır.

Şuşa Bəyannaməsi Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcək inkişafının hüquqi sütunlarından biri kimi çıxış etməklə yanaşı, eyni zamanda qlobal güclərin siyasi manipulyasiyalarına qarşı Türk dövlətlərinin ortaq cavab vermək imkanlarını artırmış və Avrasiyada yeni güc qütbünün təşəkkül tapmasını sürətləndirmişdir.

Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Şuşa Bəyannaməsi müasir dövrün çağırışlarına cavab verən, ikitərəfli münasibətləri gələcəyə daşıyan, Türk dünyasının birlik və həmrəyliyini möhkəmləndirən, regional və qlobal miqyasda Azərbaycanla Türkiyənin koordinasiyalı fəaliyyətinin təməlini qoyan siyasi manifestdir. Bu sənədin hər bir müddəasının mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi bütövlükdə Türk dünyasının gələcək inteqrasiyası və sabitliyinin mühüm təminatçısı olacaqdır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 13 İyun 2025 18:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see276

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see265

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see255

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see252

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see249

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see235

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see235

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see234

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see229

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see226

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see217

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see215

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see214

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see213

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see208

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see208

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see203

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see202

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see196

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri