Şuşaya aparan yol: 28 illik həsrətdən tarixi qələbəyə ŞƏRH

Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən biri olan Şuşanın işğaldan azad edilməsi xalqımızın milli iradəsinin, sarsılmaz birliyinin və qəhrəman ordumuzun misilsiz şücaətinin parlaq təzahürüdür. Şuşa yalnız Azərbaycanın coğrafi məkanında yerləşən qədim şəhər deyil, həm də milli kimliyimizin, zəngin mədəniyyətimizin, musiqimizin və tarixi yaddaşımızın ayrılmaz hissəsidir. Bu şəhərin azadlığına gedən yol isə uzun illər davam edən mübarizənin, səbrin, qətiyyətin və böyük Zəfər əzminin nəticəsi olmuşdur.

1992-ci il mayın 8-də Şuşanın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilməsi Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz buraxdı. Şuşanın itirilməsi təkcə strateji əhəmiyyətli bir şəhərin deyil, həm də milli-mənəvi dəyərlərimizin mühüm bir mərkəzinin itirilməsi demək idi. İşğal dövründə şəhərin tarixi abidələri dağıdıldı, mədəni irsimizə ciddi zərər vuruldu, tarixi-memarlıq nümunələri və dini məkanlar təhqir edildi. Lakin bütün bu illər ərzində Azərbaycan xalqı Şuşaya qayıdacağına, şəhərin yenidən öz sahibinə qovuşacağına olan inamını heç vaxt itirmədi.
Şuşa Zəfərinə aparan yolun mühüm mərhələsi Azərbaycanın güclənməsi, iqtisadi və hərbi potensialının artırılması, beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı idi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun güclü dövlətlərindən birinə çevrildi. Ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirildi, müasir silah və texnologiyalar əldə olundu, hərbi qulluqçuların peşəkarlığı və döyüş hazırlığı yüksəldildi. Eyni zamanda, dövlətin bütün sahələrdə inkişafı gələcək Zəfərin möhkəm təməlini formalaşdırdı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi dönüş nöqtəsi oldu. 44 gün davam edən müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu böyük qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək bir sıra şəhər və kəndlərimizi işğaldan azad etdi. Döyüş meydanında qazanılan uğurlar noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi ilə özünün ən möhtəşəm zirvəsinə çatdı.
Şuşa əməliyyatı hərb tarixində xüsusi yer tutan hadisələrdən biridir. Sıldırım qayalar, çətin relyef və mürəkkəb hava şəraiti Azərbaycan hərbçilərinin qarşısında ciddi maneələr yaratsa da, əsgər və zabitlərimiz misilsiz iradə nümayiş etdirdilər. Xüsusi təyinatlı qüvvələrimizin yüngül silahlarla, piyada şəkildə qayalıqlardan keçərək şəhərə daxil olması hərbi qəhrəmanlığın nadir nümunəsinə çevrildi. Şuşanın azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətini, əsgərlərimizin Vətən sevgisini və xalqımızın sarsılmaz iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
2020-ci il noyabrın 8-də Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciət edərək Şuşanın azad olunduğunu elan etdi. Həmin gün Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində unudulmaz bir hadisəyə çevrildi. Şuşanın azad edilməsi ilə Vətən müharibəsinin taleyi böyük ölçüdə həll olundu və noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli bəyanatla müharibə başa çatdı. Şuşa Zəfəri yalnız hərbi uğur deyil, həm də tarixi ədalətin bərpası, milli qürurun və mənəvi bütövlüyün yenidən qazanılması idi.
Bu gün Şuşa özünün yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Şəhərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir, tarixi abidələrimiz yenidən bərpa olunur, yollar, yaşayış binaları və sosial infrastruktur obyektləri inşa edilir. Şuşa yenidən Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı kimi öz mövqeyini möhkəmləndirir. Burada keçirilən beynəlxalq tədbirlər, musiqi festivalları, mədəniyyət layihələri şəhərin əvvəlki şöhrətinin qaytarılmasına xidmət edir. Şuşaya Böyük Qayıdış prosesi isə bu tarixi şəhərin yenidən canlı həyatına qovuşmasının mühüm göstəricisidir.
8 Noyabr – Şuşa Şəhər Günü xalqımız üçün sadəcə təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil. Bu gün bizə uzun və çətin mübarizə yolunu, şəhidlərimizin fədakarlığını, qazilərimizin qəhrəmanlığını və Azərbaycan xalqının birliyinin gücünü xatırladır. Şuşa Zəfərinə gedən yol göstərdi ki, milli iradə, güclü dövlətçilik və sarsılmaz vətənpərvərlik birləşdikdə ən çətin hədəflərə belə çatmaq mümkündür.
Şuşa bu gün azadlığın, qələbənin və milli qürurun rəmzidir. Onun hər küçəsi, hər daşı və hər tarixi abidəsi xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutur. Şuşanın azadlığına gedən uzun yol isə gələcək nəsillər üçün Vətən sevgisinin, fədakarlığın və mübarizə əzminin əbədi nümunəsi olaraq qalacaq.

Nicat Əsədli

YAP Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı