Təbii materiallarla ev tikdi: Yayda sərin, qışda istidir

Dənizlidə anadan olan Erkan Alışan “Dokuz Eylül” Universitetinin Gözəl Sənətlər Fakültəsi Rəssamlıq və Heykəltəraşlıq bölümünü bitirib. Bu illər ərzində müxtəlif tikinti texnikaları ilə bağlı bir çox layihə üzərində çalışan Alışan, 2015-ci ildən bu yana bütün diqqətini təbii quruluşlara yönəldib. Elə həmin il Yılmaz Ərdoğanın Köyceğizdə qurduğu BKM-nin film dəsti-xəttinin tikintisini öz üzərinə götürərək, bu sahədəki təcrübəsini dərinləşdirib. 2022-ci ildə Adnan Menderes Universitetinin Bərpa fakültəsini də bitirən Alışan, estetik və ekoloji dəyərləri bir araya gətirən təbii quruluş layihələri üzərində işləməyə davam edib.

 “Sherg.az” “Milliyet.com.tr”yə istinadən bildirir ki, E.Alışanın cəmi 3 tikinti materialından istifadə edərək tikdiyi ev həm dayanıqlı, həm də sağlam bir tikilidir. "Keçmişdə ənənəvi tikinti texnikası ilə bir çox layihə həyata keçirsəm də, sıxılmış torpaqla ilk tanışlığım BKM-nin Köyceğizdə film setini tikmək təklifi aldığım zaman oldu", deyən E.Alışan, qeyd edib ki, layihəni götürdükdən sonra bu texnika üzərində geniş araşdırmalar aparıb: “Yalnız təbii şəraitdə, gil torpaq, qırma daş və gəcdən ibarət qarışıq formulası hazırladım. Ənənəvi strukturlara olan marağım və təbii materiallara güvənim sayəsində bu üsulla öz yaşayış sahəmi qurmağa qərar verdim”. Təxminən 3 ilə yaxındır ki, sıxılmış torpaq tikinti texnikası ilə tikdiyi evdə yaşayan və bu müddət ərzində onun bir çox üstünlüklərindən faydalanmaq fürsəti əldə edən Alışan, "bu tikinti üslubu təbii şəraitə kifayət qədər davamlıdır, demək olar ki, baxım tələb etmir. Bir dezavantaj olaraq bunu deyə bilərəm. Hələ bu texnikanı bilən praktikantlar çox azdır”. Təbii tikinti layihələrində material seçimində ən mühüm kriteriyanın materialların yerli və əlçatan olması olduğunu vurğulayan Erkan Alışan, "Bu quruluş üçün lazım olan bütün əsas materialları ətraf ərazilərdən aldıq. Əsas konstruksiya elementləri gil torpaq, daş və ağacdan ibarətdir. Sıxılmış torpaq texnikası düzgün tətbiq edildikdə çox davamlı tikinti üsuludur. Əslində, bu texnikanın tarixi çox qədimlərə gedib çıxır. Hətta Çin səddinin bəzi hissələri də bu üsulla tikilib. 3 ildir öz evimdə yaşayıram və indiyə qədər heç bir konstruksiya problemi yaşamamışam. Əslində, müşahidə edirəm ki, konstruksiya daha çox çöküb, material da zamanla yanğına qarşı müqavimət göstərmir. Böcəkləri barındırır və nəfəs aldıqları üçün heç bir nəmlik və kif problemi yoxdur. Bundan əlavə, yaxşı mühəndislik və ətraflı layihə planlaması ilə onlar da zəlzələyə qarşı təhlükəsiz hala gətirilə bilər”. E.Alışan bu evi təkbaşına deyil, təcrübəli komandası ilə birgə ərsəyə gətirdiyini də deyib.  Bu texnikanın ən yaxşı cəhətlərindən birinin birbaşa təbiətlə və içində olduğunuz yerlə işləmək olduğunu qeyd edərək, "Torpaq tikintisində ən vacib məsələ təbii ki, torpaq seçimidir. Quruluşda düzgün torpaqdan istifadə olunmasa, heç bir nəticə əldə oluna bilməz. Divar qısa müddətdən sonra öz-özünə dağılmağa başlayar. Torpaqda aqreqat yoxdursa, onu sıfır on beş dediyimiz çınqıl tozu ilə qarışdıraraq uyğun hala gətirə bilərik” dedi və bu təfərrüatları paylaşdı: “Yay aylarında içəri təbii olaraq sərin qalır, kondisionerə ehtiyac duymadan rahat yaşayırıq, qışda isə otaqlar çox isti olur”, deyən E.Alışan qeyd edib ki, bu cür evlər insanların əhvali-ruhiyyəsinə müsbət təsir edir. Zaman keçdikcə dəmir-beton konstruksiyaların içində bir təzyiq yaranır. Təbiətlə təmasda yaşamaq isə həm bədənimizi, həm də zehnimizi gücləndirir.