Təbii minerallar iki ölkə arasında rəqabəti artırıb

ABŞ Afrika misi, kobaltı və digər vacib mineralların tədarükü üçün Çinlə rəqabət aparır. Vaşinqton xüsusilə Zambiya, Qvineya və Konqo Demokratik Respublikasına diqqət yetirir.

Reyting.az xəbər verir ki, Konqo təkcə qlobal kobalt tədarükünün 70 faizdən çoxunu təşkil edir və ölkənin 2024-cü ildə təxminən 3,3 milyon ton mis istehsal edəcəyi gözlənilir.

Lakin, ABŞ Amerika operatorlarını yüksək riskli ölkələrə yerləşdirmək əvəzinə, off-take müqavilələrinə və digər ticarət strukturlarına meyllidir. Məsələn, Merkuriya ilə müqavilə və Konqo dövlətinə məxsus mədən şirkəti “Gecamines” ilə razılaşma, istehsalın hazırda Çin emal zavodlarının dominantlıq etdiyi ABŞ üçün əlverişli olan təchizat zəncirlərinə yönləndirilməsini nəzərdə tutur.

“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, “Control Risks” şirkətinin analitiki Vincent Rougier deyib ki, ABŞ sənaye iştirakından daha çox maliyyə gücündən istifadə edir: “Vaşinqton paylama və ticarət kanalları vasitəsilə Konqo misini Konqo Demokratik Respublikasında mədənlərin istismarı ilə bağlı siyasi və ya əməliyyat risklərini öz üzərinə götürmədən Amerika alıcılarına yönləndirə bilər”.

Çin şirkətləri hələ də Konqodakı ən böyük mis və kobalt yataqlarının bir çoxuna, o cümlədən Tenke Fungurume və Kamoa-Kakula yataqlarına nəzarət edir və on ildən çoxdur ki, istehsallarının əksəriyyətini emal üçün Çinə göndərirlər. Mis və kobaltla yanaşı, Konqo sink, germanium və qallium təchizatçısına çevrilir.

Qeyd olunur ki, Çin operatorları mübahisəli ərazilərdə fəaliyyət göstərir və bazara çıxış sürətindəki üstünlüklərini gücləndirir. Bu arada, digər təchizatçılar üçün mülkiyyət məsələləri əsas narahatlıq doğurur.

ABŞ prezidenti Donald Tramp kritik mineral ehtiyatları yaratmaq üçün 12 milyard dollarlıq strateji layihəyə başlamağı planlaşdırır. “Saxna” adlanan layihə istehsalçıları kritik elementlər üçün təchizat fasilələrindən qoruyacaq.

Bu arada, Avstraliya kritik minerallar üçün minimum qiymət təyin etməyi düşünür. Ölkə Çinin bazar dominantlığını məhdudlaşdırmağa, yeni mədənlərə və emal layihələrinə xarici investisiyalar cəlb etməyə çalışır.

V. QULİYEV