Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Tələbələr dərsdə niyə yatırlar? ŞOK FAKTLAR

Tələbələr dərsdə niyə yatırlar? ŞOK FAKTLAR

Cebheinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Ohayo ştatında fəaliyyət göstərən liseylərdən birində yeniyetmələr arasında yuxusuzluqla mübarizə aparmaq üçün "Daha yaxşı olmaq üçün yuxu" adlı dərsə başlayıb.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, ABŞ-nin Ohayo ştatında fəaliyyət göstərən liseylərdən birində tələbələrin yuxu rejimini yaxşılaşdırmağa yönəlmiş diqqətəlayiq kursa start verilib. 

Altı həftəlik təlim proqramında gənclər yuxu rejiminin necə qurulacağını və yuxu sağlamlığının zehni performansa təsirlərini öyrənirlər.ABŞ-nin Ohayo ştatındakı “Mansfield Senior High School” yeniyetmələr arasında yuxu çatışmazlığı ilə mübarizə aparmaq üçün diqqətəlayiq təhsil proqramı həyata keçirib. 

Məktəbin sağlamlıq təhsili sinfinə əlavə olunan "Daha yaxşı sizin üçün yuxu" kurikulumu ilə tələbələr altı həftə yuxu vərdişlərini nəzərdən keçirir, yuxu cədvəli yaratmağı öyrənir və bədən və ağıl sağlamlığı arasındakı əlaqəni araşdırırlar.

Bəs niyə tələbələrə "necə oyanır" dərsi keçilir?

Bu sualın cavabı statistikada gizlidir. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinə (CDC) görə, yeniyetmələrin təxminən 80 faizi tövsiyə olunan gündəlik yuxu müddəti 8-10 saatdan az olur. İndiki lisey tələbələri orta hesabla cəmi 6 saat yatırlar. Qeyri-kafi yuxu təkcə fərdi sağlamlıq problemi deyil. Bu, liseyə getməməkdən tutmuş psixi sağlamlıq problemlərinə və hətta yol qəzalarına qədər geniş sosial təsir yaradır.

Bu yuxusuzluq nə vaxt başlayıb? 

Mütəxəssislərin fikrincə, gənclərin yuxu rejiminin pozulması tendensiyası 2007-ci ildən etibarən sürətlənib. Bu tendensiyada smartfonlar, sosial media və artan akademik təzyiqlər böyük rol oynayır. Yeniyetməlik dövründə dəyişən bioloji ritm bu mənzərəni daha da çətinləşdirir.Sağlamlıq üzrə mütəxəssis Tony Davis "Mansfield Litseyi"ndə pilot kursa rəhbərlik edir. Kursun əsas məqsədi tələbələrin yuxu rejimini öyrənmək, öz vərdişlərini sorğulamaq və dəyişməkdir. 

Tələbələr telefonları nə vaxt yerə qoymaqdan tutmuş axşam qəlyanaltılarının yuxularına necə təsir etdiyinə kimi mövzular haqqında birbaşa öyrənirlər.
Məsələn, 9-da oxuyan Nathan Baker dərsə getməzdən əvvəl gecə gec yataraq telefonunda videolara baxırdı. "İndi telefonu tez kənara qoyuram, pərdələri bağlayır və zəif işıqda caz musiqisini açıram. Səhər üzümdə təbəssümlə məktəbə gəlirəm" deyir. Yuxusunu qaydasına salandan bəri o, daha az əsəbi və diqqətli olduğunu fərq edir.

Bununla belə, bütün tələbələr eyni irəliləyiş əldə etmirlər. Bəzi tələbələr hələ də dərsdə yatırlar. Xüsusilə üç idman komandası, tələbə klubları və universitet hazırlıqları arasında ilişib qalan tələbələr üçün planlaşdırılmış yuxu cədvəli yaratmaq asan deyil.17 yaşlı Chase Cole, "Mən daha çox yatmalı olduğumu bilirəm. Amma məktəb, məşq və ev tapşırığı arasında kifayət qədər vaxt yoxdur" deyir.

Təkcə Mensfilddə deyil, bütün dünyada gənclər oxşar yuxusuzluq hallarını yaşayırlar. ABŞ-də aparılan tədqiqatlar yuxusuzluq və depressiya, narahatlıq, diqqət çatışmazlığı və intihar düşüncələri arasında güclü əlaqə olduğunu göstərir.Üstəlik, beyin görüntüləmə tədqiqatları yuxudan məhrum olan gənclərin qərar qəbul etmə, konsentrasiya və emosional idarəetmə kimi koqnitiv bacarıqlarda ciddi pozuntulara malik olduğunu ortaya qoyur.

Stenford Universitetinin Təhsil Məktəbindən Denise Pope deyir:

"Orta məktəbə girin və çox güman ki, tələbələrin masalarında, yeməkxana oturacaqlarında və ya dəhlizlərdə yatdığını görərsiniz". Onun sözlərinə görə, bu, gənclərin psixi sağlamlığını təhdid edən ictimai sağlamlıq böhranına çevrilib. Türkiyədə imtahan təzyiqi, gec saatlarda rəqəmsal ekrandan istifadə və uzun dərs günləri səbəbiylə gənclər oxşar yuxu problemləri yaşayırlar. Psixoloqların fikrincə, orta məktəb yaşlı gənclər arasında “xroniki yorğunluq sindromu” və stresslə əlaqəli yuxu pozğunluqları artmaqdadır.Mansfilddəki kimi təşəbbüslər göstərir ki, bu problemin sistemli və maarifləndirici həllini təklif edə bilərik. "Necə yatmalı?" dərs, bəlkə də təkcə Ohayoda deyil, İstanbul, Berlin və ya digər böyük şəhərlərdəki məktəblərdə də tətbiq oluna bilər.

Psixoloq Gözde Açıker Kurtay yuxu rejiminin əhəmiyyətinə diqqət çəkərək deyib: 

"Yatmazdan əvvəl kitab oxumaq, isti duş qəbul etmək və ya işığı söndürmək kimi kiçik iş rejimi zehni yuxuya hazırlamağa kömək edə bilər. İşıqları söndürmək və çarpayıdan yalnız yuxu üçün istifadə etmək də beynin dincəlmək vaxtının olduğuna dair aydın siqnal almasına kömək edir".Mansfield tələbələrinin kurs işlərinin bir hissəsi kimi öyrəndikləri bu növ vərdişlər, yuxu rejiminin gündəlik həyatda necə tətbiq oluna biləcəyinə dair konkret nümunələr təqdim edir.    

Nigar
"Cebheinfo.az"

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:311
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 19 Aprel 2025 16:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri