Icma.az
close
up
RU
Tələbələr dərsdə niyə yatırlar? ŞOK FAKTLAR

Tələbələr dərsdə niyə yatırlar? ŞOK FAKTLAR

Cebheinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Ohayo ştatında fəaliyyət göstərən liseylərdən birində yeniyetmələr arasında yuxusuzluqla mübarizə aparmaq üçün "Daha yaxşı olmaq üçün yuxu" adlı dərsə başlayıb.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, ABŞ-nin Ohayo ştatında fəaliyyət göstərən liseylərdən birində tələbələrin yuxu rejimini yaxşılaşdırmağa yönəlmiş diqqətəlayiq kursa start verilib. 

Altı həftəlik təlim proqramında gənclər yuxu rejiminin necə qurulacağını və yuxu sağlamlığının zehni performansa təsirlərini öyrənirlər.ABŞ-nin Ohayo ştatındakı “Mansfield Senior High School” yeniyetmələr arasında yuxu çatışmazlığı ilə mübarizə aparmaq üçün diqqətəlayiq təhsil proqramı həyata keçirib. 

Məktəbin sağlamlıq təhsili sinfinə əlavə olunan "Daha yaxşı sizin üçün yuxu" kurikulumu ilə tələbələr altı həftə yuxu vərdişlərini nəzərdən keçirir, yuxu cədvəli yaratmağı öyrənir və bədən və ağıl sağlamlığı arasındakı əlaqəni araşdırırlar.

Bəs niyə tələbələrə "necə oyanır" dərsi keçilir?

Bu sualın cavabı statistikada gizlidir. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinə (CDC) görə, yeniyetmələrin təxminən 80 faizi tövsiyə olunan gündəlik yuxu müddəti 8-10 saatdan az olur. İndiki lisey tələbələri orta hesabla cəmi 6 saat yatırlar. Qeyri-kafi yuxu təkcə fərdi sağlamlıq problemi deyil. Bu, liseyə getməməkdən tutmuş psixi sağlamlıq problemlərinə və hətta yol qəzalarına qədər geniş sosial təsir yaradır.

Bu yuxusuzluq nə vaxt başlayıb? 

Mütəxəssislərin fikrincə, gənclərin yuxu rejiminin pozulması tendensiyası 2007-ci ildən etibarən sürətlənib. Bu tendensiyada smartfonlar, sosial media və artan akademik təzyiqlər böyük rol oynayır. Yeniyetməlik dövründə dəyişən bioloji ritm bu mənzərəni daha da çətinləşdirir.Sağlamlıq üzrə mütəxəssis Tony Davis "Mansfield Litseyi"ndə pilot kursa rəhbərlik edir. Kursun əsas məqsədi tələbələrin yuxu rejimini öyrənmək, öz vərdişlərini sorğulamaq və dəyişməkdir. 

Tələbələr telefonları nə vaxt yerə qoymaqdan tutmuş axşam qəlyanaltılarının yuxularına necə təsir etdiyinə kimi mövzular haqqında birbaşa öyrənirlər.
Məsələn, 9-da oxuyan Nathan Baker dərsə getməzdən əvvəl gecə gec yataraq telefonunda videolara baxırdı. "İndi telefonu tez kənara qoyuram, pərdələri bağlayır və zəif işıqda caz musiqisini açıram. Səhər üzümdə təbəssümlə məktəbə gəlirəm" deyir. Yuxusunu qaydasına salandan bəri o, daha az əsəbi və diqqətli olduğunu fərq edir.

Bununla belə, bütün tələbələr eyni irəliləyiş əldə etmirlər. Bəzi tələbələr hələ də dərsdə yatırlar. Xüsusilə üç idman komandası, tələbə klubları və universitet hazırlıqları arasında ilişib qalan tələbələr üçün planlaşdırılmış yuxu cədvəli yaratmaq asan deyil.17 yaşlı Chase Cole, "Mən daha çox yatmalı olduğumu bilirəm. Amma məktəb, məşq və ev tapşırığı arasında kifayət qədər vaxt yoxdur" deyir.

Təkcə Mensfilddə deyil, bütün dünyada gənclər oxşar yuxusuzluq hallarını yaşayırlar. ABŞ-də aparılan tədqiqatlar yuxusuzluq və depressiya, narahatlıq, diqqət çatışmazlığı və intihar düşüncələri arasında güclü əlaqə olduğunu göstərir.Üstəlik, beyin görüntüləmə tədqiqatları yuxudan məhrum olan gənclərin qərar qəbul etmə, konsentrasiya və emosional idarəetmə kimi koqnitiv bacarıqlarda ciddi pozuntulara malik olduğunu ortaya qoyur.

Stenford Universitetinin Təhsil Məktəbindən Denise Pope deyir:

"Orta məktəbə girin və çox güman ki, tələbələrin masalarında, yeməkxana oturacaqlarında və ya dəhlizlərdə yatdığını görərsiniz". Onun sözlərinə görə, bu, gənclərin psixi sağlamlığını təhdid edən ictimai sağlamlıq böhranına çevrilib. Türkiyədə imtahan təzyiqi, gec saatlarda rəqəmsal ekrandan istifadə və uzun dərs günləri səbəbiylə gənclər oxşar yuxu problemləri yaşayırlar. Psixoloqların fikrincə, orta məktəb yaşlı gənclər arasında “xroniki yorğunluq sindromu” və stresslə əlaqəli yuxu pozğunluqları artmaqdadır.Mansfilddəki kimi təşəbbüslər göstərir ki, bu problemin sistemli və maarifləndirici həllini təklif edə bilərik. "Necə yatmalı?" dərs, bəlkə də təkcə Ohayoda deyil, İstanbul, Berlin və ya digər böyük şəhərlərdəki məktəblərdə də tətbiq oluna bilər.

Psixoloq Gözde Açıker Kurtay yuxu rejiminin əhəmiyyətinə diqqət çəkərək deyib: 

"Yatmazdan əvvəl kitab oxumaq, isti duş qəbul etmək və ya işığı söndürmək kimi kiçik iş rejimi zehni yuxuya hazırlamağa kömək edə bilər. İşıqları söndürmək və çarpayıdan yalnız yuxu üçün istifadə etmək də beynin dincəlmək vaxtının olduğuna dair aydın siqnal almasına kömək edir".Mansfield tələbələrinin kurs işlərinin bir hissəsi kimi öyrəndikləri bu növ vərdişlər, yuxu rejiminin gündəlik həyatda necə tətbiq oluna biləcəyinə dair konkret nümunələr təqdim edir.    

Nigar
"Cebheinfo.az"

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:293
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 19 Aprel 2025 16:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri