Tənhalıq ciddi fəsadlara yol açırmış...

Nyu-Yorkun Kolumbiya Universitetinin amerikalı alimləri müəyyən ediblər ki, tənhalıq insanların sinir fəaliyyətinə təsir edir və kimisə və ya nəyisə məşhur olanı təsvir edərkən onların nitqində özünü göstərir.

Publika.az xəbər verir ki, tədqiqat "Communications Psychology" (CommsPsy) elmi jurnalında dərc olunub.

Tənhalıq, faktiki sosial təmasdan asılı olmayaraq, subyektiv sosial təcrid hissi və ya mənalı əlaqələrin olmamasıdır. Bu, həyat dəyişiklikləri, eləcə də sosial rədd və ya dəstəkləyici əlaqələrin olmaması səbəbindən yarana bilər.

Xroniki təklik depressiya və narahatlıq kimi psixi sağlamlıq problemləri, eləcə də zəifləmiş toxunulmazlıq, ürək-damar xəstəlikləri və ölüm riskinin artması kimi fiziki sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Yeni işin müəllifləri fərziyyə irəli sürüblər ki, tənha insanlar öz sosial mühitlərində ümumi qəbul edilənlərdən kənara çıxan müasir mədəniyyətin zehni təmsillərini formalaşdırırlar. Başqa sözlə, onlar qutunun xaricində düşünürlər. Bu səbəbdən, tənha insanlar öz fikirlərinin başqaları tərəfindən paylaşılmadığını hiss edirlər ki, bu da tənhalığın müəyyənedici xüsusiyyətidir.

Tədqiqatlar göstərib ki, sosial cəhətdən əlaqəli insanlar (məsələn, dostlar və ya romantik tərəfdaşlar) məşhur mədəni mediaya oxşar sinir reaksiyalarına malikdirlər.

Buna əsaslanaraq, elm adamları tənha insanların öz qruplarında əksəriyyətdən fərqli olan məşhur mövzulara (məşhurlar kimi) sinir reaksiyaları olacağını fərz eediblər. Bundan əlavə, onların bu mövzular haqqında danışıq tərzi də qeyri-adi olacaq.

Mütəxəssislər maqnit rezonans tomoqrafiyasından istifadə edərək bir sıra eksperimentlər aparıblar və bu eksperiment zamanı bir qrup könüllü bəzi məşhurlarla bağlı sualları cavablandırıb. İştirakçılar arasında həm tənha insanlar, həm də özünü tənha saymayanlar olub.

Test nəticələri tənha iştirakçıların məşhurların sinir təmsilləri ilə qrupun qalan nümayəndələri ilə ziddiyyət təşkil etdiyini göstərib. Bu, eksperiment iştirakçılarının təqdim etdiyi mətn təsvirlərində öz əksini tapıb.

Məşhurların reytinqi tapşırığı zamanı iştirakçıların beyin reaksiyalarının qoşalaşmış müqayisələri sosial biliklərin kodlaşdırılması və axtarışında iştirak edən beyin bölgəsi olan medial prefrontal korteksə yönəldilib.

Tədqiqatçılar tənha insanların bu sahədəki beyin reaksiyalarının özünü daha az tənha hiss edən insanlarla müqayisədə digər iştirakçıların beyin reaksiyalarına daha az bənzədiyini müəyyən ediblər. Bu, yəqin ki, subay insanların məşhurlar və digər ümumi şeylər haqqında daha qeyri-adi şəkildə düşündüyünü göstərir.

Hüseyn İbadlı