Testlərin 80 faizi müsbət çıxır: Boğaz ağrısı və hərarət yeni COVID variantının əlamətidir

“Yüksək risk qrupları və immuniteti zəif olanlar üçün təhlükə böyükdür”

“Əgər özünüzü pis hiss edirsinizsə, boğazınız ağrıyırsa və hərarətiniz yüksəlirsə, yeni COVID viruslarından birinə yoluxmuş ola bilərsiniz”. Bu xatırlatma Türk Tibb Assosiasiyası Mərkəzi Şurasının sədri, professor Alpay Azapa aiddir. Professor hazırda dünyada, o cümlədən Türkiyədə yayıldığı ehtimal edilən Covid-19-un yeni ştamları - Stratus kimi tanınan XFG və Nimbus kimi tanınan NB.1.8.1 virusundan danışıb və qeyd edib ki, bunlar koronavirusun hazırda ən çox yayılmış variantlarıdır. Lakin mütəxəssislər eyni zamanda təlaş və həyəcana çox da gərək olmadığını, bunların əvvəlki COVID-19 variantlarından daha böyük təhlükə yaratmadığını və ya insanların daha çox xəstələnməsinə səbəb olmadığını vurğulayırlar. Bununla belə, virusdakı son genetik dəyişikliklər yoluxma ehtimalını artıra bilər. Qeyd edilir ki, Türkiyədə, xüsusən də son həftələrdə koronavirusa yoluxma halları artmaqdadır. Professor Alpay Azap, test edilən xəstələrin demək olar ki, 80 faizində COVID virusunun müsbət çıxdığını bildirir. Lakin bu, gözlənilməz deyil. A.Azap bildirir ki, əvvəlki COVID variantlarında olduğu kimi, dövri artım var. O qeyd edir ki, xəstələrin kliniki gedişatında heç bir ciddi fərq yoxdur və simptomlara ümumiyyətlə qızdırma, baş ağrısı və şiddətli yorğunluq daxildir. İshal xüsusilə uşaqlarda da müşahidə oluna bilər, lakin yeni variantlar əsasən qrip kimi özünü göstərir. Türkiyədə yayılan variantlar hazırda ictimaiyyət tərəfindən izlənilmir. Bununla belə, o, immuniteti zəifləmiş və ya xroniki xəstəlikləri olan şəxslərin diqqətli olması lazım olduğunu vurğulayır: "İmmuniteti zəif olan, yaşlı və virusa geniş məruz qalmış şəxslərdə intensiv terapiya tələb oluna bilər". "Çox yüksək riskli qruplardakı bir neçə milyon insan üçün dördüncü nəsil peyvəndlərə ehtiyacımız var. Bunlara xərçəng xəstələri və 80 yaşdan yuxarı olanlar daxildir", söyləyən A.Azap qeyd edib ki, çox yüksək risk qruplarında olanlar üçün peyvəndlərə ehtiyac yoxdur. Lakin yeni variantların Türkiyədə nə dərəcədə aktiv olduğu hələlik məlum deyil. 

A.Azap bunun üçün təfərrüatlı testlərin zəruri olduğunu bildirib: 

"Testlər variantları aşkar edə bilmir; onlar yalnız COVID-19-un olub-olmadığını göstərir. COVID-i “müsbət” olan xəstədə hansı variantın mövcud olduğunu müəyyən etmək üçün genetik analiz tələb olunur. Amma bu çox bahadır və biz bunu az sayda edirik. Nazirlik onların nəticələrini bizimlə bölüşmür". Bununla belə, Azap qeyd edir ki, keçmiş COVID variantlarında olduğu kimi, ABŞ və Avropada ilk dəfə ortaya çıxdıqdan bir neçə həftə sonra Türkiyədə yeni variantlar peyda olur. İnsanlar arasında yayılan virusların zamanla təkamül etməsi normaldır. Bu dəyişikliklər əhəmiyyətli dərəcədə fərqləndikdə, yeni ştamlara variantlar deyilir. Son zamanlarda səs-küy və ya kəskin boğaz ağrısı kimi simptomların əhali arasında yayıldığı bildirilir. COVID-19 baş ağrısı, öskürək, burun tutulması və ya axıntısı və yorğunluq da daxil olmaqla geniş spektrli simptomlara səbəb ola bilər ki, bu da yoluxmanı soyuqdəymə və ya qripdən ayırd etməyi çətinləşdirir. Əgər siz COVID-in olduğunu düşünürsünüzsə, həssas insanlarla təmasdan çəkinməli və mümkünsə evdə qalmalısınız. Əgər simptomlarınız varsa və evi tərk etməlisinizsə, mütləq tibbi maska taxmaq tövsiyə olunur. Əlləri mütəmadi olaraq yumaq və zibil qutularından istifadə edərkən quru və nəm salfetlərdən istifadə etmək bu və digər tənəffüs xəstəliklərinin yayılmasını azalda bilər. Bol maye və bir çay qaşığı balı suda qarışdırıb içmək boğaz ağrısı üçün faydalıdır. 

Bu arada, İngiltərədə də xüsusən gənclər və yaşlılar arasında COVID-ə yoluxma nisbətləri artmaqdadır. COVID-lə bağlı xəstəxanaya yerləşdirmələrin sayında da artım müşahidə edilir. Böyük Britaniyanın Sağlamlıq Təhlükəsizliyi Agentliyi  bildirir ki, peyvənd hətta yeni variantlardan da yaxşı qorunma təmin edə bilər. UKHSA bildirir ki, virusların mutasiyaya uğraması və dəyişməsi normaldır və bu variantlar haqqında daha çox məlumat əldə olunduqca onların immun sisteminə təsirləri daha yaxşı başa düşüləcək: "Ən həssas insanların təhlükəsizliyini təmin etmək və həyatımızı mümkün qədər normal yaşamaq üçün görə biləcəyimiz tədbirlər haqqında da öyrənəcəyik. Əsas odur ki, peyvənd olunmaq hüququ olanlar peyvəndlərini vaxtında ala bilsinlər".

 Bununla belə, unutmayın ki, COVİD-i çox yaxınlarda keçirmiş olsanız da və ya peyvənd olsanız belə, ona yenidən yoluxmaq mümkündür. Yenidən infeksiyalar adətən yüngül keçir, lakin siz özünüzü pis hiss edə və virusu başqalarına ötürə bilərsiniz. Odur ki, özünüzü xəstəhal hiss edirsinizsə, soyuqlama əlamətləri varsa, mümkün qədər evdə qalın, küçəyə çıxdıqda isə tibbi maska taxın.