Təyyarədə belə oturmaq tromb riskini artıra bilər XƏBƏRDARLIQ

Təyyarədə uzun müddət hərəkətsiz oturmaq sağlamlıq üçün müəyyən risklər yarada bilər. Xüsusilə ayaqları çarpazlaşdıraraq oturmaq qan dövranına mənfi təsir göstərə və ayaqlarda şişkinliyə səbəb ola bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, pulmonologiya və intensiv terapiya üzrə mütəxəssis Nina Çandrasekaran təyyarə səfərləri zamanı düzgün oturuş qaydalarına əməl etməyin vacibliyini açıqlayıb. Həkimin sözlərinə görə, uzunmüddətli uçuşlarda ayaqları çarpazlaşdırmaq qan dövranını çətinləşdirə, bədən duruşuna mənfi təsir göstərə və bel nahiyəsində narahatlıq yarada bilər.

Təyyarədə ayaqları çarpazlaşdırmaq niyə tövsiyə edilmir?

Mütəxəssis bildirir ki, təyyarə salonunda atmosfer təzyiqinin yer səthindəkindən fərqli olması orqanizmə müəyyən təsirlər göstərə bilər. Bununla yanaşı, uzun müddət hərəkətsiz qalmaq ayaqlardakı venalarda qan axınının yavaşlamasına səbəb olur. Bu isə xüsusilə risk qrupunda olan insanlarda tromb yaranması ehtimalını artıra bilər. Ayaqları uzun müddət çarpaz vəziyyətdə saxlamaq da qan dövranına əlavə maneə yarada bilər.

Lakin həkimlər vurğulayırlar ki, uçuş zamanı tromb yaranmasının əsas risk amillərindən biri uzun müddət hərəkətsiz qalmaqdır. Ayaqları çarpazlaşdırmağın təkbaşına tromboza səbəb olduğu elmi baxımdan qəti sübut edilməyib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, ayaqları davamlı olaraq çarpazlaşdırmaq bədən duruşuna da təsir göstərə bilər. Bu vəziyyət əzələlərdə gərginlik, çanaq nahiyəsində narahatlıq və bel ağrısı yarada bilər. Buna görə də uzunmüddətli uçuşlarda oturuş vəziyyətini vaxtaşırı dəyişmək tövsiyə olunur.

Təyyarədə ayaqların şişməsinin qarşısını necə almaq olar?

Uçuş zamanı ən çox rast gəlinən problemlərdən biri ayaqlarda şişkinliyin yaranmasıdır. Bu vəziyyət əsasən uzun müddət oturmaq və ayaqlarda maye toplanması ilə əlaqədardır. Həkim səfər zamanı rahat, ayaqları sıxmayan ayaqqabılara üstünlük verməyi məsləhət görür. Bundan başqa, uçuşdan əvvəl və uçuş zamanı kifayət qədər su içmək vacibdir.

Spirtli içkilərdən uzaq durmaq da tövsiyə olunur. Çünki spirtli içkilər susuzlaşmaya səbəb ola və səfər zamanı ümumi vəziyyətə mənfi təsir göstərə bilər.

Mütəxəssis bəzi sərnişinlərə kompression corablardan istifadə etməyi də tövsiyə edir. Belə corablar ayaqlarda qan dövranını dəstəkləyərək şişkinliyin azalmasına kömək edə bilər. Xüsusilə uzun uçuşlarda vaxtaşırı ayağa qalxmaq və imkan olduqda təyyarənin salonunda gəzmək faydalıdır.

Oturduğunuz yerdə ayaq biləklərini hərəkət etdirmək, ayaqları açıb-bağlamaq və baldır əzələlərini işlətmək də qan dövranını yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Təyyarədə yatarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?

Həkim uçuş zamanı yuxunun müddətinə də diqqət yetirməyi məsləhət görür. Qısa müddətli yuxu bədənin və beynin dincəlməsinə kömək edə bilər. Lakin bəzi insanlarda 30 dəqiqədən artıq davam edən yuxudan sonra oyanmaq çətinləşə bilər. Bu vəziyyət tibbdə "yuxu ətaləti" adlandırılır. İnsan oyandıqdan sonra özünü yuxulu, halsız və diqqətsiz hiss edə bilər.

Belə hallarda tam ayılmaq üçün müəyyən vaxt tələb oluna bilər. Bununla belə, uzun uçuşlarda kifayət qədər yatmaq da vacibdir. Əsas məsələ rahat vəziyyətdə dincəlmək və oyaq olduğunuz müddətdə uzun müddət hərəkətsiz qalmamaqdır.

Kimlər daha diqqətli olmalıdır?

Uzunmüddətli uçuşlarda tromb yaranması riski hər kəs üçün eyni deyil. Əvvəllər tromboz keçirmiş şəxslər, yaxın zamanda əməliyyat olunanlar, hamilələr, bəzi hormonal preparatlardan istifadə edənlər və qan laxtalanması ilə bağlı problemləri olan insanlar daha diqqətli olmalıdırlar. Belə şəxslərin uzun uçuşlardan əvvəl həkimlə məsləhətləşməsi məqsədəuyğundur.

Uçuşdan sonra bir ayaqda qəfil şişkinlik, ağrı, qızartı və ya istilik hissi yaranarsa, təcili tibbi qiymətləndirmə lazımdır. Qəfil təngnəfəslik və sinə ağrısı isə təcili yardım tələb edən əlamətlər ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, təyyarədə sağlamlığı qorumağın əsas yolları düzgün oturmaq, kifayət qədər maye qəbul etmək və mütəmadi hərəkət etməkdir. Bu sadə qaydalara əməl etməklə uzunmüddətli səfərlərdə ayaq şişkinliyini azaltmaq və qan dövranı ilə bağlı problemlərin yaranma ehtimalını aşağı salmaq mümkündür.