TikTok da təhlükəli davranışları çəkib paylaşmaq niyə trendə çevrilir?

Sosial şəbəkələrdə, xüsusilə TikTok platformasında baxış və izləyici sayı uğrunda mübarizə getdikcə daha təhlükəli forma almağa başlayır.

Bu sözləri SİA-ya vəkil Ramil Vəliyev deyib.

O bildirib ki, istifadəçilərin bir qismi daha çox diqqət çəkmək üçün avtomobil idarə edərkən təhlükəli manevrlər etmək, hündür binalara çıxmaq, ictimai yerlərdə riskli hərəkətlərə yol vermək və hətta özünün və başqalarının həyatını təhlükəyə atmaq kimi davranışları çəkərək paylaşır:

“Belə videoların qısa müddətdə böyük auditoriyaya çatması digər şəxsləri də oxşar hərəkətləri təkrarlamağa həvəsləndirə bilir. Nəticədə təhlükəli davranış təkcə fərdi risk olmaqdan çıxaraq sosial şəbəkə trendinə çevrilir.

Bu tendensiyanın əsas səbəblərindən biri baxış, bəyənmə və izləyici sayının sosial mediada uğur göstəricisi kimi qəbul edilməsidir. Daha çox izləyici isə müəyyən hallarda reklam, tanınma və gəlir imkanları yaratdığından, bəzi şəxslər riskli məzmunu sürətli məşhurlaşma vasitəsi kimi görürlər. Problem ondadır ki, sosial şəbəkədə bir neçə saniyəlik maraqlı görüntü real həyatda ağır xəsarətə, yol-nəqliyyat hadisəsinə və hətta insan ölümünə səbəb ola bilər. Xüsusilə azyaşlı və yeniyetmələrin gördükləri davranışları təkrarlamağa meylli olması belə videoların təhlükəsini daha da artırır.

Məsələnin hüquqi tərəfi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Video çəkmək və onu sosial şəbəkədə paylaşmaq şəxsi törətdiyi hüquqazidd əməlin məsuliyyətindən azad etmir. Əksinə, yayımlanan görüntülər müəyyən hallarda həmin əməlin törədilməsini təsdiqləyən sübutlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər. Təhlükəli hərəkət yol hərəkəti qaydalarının pozulması, ictimai qaydanın pozulması, başqasının sağlamlığına zərər vurulması və ya digər hüquqazidd nəticə doğurarsa, əməlin xarakterindən asılı olaraq inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yarana bilər.

Digər mühüm məsələ təhlükəli davranışların sosial mediada normallaşdırılmasıdır. Minlərlə insanın belə videoları bəyənməsi və paylaşması riskli hərəkətin cəmiyyət tərəfindən qəbul edildiyi barədə yanlış təsəvvür yarada bilər. Platformaların tövsiyə mexanizmləri də yüksək maraq doğuran məzmunun daha geniş auditoriyaya çatmasına şərait yaratdıqda bu təsir daha da güclənir. Buna görə istifadəçilər yalnız paylaşdıqları videonun neçə baxış toplayacağını deyil, həmin görüntünün başqalarını hansı davranışa təşviq edə biləcəyini də düşünməlidirlər. Bir neçə milyon baxış əldə etmək üçün insan həyatını və sağlamlığını təhlükəyə atmaq nə sosial uğur, nə də qəhrəmanlıq hesab edilə bilər”.

Ayşən Vəli