TikTok gənclərin düşüncə tərzini necə dəyişir? ARAŞDIRMA

Müasir dövrdə sosial media platformaları cəmiyyətin bütün təbəqələrinə təsir göstərsə də, bu təsir ən çox gənclər arasında müşahidə olunur. Xüsusilə TikTok son illərdə sürətlə yayılaraq milyonlarla istifadəçi toplayıb və gənclərin gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Qısa videolar üzərində qurulan bu platforma yalnız əyləncə məqsədi daşımır, həm də gənclərin düşüncə tərzinə, davranışına və dünyanı qavrama üsuluna ciddi təsir göstərir.

Lent.az xarici mediaya istinadən bu psixoloji təsirləri təqdim edir:

TikTok-un ən mühüm təsirlərindən biri gənclərin diqqət müddətinin azalması ilə bağlıdır. Platformada təqdim olunan videoların qısa və dinamik olması istifadəçiləri sürətli informasiya qəbul etməyə öyrədir. Bu isə zaman keçdikcə gənclərin uzun mətnlərə, kitab oxumağa və ya dərin analiz tələb edən mövzulara marağını azalda bilər.

Gənclər daha çox qısa və asan başa düşülən məlumatlara üstünlük verir, nəticədə analitik düşünmə qabiliyyəti zəifləyə bilər. Bundan əlavə, TikTok-un alqoritmi istifadəçinin maraqlarına uyğun kontent təqdim etməklə onun düşüncə çərçivəsini formalaşdırır. İstifadəçi hansı tip videolara baxırsa, platforma ona daha çox həmin mövzuda məzmun göstərir. Bu isə “informasiya balonu” yaradır və gənclərin fərqli baxış bucaqları ilə tanış olma imkanını məhdudlaşdırır. Nəticədə onların dünyagörüşü birtərəfli formalaşa bilər və tənqidi düşünmə zəifləyə bilər.

TikTok həmçinin gənclərin dəyərlər sisteminə və həyat tərzinə təsir edir. Platformada yayılan trendlər, məşhurların davranışları və populyar həyat tərzləri gənclər tərəfindən tez mənimsənilir. Bu isə onların geyim tərzindən tutmuş danışıq üslubuna, hətta həyat məqsədlərinə qədər bir çox sahədə dəyişikliklərə səbəb olur. Bəzi hallarda gənclər real həyatdan uzaqlaşaraq sosial mediada gördükləri “ideal həyat” modellərini təqlid etməyə çalışırlar.

Psixoloji baxımdan da TikTok-un təsiri əhəmiyyətlidir. Platformada tez-tez gözəllik standartları, uğur və populyarlıq ön plana çıxarılır. Bu isə gənclərin özlərini başqaları ilə müqayisə etməsinə səbəb olur. Nəticədə özünə inamın azalması, narahatlıq, stress və hətta depressiya halları yarana bilər.

Sosial mediada qəbul olunmaq və bəyənilmək istəyi isə əlavə təzyiq yaradır və bu, psixoloji sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, TikTok gənclərin sosial davranışına da təsir edir. Onlar platformada gördükləri hərəkətləri, zarafatları və ya trendləri real həyatda təkrar etməyə çalışırlar. Bu, bir tərəfdən yaradıcılığı və özünüifadəni inkişaf etdirə bilər, digər tərəfdən isə təhlükəli və ya mənfi davranışların yayılmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə viral çağırışlar bəzən riskli nəticələr doğura bilir.

Bununla yanaşı, TikTok-un müsbət tərəflərini də nəzərdən qaçırmaq olmaz. Bu platforma gənclərə öz istedadlarını nümayiş etdirmək, yaradıcılıqlarını inkişaf etdirmək və yeni bacarıqlar öyrənmək imkanı verir.

Təhsil, elm, dil öyrənmə və digər sahələrdə faydalı və maarifləndirici kontentlər də mövcuddur. Bir çox gənc TikTok vasitəsilə özünü kəşf edir və yeni imkanlar əldə edir. TikTok gənclərin düşüncə tərzinə çoxşaxəli təsir göstərən güclü bir platformadır. Bu təsir həm müsbət, həm də mənfi ola bilər.

Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, gənclər bu platformadan necə istifadə edir. Əgər istifadə balanslı və məqsədli şəkildə həyata keçirilərsə, TikTok faydalı və inkişaf etdirici bir vasitəyə çevrilə bilər. Əks halda isə diqqət, psixoloji vəziyyət və dünyagörüşü üzərində mənfi təsirlər qaçılmaz olur.