Tramp: ABŞ İran qarşıdurmasının uzun sürəcəyini düşünmürəm

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan hərbi qarşıdurmanın “çox uzun çəkməyəcəyini” bildirib. Bununla yanaşı, o, ABŞ ordusunun İrana istənilən vaxt yenidən zərbə endirməyə hazır olduğunu açıqlayıb.

SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, ABŞ və İran arasında son günlər baş verən qarşılıqlı hücumlar iyul ayından bəri ən genişmiqyaslı toqquşma kimi qiymətləndirilir. İran tərəfi ABŞ-ın son zərbələri nəticəsində azı 18 nəfərin öldüyünü, 142 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Yaralananlar arasında 61 qadın və 18 yaşdan aşağı 44 nəfər var. Ölənlər arasında isə iki qadın və bir uşağın olduğu bildirilir.

İranın səhiyyə qurumları ABŞ zərbələrinin ölkənin cənubundakı Sirik bölgəsinə, o cümlədən toy mərasiminin keçirildiyi əraziyə yaxın ərazilərə də düşdüyünü bildiriblər. İran rəsmiləri hadisəni pisləyərək hücumları “müharibə cinayəti” adlandırıblar.

ABŞ isə İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməyəcəyini bildirir. Tramp Vaşinqtonun İranın hərəkətlərini izlədiyini və lazım gəldiyi təqdirdə yeni zərbələr endirə biləcəyini vurğulayıb.

Küveyt ordusu İran tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilən yeni raket və dron hücumlarına qarşı hava hücumundan müdafiə sistemlərinin işə salındığını açıqlayıb. İran dövlət televiziyası isə Tehranın ABŞ-ın İran xalqına qarşı hücumlarına cavab olaraq Küveytdəki ABŞ bazalarını hədəfə aldığını bildirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İsrailin İran hökumətini devirmək istiqamətində fəaliyyət göstərdiyini açıqlayıb. O, İsrailin bütün imkanlarının bu məqsədə yönəldiyini bildirib.

ABŞ-İran qarşıdurmasının mühüm nəticələrindən biri də Hörmüz boğazında gəmiçilik fəaliyyətinin kəskin azalmasıdır. Reuters-in Kpler məlumatlarına əsaslanan məlumatına görə, sentyabrın 2-də boğazdan cəmi 6 yük gəmisi keçib. Bu göstərici əvvəlki gün qeydə alınan 11 gəmidən də aşağıdır.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun rəhbəri Kristalina Georgiyeva xəbərdarlıq edib ki, Hörmüz boğazının bağlanması dünya üzrə borclanma xərclərini artırır və inkişaf etməkdə olan ölkələrin borc problemini daha da ağırlaşdırır. Onun sözlərinə görə, yüksək borcluluq və davamlı inflyasiya borc xidmətinin bahalaşmasına səbəb ola bilər.

ABŞ-İran qarşıdurması fonunda neft bazarında da dalğalanmalar davam edir. Sentyabrın 3-də səhər saatlarında Brent markalı neftin qiyməti 59 sent azalaraq 95,04 dollar, WTI neftinin qiyməti isə 38 sent azalaraq 90,63 dollar olub.

Ekspertlər hesab edirlər ki, İranın Hörmüz boğazına nəzarət imkanları Tehrana hələ də ciddi strateji üstünlük verir. Yaxın Şərq üzrə analitik Ross Harrisonun fikrincə, İranın əsas məqsədlərindən biri hərbi çəkindirmə qabiliyyətini bərpa etmək və gələcəkdə ABŞ-ın yeni hərbi müdaxiləsinin qarşısını alacaq qədər yüksək xərc yaratmaqdır.