Tramp Çinin İran savaşından sağ çıxmasına necə kömək etdi?

Dünya Hörmüz boğazından gələn enerji böhranı ilə mübarizə apararkən, Çin onilliklər boyu davam edən “müstəqillik” strategiyasının bəhrəsini görür.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə Maariv qəzeti yazır.
Donald Trampın prezidentliyinin ilk dövründəki təzyiq Çini enerji özünütəminatına keçidi sürətləndirməyə sövq edən amillərdən biri oldu. Məhz bu, Pekinin bu gün qlobal böhranı nisbətən sakit şəkildə dəf etməsinə kömək edir.

Bir çox ölkələr ABŞ-ın İrana qarşı müharibəsi və Hörmüz boğazının blokadası fonunda enerji qiymətlərinin kəskin artmasına hazır deyildi. Lakin dünyanın ən böyük neft idxalçısı olan Çin əvvəlcədən belə bir ssenariyə hazırlaşırdı. Nəşrin məlumatlara görə, Pekin illərdir strateji neft ehtiyatları toplayır və eyni zamanda bərpa olunan enerjini aktiv şəkildə inkişaf etdirir, benzin və dizelə daxili tələbatı azaldır.

Məqalədə qeyd edildiyi kimi, bu strategiya üçün əhəmiyyətli bir təkan xaricdən gəldi. Trampın birinci prezidentliyi dövründə ABŞ ilə ticarət və texnoloji qarşıdurma Pekinin xarici təchizatdan asılılıqla bağlı narahatlıqlarını artırdı. Si Cinpinin rəhbərlik etdiyi ölkə rəhbərliyi özünütəmin etməyə və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə böyük diqqət yetirib.

Əsas qərarlardan biri sənaye enerjisinin əsası kimi kömürə qayıtmaq olub. Çin şirkətləri getdikcə daha çox idxal olunan neft əvəzinə, o cümlədən neft-kimya sənayesində daxili resurslardan istifadə edirlər. Onlar həmçinin İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Almaniyada hazırlanmış texnologiyalardan istifadə edirlər. 2025-ci ilə qədər Çin kimya sənayesinin bütün ABŞ-ın birlikdə istehlak etdiyindən daha çox kömür istehlak etməsi gözlənilir.

Eyni zamanda, ölkə elektrikli nəqliyyat vasitələri bazarını fəal şəkildə inkişaf etdirir və nəqliyyat sektorunda neftdən asılılığı daha da azaldır. Nəticədə, Çin iqtisadiyyatı artan qlobal qiymətlər fonunda dayanıqlılıq nümayiş etdirir: məsələn, ucuz kömürə çıxış sayəsində daxili gübrələrin qiyməti qlobal orta səviyyədən aşağı olaraq qalır.

Vəziyyət o həddə çatıb ki, enerji çatışmazlığı yaşayan Vyetnam və Filippin də daxil olmaqla bir neçə qonşu ölkə dəstək üçün Çinə müraciət etmək məcburiyyətində qalıb. Pekin mövcud böhranı seçdiyi kursun təsdiqi kimi görür: onun muxtariyyət və resurs toplama strategiyası ölkəyə qlobal enerji böhranının təsirini minimuma endirməyə imkan verib.

AzPost.az

Paylaş