TRAMP PUTİNƏ NİYƏ VAXT VERDİ? Real mənzərə Ukrayna Rusiya müharibəsinin uzanacağından xəbər verir

Donald Trampın Rusiya ilə bağlı önəmli qərarlar verəcəyi gözlənilirdi. Onun Vladimir Putin barəsində söylədiyi sözlərdən sonra isə beynəlxalq mətbuat Ukrayna - Rusiya müharibəsinin yeni və həlledici fazaya qədəm qoyacağından yazırdı. Tramp Putin barəsində “O pis adamdır və çoxlu adam öldürür, ən çox da öz əsgərləri ölür. Mən sanksiyaları ciddi olaraq nəzərdən keçirirəm, Senatın layihəsini öyrənirəm”, demişdi.

ABŞ Prezidentinin Putinin ünvanına səsləndirdiyi ifadələrdən belə anlaşılırdı ki, senator Lindsi Qremin təşəbbüsü ilə Rusiyaya qarşı hazırlanan ağır sanksiyaların qəbul olunmasına razılıq veriləcək. Qrem bu barədə bildirmişdi: “Putinin iqtisadiyyatını və onun hərb maşınını dəstəkləyən bütün ölkələrə zərbə endirmək üçün Trampın əlində böyük çəkic var. Çin, Hindistan və Braziliya Rusiyadan neft, neft məhsulları və digər mallar alır. Putin bu pulları müharibə üçün xərcləyir. Və müharibəni bitirmək üçün bu qanun layihəsi həqiqətən də Trampın əlində olan çəkicdir.”

L.Qremin sözlərindən aydın olur ki, Konqres Trampa qarşı güclü təzyiq göstərir və ABŞ Prezidentinin Rusiya ilə bağlı siyasi xətti elitanı qane etmir. Digər yandan, qətiyyən unutmayaq ki, ABŞ mühafizəkarlarının əksəriyyəti Baydeni Rusiyaya qarşı hədsiz mülayim davranmaqda ittiham edirdilər, indi onların nümayəndəsi olan Prezident Tramp isə yalnız Putindən şikayətlənməklə işini bitmiş sayır. Hazırda istər respublikaçılar, istərsə də demokratlar Trampın Putinlə xoş rəftarından hiddətləndiklərini gizlətmirlər. Artıq mühafizəkarlar Trampın ABŞ-nin dövlət nüfuzuna xələl gətirdiyini əsəbi formada ifadə edirlər. Mövcud vəziyyətin xoşagəlməz istiqamətdə getdiyini görən Tramp manevr edərək müəyyən vaxtadək narazıların başını qatmaq üçün Rusiyanı cəzalandıracağını, ciddi və sarsıdıcı tədbirlərə əl atacağını bəyan etdi.

Ancaq gözlənilənin əksinə olaraq, Tramp cəza vaxtını uzatmaqla Putinə əlavə kart-blanş verdi. Rusiyanı dağıdıcı sanksiyalarla susdurmaq əvəzinə Tramp Avropaya 17 ədəd “Patriot” HHM sistemi verilməsinə və həmin komplekslərin Ukraynaya ötürülməsinə razı olub. Tramp Putinə düşünmək üçün 50 gün möhlət verib. Əgər Tramp böyük dövlət rəhbərinə uyğun davranmasa, Putin təhlükə hiss etməyəcək və iddialarından əl çəkməyəcək. Həqiqətən, ilk dəfədir ki, Tramp Rusiyaya sərt formada xəbərdarlıq mesajı verdi. Lakin Trampın Rusiyaya və onun ticarət tərəfdaşlarına qarşı tətbiq edilməsi nəzərdə tutulan gömrük rüsumlarını təxirə salması lüzumsuz vaxt itkisi olmaqla yanaşı, ABŞ Prezidentinin əlli gündən sonra müxtəlif bəhanələrlə sözünün üstündən “sürüşüb” qaçacağına da bir işarə deyilmi? Verdiyi vədi yerinə yetirməyən təkcə Tramp deyil, avropalılar da bu cür edirlər. Məsələn, Almaniya kansleri Fridrix Merz Ukraynaya qanadlı “Taurus” raketləri verəcəyini bəyan etmişdi, lakin indi Almaniya müdafiə naziri Boris Pistorius Ukraynaya “Taurus” raketlərinin yollanılmayacağını bildirib.

Yeri gəlmişkən, ABŞ “Şahed” dronlarını vurmaq üçün Ukraynaya “APKWS” raketləri vəd etsə də, sonradan deyiblər ki, onları Fars körfəzinə göndərəcəklər. Biz bundan sonra ABŞ və Avropadan gələn çoxsaylı vədlərlə üzləşəcəyik və sözsüz ki, bu məsələdə KİV-lər xüsusi rol oynayacaq, reallıqda isə heç nə olmayacaq. Məsələn, “The Washington Post” qəzeti yazır ki, Donald Tramp Ukraynaya uzaqmənzilli (1600 km) “Tomaqavk” qanadlı raketlər göndərliməsini nəzərdən keçirir.

Trampın son siyasi gedişlərindən çıxan ümumi nəticə ondan ibarətdir ki, Rusiyanın müharibəni qaldığı yerdən və öz istədiyi strateji xətt üzrə davam etdirməsinə imkan yaradılır. Eyni zamanda Tramp Putinə bildirmək istəyir ki, dünyanın real gücü ABŞ-dir və ən kritik məqamda həlledici sözə sahibdir, ancaq hələlik Ukraynada gedən müharibədə Rusiyaya mane olunmayacaq. Bundan sonra Rusiya müharibə ilə bağlı rəqibin taqətdən salınması strategiyasını davam etdirəcək. Kremlin bundan başqa digər ehtiyat variantı yoxdur. Rusiya öz insani, iqtisadi və texnoloji resursunu uzunmüddətli müharibə üçün səfərbər etməklə məşğuldur. Vladimir Putinin köməkçisi Vladimir Medinski Rusiyanın hələ xeyli müddət döyüşmək qabiliyyətində olmasını söyləyərək, 1700-1721-ci illərdəki Şimal müharibəsini nümunə çəkib. Bəlkə də Rusiyanın arxayın olduğu ən mühüm məqam isə pərdə arxasında gedən hansısa gizli sövdələşmələr ola bilər.

ABŞ gözlənilmədən bu sövdələşməni pozub Rusiyanı diz üstə çökdürər, amma hələ ki, real mənzərə bu müharibənin uzanacağından xəbər verir.

Vaqif NƏSİBOV

“AzPolitika.info”