Trampı devirmək planı aktivləşdi: Müharibənin qalibi kim olacaq?

ABŞ Prezidenti Donald Trampın seçki kampaniyasını maliyyələşdirən və bütün proses boyunca yanında yer alan texnologiya nəhəngi, milyarder İlon Maskla arasında yaranan gərginlik artır. Hətta Maskın ölkədə yeni partiya quracağı, yaxud da hakim Respublikaçılar Partiyasının əsas rəqibi olan Demokratlara maddi dəstək verə biləcəyinə dair məlumatlar yayılır. Paralel olaraq, Ağ Evdə milyarderə görə ciddi narahatlığın olduğu deyilir və onun barəsində müxtəlif şayiələr dolaşır.

Eyni zamanda Kaliforniya ştatının rəhbərliyi və əhalisi arasında Vaşinqton hökumətinə qarşı narazılıq şiddətlənir. ABŞ-ın ən böyük və ən çox vergi ödəyən ştatlarından biri olan Kaliforniyada baş verənlər hökumət dairələrində narazılıqla qarşılanır. Məhz bu fonda Los Anceles şəhərində güclü etiraz aksiyalarının başladığı və hətta ordunun əraziyə göndərilməsi üçün tapşırıq verildiyi bildirilir.

Maskla Tramp arasında nə baş verir? Bütün bunlar Maskın əli ilə “dərin dövlət”in ABŞ prezidentini devirməsi üçün plan ola bilərmi? Kaliforniya ştatındakı gərginlik Tramp administrasiyası üçün nə ilə nəticələnəcək?

Globalinfo.az-a danışan analitik Aqşin Kərimov deyib ki, Prezident Donald Trampla milyarder İlon Mask arasındakı fikir ayrılığının zirvəsi rəsmi şəkildə elan edilib:

“Mask Tramp administrasiyasındakı vəzifəsindən ayrıldı. Bu hadisə ABŞ-da gələcək liderlik uğrunda mübarizənin getdiyinə dair aydın işartılar verir. Ən böyük tabloda bu belə görünür: Donald Trampın qlobal iqtisadi və siyasi sistemi fərqli meyarlara tabe etdirmək cəhdləri dünyanın böyük biznes əməliyyatları həyata keçirən şirkətlərin maraqları ilə üst-üstə düşməyə bilər. Mask da buna etiraz edən nəhəng cihazın bir parçasıdır.

Ümumiyyətlə, siyasi baxımdan Tramp da, Mask da öz əhəmiyyətlərini və əvəzolunmazlıqlarını həddindən artıq şişirtməklə məşğuldurlar. Məncə, Tramp administrasiyasındakı ayrılıq ən çox elə Trampın siyasi karyerasında düyün nöqtələri yaradacaq. Yəni ABŞ-da qarşıdan gələn aralıq seçkilərdə Trampla Maskın ulduzu barışmasa, Mask əlindəki imkanları Trampa qarşı çevirəcək.

Hər halda, sosial şəbəkələri, texnoloji imkan və proqramları əlində tutan Mask Trampı çətin vəziyyətə sala bilər. Üstəlik, Trampın siyasi karyerası onun prezidentlik dövrü ilə məhdudlaşır. Texnologiya nəhəngi Maskın isə fəaliyyətləri dünya üçün cəlbedici görünür və qlobal siyasətdə heyrətamiz aparat formalaşdırır”.

Həmçinin oxuyun:

Nəhənglərin düşmənçiliyi başladı: Mask-Tramp savaşının pərdəarxası səbəbləri – SENSASİON

Aqşin Kərimov

Trampla Maskın ayrılığının səbəbinə gəlincə, ekspert deyir ki, burada dərin və əhatəli biznes maraqları, onlardan irəli gələn “güc olmaq” ambisiyalarına fokuslanmaq olar:

“Maskın “Böyük Gözəl Qanun” layihəsinə etirazı belə deməyə əsas verir ki, o, bu sənədin qəbulu nəticəsində özünə dəyə biləcək milyardlıq zərərlərə etiraz edir. Yəqin ki, bu qanun Trampın gələcək biznes maraqları üçün önəmli, Maska görə isə zərərlidir.

Maskla Tramp arasındakı problemlərin başqa bir ayağı isə Çinlə əlaqəlidir. Mask Çinyönümlü əhval-ruhiyyəni və siyasi xətti dəstəkləyir. Çünki Maskın Çində illərdir böyük biznes maraqları var. Onun “Tesla” şirkətinin Şanxaydakı qolu qlobal əməliyyatlarda mühüm rol oynayır. Bununla əlaqədar rəqəmləri açıq mənbələrdə görmək mümkündür. Deməli, Maskın sərvətinin böyüməsi getdikcə Çindəki aktivlərdən asılı vəziyyətə düşür. Çindən ayrılma Mask üçün iqtisadi və strateji baxımdan xeyli problemlər yarada bilər.

Üstəlik Tramp da biznesmendir və perspektiv maliyyə faydaları üçün sövdələşmə onun üçün ən vacib arxa kanaldır. Ehtimal vermək olar ki, Tramp Çinlə daha böyük imkanlar üçün biznes modeli axtarır. ABŞ ilə Çin arasında baş tutan danışıqlara bu aspektdən də yanaşmaq mümkündür. Mask üçün ən pisi isə Trampın gələcəkdə Çindəki biznes ambisiyalarını “Tesla”ya qarşı hab kimi inkişaf etdirmək ssenarisidir.

Prosesdən kimin qalib çıxacağı hələlik sual altındadır. Bu suallara texnoloji investor və rəhbərlərin Maskı, yoxsa Trampı dəstəkləməsi ilə cavab tapmaq mümkün olacaq. Tramp-Mask ittifaqının parçalanmasının Silikon Vadisində doğurduğu reaksiyalar özü də bu barədə çox şeyi deyə bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az